Analysesport in Amerika

Hoe Trump het activisme onder sporters liet ontwaken

De race naar het presidentschap is net in het voordeel van Democraat Joe Biden verlopen. Met soms, zoals dat gaat in de VS, een aardige bijrol voor sporters die opstonden tegen Donald Trump. Dit is deel 1 van de rubriek Sport in de VS.

Mensen staan in de rij bij Madison Square Garden in New York om vroeg te kunnen stemmen. Beeld AFP
Mensen staan in de rij bij Madison Square Garden in New York om vroeg te kunnen stemmen.Beeld AFP

In de aanloop naar de presidentsverkiezingen werd het opnieuw duidelijk: sport en politiek zijn in de Verenigde Staten sterk met elkaar verweven. Stick to sports, zo luidt geregeld de wens van Amerikanen die hun favoriete tijdverdrijf ongecompliceerd willen houden. Inmiddels is dat een gepasseerd station.

Het activisme onder sporters ontwaakte tijdens het presidentschap van Donald Trump, terwijl de donaties van steenrijke clubeigenaren naar campagnekassen bleven stromen. De loyaliteit van spelers en hun bazen kan in sommige gevallen niet verder uit elkaar liggen. Jonge, progressieve sporters, die zich steeds nadrukkelijker uitspreken, worden bij veel clubs betaald door conservatieve eigenaren.

Stadion als stemlocatie

In de week van de presidentsverkiezingen vormden zich rijen stemmers bij Madison Square Garden, de sport- en muziektempel in het hart van New York. Het was een van de eisen van de basketballers uit de NBA, die in augustus drie dagen staakten toen de zwarte Jacob Blake in Kenosha, Wisconsin, was neergeschoten door politieagenten: eigenaren moesten hun stadions aanbieden als stemlocaties. James Dolan, een van de bazen van de New York Knicks, was een van de eersten die beloofde de poorten van zijn ‘MSG’ te openen.

Dezelfde Dolan doneerde sinds februari van dit jaar 715 duizend dollar (602 duizend euro) aan de herverkiezingscampagne van Trump, de president die regelmatig overhoop ligt met (vooral) zwarte sporters die protesteren tegen racisme en politiegeweld. Knielende footballspelers moesten worden ontslagen, zei hij in 2017 toen Colin Kaepernick het voortouw nam. Kampioenen uit verschillende competities weigerden de afgelopen jaren het traditionele bezoek aan het Witte Huis.

Veel geld naar politieke doelen

Sinds 2015 gaven 160 eigenaren uit de grootste Amerikaanse sporten gezamenlijk ruim 45 miljoen dollar uit aan politieke doeleinden, zo berekenden sportzender ESPN en statistieksite FiveThirthyEight. Daarvan ging 34 miljoen naar de Republikeinen.

In de afgelopen verkiezingscyclus was Charles Johnson, eigenaar van honkbalteam San Francisco Giants, de gulste gever met ruim 3 miljoen dollar aan de Republikeinse partij. De nummer 2, Woody Johnson, doneerde een kleine 2 miljoen. De eigenaar van footballteam New York Jets is zo loyaal aan Trump dat die hem aanwees als ambassadeur van de Verenigde Staten in het Verenigd Koninkrijk.

Dissonanten

Veel aandacht krijgen de donaties meestal niet. Sommige eigenaren, zo ontdekte ESPN, geven anoniem en met een omweg via non-profitorganisaties. In een tijdperk waarin de macht in de sportwereld naar de atleten verschuift en een breder, jong publiek hun progressieve denkbeelden deelt, houden de miljardairs die hen betalen hun politieke voorkeur liever voor zich.

Vrijwel alle sportteams in Amerika, ongeacht de donaties van hun eigenaren, schaarden zich na de dood van George Floyd op sociale media achter de boodschap van Black Lives Matter die hun spelers uitdroegen. Uitzonderingen daargelaten.

Juist in de vrouwelijke basketbalcompetitie WNBA, een voorloper op gebied van sociale betrokkenheid, liet een dissonant van zich horen. Kelly Loeffler, een senator uit Georgia en deeleigenaar van Atlanta Dream, oordeelde dat Black Lives Matter haar land ‘vernietigde’. De spelersvakbond van de WNBA wil sindsdien dat Loeffler haar aandeel in de club verkoopt.

In de aanloop naar de presidentsverkiezingen spraken meerdere sporters hun steun uit voor Joe Biden, die in de sportwereld meer, maar zuiniger donateurs dan de Republikeinen aan zijn kant heeft. Basketballer Stephen Curry (Golden State Warriors) sprak op de Democratische conventie, en ook LeBron James, die Amerikanen via zijn organisatie More Than a Vote op hun stemrecht wijst, verklaarde voor Biden te gaan. ‘LeBron James sucks’, scandeerde het publiek onlangs op een Trump-rally in Pennsylvania.

Worstelaar Trump

Waar Biden en de Democraten de huidige generatie sporters aan zich weet te binden, moet Trump het hebben van oudgedienden die hem trouw bleven sinds zijn dagen als tv-bekendheid. De president was als organisator een bekende verschijning in de golf- en bokswereld, was eigenaar van een footballteam, organiseerde een wielerronde (Tour de Trump) en kreeg een plekje in de eregalerij van de WWE, de worstelcompetitie waarin toneelspel een belangrijke rol speelt. Meermaals stapte Trump in de rol van zichzelf in de ring.

De 80-jarige golflegende Jack Nicklaus steunde hem in aanloop naar de verkiezingen, net als de bekende voormalige footballspeler Brett Favre, honkbalgrootheid Mariano Rivera en Dana White, baas van vechtsportcompetitie UFC.

Publieke aanmoedigingen voor Trump vanuit de sportwereld bleven verder beperkt. Zelfs de vriendschap met footballster Tom Brady (Tampa Bay Buccaneers) bekoelde. De politiek van zijn golfmaat maakte hem ongemakkelijk, verklaarde Brady dit jaar in een interview, alsof hij de uitslag van de verkiezingen al enigszins voorvoelde.

Lees verder

New York viert feest: ‘Amerika is op de terugweg’
Vrolijkheid is de boodschap, zaterdag in New York. Als je vraagt hoe de mensen zich voelen krijg je te horen: Gelukkig. Opgelucht. Ontspannen. Eindelijk weer normaal. En: veilig. Als er één stad is die het helemaal heeft gehad met Donald Trump, dan is het zijn geboortestad.

Trump, de meester van het conflict, gaat ten onder aan zijn eigen woede
Trumps presidentschap was één aaneenschakeling van abrupte besluiten, furieuze Twitter-aanvallen op zijn rivalen, maar ook flinke economische groei. Totdat het coronavirus toesloeg. Uiteindelijk bleken veel Amerikanen zijn woede toch zat.

‘We staan op een keerpunt. We moeten de ziel van Amerika herstellen’
Eenheid en verzoening: die boodschap probeerde de aanstaande president van de Verenigde Staten over te brengen op zijn landgenoten. Hij richtte zich vooral ook tot de 70 miljoen Amerikanen die niet op hem hebben gestemd. Hieronder lees je het letterlijke transcript. ‘Dit is een tijd om te helen in Amerika. Laten we elkaar een kans geven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden