Hoe Michels voorkwam dat Cruijff bondscoach werd

Deze week verscheen de biografie Rinus Michels. Auteur Bas Barkman beschrijft daarin hoe wijlen de voetbaltrainer eigenhandig voorkwam dat Johan Cruijff het Nederlands elftal coachte op het WK 1990. Het hoofdstuk begint met een stemming, waarin de spelers unaniem aangeven niet door te willen met Thijs Libregts als keuzeheer. Michels was destijds bestuurslid technische zaken bij de KNVB.

Michels en Van Basten in 1990.

'Omdat we toch met een bondscoach naar het WK moeten, wil ik jullie drie namen voorleggen, drie kandidaten', zegt Michels, en kijkt vervolgens even vorsend rond. 'Dat zijn de heren Leo Beenhakker, de huidige coach van Ajax, de heer Aad de Mos, de huidige trainer van Anderlecht, en de heer Johan Cruijff, de huidige trainer van Barcelona. Het zijn in mijn ogen alle drie toptrainers, dus is mijn vraag of jullie akkoord zijn als een van deze drie heren het wordt?'

Marco van Basten schudt het hoofd. 'Nee, daar ben ik het niet mee eens. Het zijn misschien alle drie toptrainers zoals u zegt, maar ik vind, en ik vind dat niet alleen, dat we Cruijff moeten pakken.'

Michels reageert direct: 'Nou Marco, dat kan jij wel zo zeggen, maar ik weet niet of Johan Cruijff, zoals jij zegt, de beste kandidaat is.'

Van Basten: 'Dat vind ik niet zo interessant die opmerking. Ik vind dat we hier, nu we toch allemaal bij elkaar zijn, moeten stemmen. Dat lijkt me de beste oplossing, weet u meteen wie we willen.'


Michels staat op, gevolgd door de andere bestuursleden, en zegt, zichtbaar geïrriteerd: 'Als jullie daarover willen stemmen, vind ik dat best. Ik hoor het dan wel.' Als de bestuursleden vertrokken zijn, stemmen de spelers. Ruud Gullit turft de stemmen. Acht van hen kiezen Cruijff, vijf voor Beenhakker en twee voor De Mos. Een uitslag, denkt Marco van Basten dan nog, die weinig te raden over laat. Vooral omdat het de dragende spelers zijn die hun voorkeur voor Cruijff hebben uitgesproken. 'Gullit, Wouters, Koeman, Rijkaard en ikzelf behoorden tot die groep; niet de minste spelers dacht ik zo. Dus gingen wij uit elkaar met het idee dat het geregeld zou worden door Michels. Geen discussie meer, we geen met Cruijff naar Italië.'

Omdat het trio Milan-spelers niet mee zal gaan naar Kiev daar ze met hun club verplichtingen hebben, wordt afgesproken dat Ronald Koeman de boodschap aan Michels in Kiev over zal brengen. Twee dagen later deelt de vice-aanvoerder in het Russ-hotel aldaar aan Michels mee hoe de kaarten liggen. Die neemt de boodschap van Koeman voor kennisgeving aan en doet er verder het zwijgen toe. Hij heeft zo zijn eigen gedachten over de opvolging van Libregts. Niet Cruijff, de favoriete kandidaat van de spelers, maar Beenhakker is voor hem de aangewezen man om het Nederlands elftal in Italië naar nieuwe successen te leiden. Maar dat houdt hij liever nog even voor zich.

(...)

Beenhakker: 'Ik was door dat gelazer van Van Basten weer gaan twijfelen. Ik wist dat ik er beter niet aan kon beginnen. Ik wilde het ook eigenlijk helemaal niet doen. Dat heb ik Rinus ook meermaals gezegd, al noemde ik hem toen nog meneer Michels. Zelfs in de auto, toen we samen op weg waren naar mijn presentatie in De Kuip, heb ik me in die trant tegenover hem uitgelaten. Rinus sprak toen de historische woorden: 'Leo, als jij het niet doet, moet ik op mijn knieën naar Barcelona, doe me dat in godsnaam niet aan.' Ik ben gezwicht, omdat het Rinus was. Godallejezus man, ik had zo'n respect voor hem. Ik was idolaat van die man, ik heb het echt voor hem gedaan.'

(...)

Of had zijn vrouw Will haar invloed op Michels laten gelden, zoals ze dat in dezelfde periode gedaan zou hebben rond de licentieaanvraag van Cruijff?

Sectiebestuurslid Eric Vilé gelooft het stellig: 'Rinus werd in alle opzichten door haar gestuurd. Ze was zijn adviseur en woordvoerder. Daar kwam hij ook heel openlijk voor uit. Ik heb hem in die periode dat we samenwerkten veel horen zeggen: 'Will vindt dit, Will vindt dat, en volgens Will...' Het lijkt me meer dan waarschijnlijk dat zij ook in dit geval een beslissende stem heeft gehad. Will was, dat merkte je aan alles, bepaald niet dol op Cruijff.'

De presentatie van de biografie over Michels. Beeld anp
De selectie van Oranje in 1990 met Van Basten, de gebroeders Witschge, Aron Winter en Peter Bosz.
Johan Cruijff.
Bondscoach Beenhakker overlegt met aanvoerder Gullit.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden