Hoe nieuws zich verspreidt: Feyenoordfans rellen in Rome

Het nieuws: aanhangers van Feyenoord hebben in Rome voor miljoenen euro's schade aangericht. Wat opvalt: als die schade overdreven blijkt, melden de meeste media dat niet.

Beeld De Designpolitie

Donderdag 19 februari: 'Slagveld in Rome'

RTL Nieuws, NOS Achtuurjournaal
'Het is een slagveld in Rome', klinkt het in het RTL Nieuws van half acht. Ook het NOS Achtuurjournaal opent ermee: gewelddadige Feyenoordsupporters misdragen zich in de Italiaanse hoofdstad, waar ze een uitwedstrijd tegen AS Roma bijwonen. Voorafgaand aan de Europa Leaguewedstrijd bekogelen ze de Romeinse politie met flessen en vuurwerk en vernielen ze monumenten. Onder meer de pas gerestaureerde Barcaccia-fontein zou zijn beschadigd. De fontein staat op het Piazza di Spagna, bij de Spaanse Trappen.

Vrijdag 20 februari: 'Schade 3 miljoen'

ANP, Il Sole 24 Ore, Nu.nl, ad.nl, volkskrant.nl, parool.nl, elsevier.nl
Woensdag al gingen winkels aan en rond het Campo de' Fiori dicht en verschansten winkeliers zich in hun zaken uit angst voor plunderingen, schrijft het ANP vrijdag. 'De rellen met Feyenoordsupporters in Rome hebben alleen al de winkeliers een schade van zeker 3miljoen euro bezorgd.' Het persbureau haalt de financiële krant Il Sole 24 Ore aan, die het bedrag noemt als eerste schatting. Het wordt niet gespecificeerd. De kop 'Schade Feyenoordrellen zeker 3miljoen' zet het ANP tussen aanhalingstekens. Later op de dag wordt de miljoenenschade in een ander bericht als feit vermeld; de aanhalingstekens zijn verdwenen. Het ANP is de bron van veel berichten op Nederlandse nieuwssites. Zo haalt de onduidelijke schatting van Il Sole 24 Ore NU.nl en de websites van onder meer het Algemeen Dagblad, de Volkskrant, Het Parool en Elsevier. Het ANP wil niet meewerken aan deze rubriek.

Beeld EPA

Vrijdag 20 februari: Schade valt niet mee

NOS
NOS.nl brengt aan het einde van de ochtend ander nieuws: 'Schade in Rome valt heel erg mee'. Maar die kop wordt later op de dag weer veranderd in 'Toch schade aan eeuwenoude fontein Rome'. Het eerste bericht is volgens adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws Bart Leferink gemaakt op basis van een gesprek dat correspondent Rop Zoutberg had met een schade-expert. 'Later meldden verschillende andere bronnen dat de schade groot was, groter dan de schade-expert eerder aan Rop had verteld. Die informatie is vervolgens in het eerdere bericht verwerkt.' In het Achtuurjournaal zeggen een aantal Feyenoordfans de berichten in de media overdreven te vinden. 'Ik was hier gisteren ook', zegt er een, 'En ik dacht: dit is gewoon net Koninginnedag in Nederland.'

Zaterdag 21 februari: 'Koning, betaal'

Il Tempo
De Italiaanse krant Il Tempo stelt voor dat koning Willem-Alexander de schade betaalt die is veroorzaakt door de Feyenoordsupporters. 'Caro Re, paga il conto', kopt de krant op de voorpagina: 'Beste koning, betaal de rekening.' Het te vergoeden bedrag is volgens Il Tempo 8,7 miljoen euro. In tegenstelling tot Il Sole 24 Ore licht de krant het bedrag wel toe. De schade aan de fontein zou 1 miljoen euro bedragen. Voor imagoschade aan de stad wordt 1 miljoen in rekening gebracht, voor de gederfde inkomsten van (horeca)bedrijven nog eens 6 miljoen. De resterende 700 duizend euro komt voort uit schade aan auto's, brommers en openbaar vervoer, schoonmaakkosten en de inzet van politie.

Maandag 23 februari: Rekening 8,7 miljoen

De Telegraaf, GeenStijl, Nos.nl, NRC Handelsblad, regionale kranten
De door Il Tempo gepresenteerde rekening komt maandag terug in artikelen over de rellen in NRC Handelsblad en regionale kranten, zoals BN De Stem, Eindhovens Dagblad, Leeuwarder Courant en De Gelderlander. De zondageditie van De Telegraaf maakte er eerder al melding van, net als GeenStijl. Ook belandt het bericht op verschillende nieuwssites, zoals NOS.nl.

Dinsdag 24 februari: 'Beeld klopt niet'

nrc.next
De schade die Feyenoord-supporters toebrachten aan de Barcaccia-fontein in Rome bedraagt minder dan 10 duizend euro, en dus geen 1 miljoen. Dat tekenen journalisten van nrc.next op uit de mond van de Romeinse cultuurwethouder Giovanna Marinelli. Een redacteur van Il Tempo krijgen Wilmer Heck en Tom Vennink voor een uitgebreide aflevering van de factcheckrubriek van nrc.next niet te pakken, ondanks herhaalde pogingen. Wel spreken ze 'van 's ochtends 10.00 uur tot 's avonds 22.00 uur' met verschillende Italiaanse autoriteiten om het voorgerekende schadebedrag van 8,7 miljoen te checken. De rubriek haalt de voorpagina. Heck was donderdag zelf als Feyenoord-supporter in Rome om de wedstrijd bij te wonen. Toen hij een dag later het Piazza di Spagna bezocht, was van een verwoeste fontein geen sprake. 'Het was daar donderdag een slagveld, maar het beeld dat er massaal was gesloopt klopte niet. Ik voelde me als journalist verplicht de feiten te onderzoeken. Dat leek me relevant, want de vraag werd geopperd wie de schade aan de fontein moest vergoeden. Ook zouden er benefietavonden worden georganiseerd.' In de rubriek next.checkt komt ook een andere vraag aan bod: waarom presenteerde het ANP vrijdag de vage schatting van 3 miljoen euro als feit? 'Zolang zo'n schatting niet wordt tegengesproken, is dat zo', zegt ANP-hoofdredacteur Marcel van Lingen in nrc.next. 'Berichten worden onleesbaar als we zo'n bewering telkens moeten blijven toeschrijven aan de bron.' Heck begrijpt die reactie niet. 'Ik vind dat je zo'n schatting moet blijven toeschrijven aan de bron.'

Beeld EPA

Dinsdag 24 februari: Minder schade is geen nieuws

Algemeen Dagblad, Volkskrant.nl
'De schattingen in de Italiaanse media over de schade aan de geliefde fontein aan de voet van de Spaanse Trappen lopen ondertussen uiteen van 1 miljoen tot 2.000 euro', schrijft Adrianne de Koning in het Algemeen Dagblad. 'De laatste schatting komt van voormalig staatssecretaris van Cultuur Vittorio Sgarbi.' Ook op Volkskrant.nl wordt dinsdagavond gemeld dat de schade lager is. 'De schade wordt geschat op 10 tot 20 duizend euro', schrijft verslaggever Jeroen Visser in een artikel dat ook in de krant van woensdag verschijnt. Visser zegt zich te hebben gebaseerd op de uitgebreide factcheck van nrc.next. Heck had verwacht dat meer media die eerder over 'miljoenenschade' berichtten het lagere schadebedrag zouden melden. 'Dat de schade aan de fontein minder dan 10 duizend euro bedraagt is nieuws', zegt hij. 'Van de andere kant weet ik dat het niet in het systeem van nieuwssites zit om zichzelf te corrigeren. Het zou ook kunnen dat journalisten bang zijn het supportersgeweld te vergoelijken wanneer ze de schade relativeren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden