Hoe Nederlands moet het Nederlandse basketbal zijn?

Wat is de beste manier om het basketbal in Nederland vooruit te helpen? Zoveel mogelijk buitenlanders (lees: Amerikanen) inzetten, omdat die immers spektakel brengen? Of investeren in de eigen jeugd?

Lennart Bloemhof
De Amerikaan Chris Commons van Rotterdam doet een doelpoging terwijl Teddy Gibson van Donar toekijkt. Beeld Klaas Jan van der Weij/de Volkskrant
De Amerikaan Chris Commons van Rotterdam doet een doelpoging terwijl Teddy Gibson van Donar toekijkt.Beeld Klaas Jan van der Weij/de Volkskrant

Basketbalcoach Armand Salomon van Rotterdam draaide er zaterdagavond voor de wedstrijd tegen Donar niet omheen. Hij had zojuist drie uur in de bus naar Groningen gezeten om er afgedroogd te worden. 'Ik hoop dat ze een beetje rekening met me houden', zei de coach lachend. Het bleek ijdele hoop. De middenmoter werd met 82-49 verpulverd door Donar.

Met die monsterscore sloot de Groningse kampioensploeg het laatste competitieduel van 2017 in stijl af: net zo oppermachtig als de club het hele jaar al was. Donar dankt zijn dominantie voor een groot deel aan excellerende buitenlanders. Afgelopen jaar waren de Amerikanen Lance Jeter (waardevolste speler van het seizoen) en Chase Fieler (waardevolste speler in de finale) de vedetten. Zij vertrokken in de zomer naar beter betalende clubs in respectievelijk Frankrijk en België, waarna Donar nieuwe Amerikanen vastlegde om de leegte op te vullen.

Zo gaat het al jaren bij de Groningse club en ook bij de drie andere topclubs in Nederland: Leiden, Den Bosch en Zwolle. Wie de beste buitenlanders (lees: Amerikanen) heeft, wint. Het zette de basketbalcompetitie dit jaar aan tot introspectie over de vraag: hoe Nederlands moet het Nederlandse basketbal zijn?

In juni werd op een ledenvergadering gestemd over uitbreiding van het aantal buitenlanders per team van vier naar vijf, met als eis dat er dan wel te allen tijde een Nederlander moest spelen. Het plan werd met één stem verschil aangenomen. Nog diezelfde avond uitte Den Bosch-eigenaar Bob van Oosterhout via Facebook zijn onvrede over het besluit, waar volgens hem het Nederlandse basketbal 'totaal niet bij gebaat' was.

Omdat Van Oosterhout buiten clubs en bond om de beslissing had wereldkundig gemaakt, trad een dag later het voltallige eredivisiebestuur af wegens 'een gebrek aan partnership en teamplay'. Van Oosterhout: 'Vervelend, vooral omdat het persoonlijk werd. Het ging mij juist om het Nederlandse basketbal. We moeten samen de balans zoeken tussen spektakel en de ontwikkeling van Nederlandse spelers.'

Klungelige fouten

De rel bewees vooral hoe gevoelig het buitenlanderthema lag. Donarcoach Erik Braal ervoer dat in november, toen hij voor de tweede keer in drie weken tijd kort met vijf buitenlanders tegelijk speelde. Dus zonder de verplichte Nederlander. De eerste keer werd hij niet gestraft, de tweede keer werd een 84-58-zege op Aris omgezet in een 20-0-nederlaag.

Braal was zaterdagavond na de zege op Rotterdam schuldbewust: 'Dat waren klungelige fouten en daarna ben ik dom met de pers omgegaan. Ik bagatelliseerde het. Het waren maar twintig seconden en we hebben het zelf gecorrigeerd, maar ik ging volledig voorbij aan het feit dat er een bestuur over was gevallen. Vervolgens werd het politiek. Iedereen die niet van ons kon winnen op het veld probeerde dat via de tekentafel te doen. Het ging niet meer om die regel.'

Juist dat ergert Braal al langer als het gaat om de buitenlanderdiscussie in het Nederlandse basketbal. Volgens hem wordt de 'echte discussie' niet gevoerd: 'Allereerst werd in die hype compleet voorbijgegaan aan het feit dat onze kern, de jongens met meerjarige contracten, Nederlands is. We voldoen aan de intentie van de regel. Verder moet je niet in de top van de piramide kijken, als je wilt dat het Nederlandse basketbal wordt gepromoot. Ga naar de basis. Tuig een goede jeugdopleiding op met topcoaches, waar je de beste talenten van jongs af aan begeleidt. In eigen land hebben we een prachtig voorbeeld met de handbalbond. Ik sprak tien jaar geleden iemand van hen. Hij liet mij een plan zien waarin alles staat wat ze nu doen', zegt Braal.

Als coach van Donar is Braal juist bezig met de korte termijn en zoveel mogelijk winnen. 'Ik kies niet voor buitenlanders, maar voor goede spelers', zegt hij. Natuurlijk speelt hij het liefst met een team vol Nederlanders 'als zij met name in Europese wedstrijden iets toevoegen'. Die spelers zijn alleen zeldzaam en vaak simpelweg te duur.

Rotterdamcoach Armand Salomon herkent het probleem, ook al is zijn begroting van 300 duizend euro minder dan eenvijfde van de begroting van Donar. In 2014 zei hij in een interview in zijn eerste jaar bij Rotterdam Nederland te willen laten zien 'dat het ook zonder Amerikanen kan'.

De Amerikaan Chris Commons van Rotterdam. Beeld Klaas Jan van der Weij/de Volkskrant
De Amerikaan Chris Commons van Rotterdam.Beeld Klaas Jan van der Weij/de Volkskrant

Spektakel

Zaterdag stonden er twee in zijn team. Hij lacht bij het horen van die uitspraak. 'Ach, ik wilde ook geloven in de situatie waarin ik toen zat. Maar als het mogelijk is als club te groeien en betere spelers te halen, ben ik best bereid een andere quote te geven, hoor.'

Volgens Salomon is een goede Amerikaan stukken goedkoper en makkelijker te vinden dan een Nederlander van hetzelfde niveau. Zeker op posities waar Nederlands talent schaars is, zoals op de guard- en centerpositie.

Zelfs Den Boscheigenaar Bob van Oosterhout erkent dat een Nederlandse competitie zonder buitenlanders een utopie is. Hij heeft nu vier Amerikanen onder contract. Eentje meer dan het volgens hem ideale aantal. Ze krikken het niveau van zijn ploeg omhoog en zorgen in de regel voor spectaculairder basketbal, dus voor leukere wedstrijden.

Spektakel waardoor Donar dit seizoen het aantal toeschouwers, sponsoren en businessclubleden zag stijgen. In Martiniplaza werd zaterdagavond net zo hard geklapt voor Teddy Gipson uit Louisiana en Stephen Domingo uit Californië als voor Arvin Slagter uit Amsterdam en Thomas Koenis uit Hoogkarspel. Logisch, vindt Donarcoach Erik Braal. 'Basketballiefhebbers komen niet voor één Amerikaan of Nederlander naar een wedstrijd. Ze komen voor een goed team.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden