reportageRonde van Drenthe

Hoe het virus de koningin van Drenthe van haar koers beroofde

Geen Ronde. Femmy van Issum geeft tekst en uitleg aan RTV Drenthe.Beeld Klaas Jan van der Weij

Femmy van Issum (79) is al 28 jaar de stuwende kracht achter de Ronde van Drenthe. Vanwege de corona-ellende in Italië, zouden zaterdag grote namen naar haar wielerkoers komen. Tot de premier het woord neemt.

Met de drie rondemissen en de rondemister van de Ronde van Drenthe is er dinsdagmiddag nog een kort beraad in het gemeentehuis van Hoogeveen. Want zoenen kan niet meer. Een handdruk evenmin. Is er komend weekeinde soms een alternatief denkbaar als felicitatie van de winnaars? De elleboog? Voetje wrijven? Het wordt een respectvolle buiging, met de handen voor de borst gevouwen.

Op donderdagmiddag maakt het niks meer uit. De zuignappen van covid-19 raken nu ook de fietsprovincie. Er gaat een streep door de ronde, een wedstrijd voor profs en semi-profs pal onder het niveau van de Amstel Gold Race. Voor de vrouwen is het zelfs World Tour, eredivisie in de wielrennerij. Het is voor de derde keer dat de 60 jaar oude wedstrijd niet door gaat. In 2001 heerste er mond-en-klauwzeer, in 2013 lag er een sneeuwdek.

Femmy van Issum (79), de zowel wat frêle als statig ogende voorzitter van de organiserende stichting, kan het nog nauwelijks bevatten. Ze is al 28 jaar de pijler van graniet onder het wielerfestijn. Ze weet zich gesteund door een secretaris van 78. Het is haar man, Huub. Samen sturen ze 500 vrijwilligers aan. Ze zegt: ‘Ik zit nog in een roes. Mijn hoofd barst.’

Van Issum heeft al een voorgevoel dat het misgaat als ze donderdagmiddag in grandcafé Marron in het centrum van Hoogeveen op haar mobiele telefoon de persconferentie van premier Rutte wil volgen. ‘Telkens dat uitstel. Kwart voor drie. Niks. Drie uur. Nog niks. Kwart over drie. Ik wist dat dit niet goed ging aflopen.’ Er is geen ontkomen aan. Geen evenementen meer waar meer dan honderd personen op afkomen. De ronde trekt jaarlijkse enkele duizenden toeschouwers. De eerste ploegen hebben al gebeld. Ze tonen begrip.

Het is haar ronde, de ‘kleine hel van het noorden’. Renners trekken door brinkdorpen en boswachterijen en stuiteren over keienstroken – spreek hier niet over kasseien. Dit is de week waarin zij de Koningin van Drenthe wordt genoemd of de Iron Lady – tegenstribbelende gezagsdragers en twijfelende sponsoren krijgen met haar te maken. 

Een bedrijf dat 50 jaar geld doneerde en dat nu welletjes vond, kreeg vorstelijk bezoek, met een nieuwe verbintenis als resultaat. Gemeenten die er aanvankelijk niks voor voelden verkeersregelaars in te zetten, haalden na koninklijke interventie bakzeil.

Dylan Groenewegen

Het virus heeft haar in drie verwarrende dagen onttroond. Dinsdag presenteert ze in het raadhuis het programma. Er is mooi nieuws. Grote teams willen renners toch wedstrijden laten rijden na het schrappen van koersen in Italië. Jumbo-Visma stuurt topsprinter Dylan Groenewegen en voormalig geletruidrager in de Tour de France Mike Teunissen. Sunweb zet profs als Asbjorn Kragh Andersen en Joris Nieuwenhuis in. Maar ze zegt ook dat alles anders kan worden. Niks is zeker. Het is, zoals ze het formuleert, laveren tussen hoop en vrees. ‘De situatie verandert van uur tot uur.’ Tekenend voor de verwarring: het deelnemersveld bij de vrouwen is juist uitgedund doordat vier ploegen afzegden.

Ze moppert ook wat. Op ‘die wetjes’, die het organiseren van een koers toch al zo moeilijk maken. Secretaris Huub somt op: ‘Projectplan. Calamiteitenplan. Veiligheidsplan. Medisch plan.’ Voorzitter Femmy:  ‘De inzet van de politie is gehalveerd. We hadden twee korpsen, nu nog maar één. Er mogen minder motoren mee. We moeten voortaan een veiligheidscoördinator inhuren. Er kan nu echt niks meer bij.’

Die extra last komt er toch. De stichting probeert zich de dagen daarop te plooien naar adviezen van de internationale wielerunie en de GGD. Het publiek zal bij start en finish op afstand moeten blijven. Hoe ver precies weet nog niemand. In hotels mag niet meer dan één ploeg logeren. Renners worden door aparte entrees geleid. Als ze de presentielijst tekenen, krijgt iedereen een nieuw pennetje aangereikt. Tal van bedrijven bieden meteen schrijfgerei aan. Een hotelier belt: een wielerploeg wil zelf maaltijden bereiden in de keuken. Of hij even zestig kilo kip kan bestellen. Zestig kilo! Wat moet hij nu doen? Van Issum is de spin die in het web van vraagtekens de antwoorden moet vinden. Na het zoveelste overleg: ‘Ik voel me wat afgestompt, nu. Het gewone werk blijft liggen. Het is veel, alles bij elkaar.’

Drijfveer

Wie vraagt naar haar drijfveer nog altijd om de kar te trekken, krijgt een korte uitleg als antwoord. ‘Mijn vader.’ Albert Achterhes, de oprichter van wielervereniging De Peddelaars in Hoogeveen, organiseerde in 1960 voor het eerst een wedstrijd voor amateurs. Allengs won de wedstrijd aan status, met winnaars als Henny Kuiper, Karsten Kroon, Rudi Kemna en Erik Dekker. Op zijn sterfbed vroeg Achterhes Femmy, die toen al de organisatie had overgenomen, het vol te houden. Ze aarzelde niet. ‘Hij was een pionier.’

Dit is een beeld dat haar altijd is bijgebleven: renners die na de start van de ronde langs het ziekenhuis fietsten voor een laatste groet aan haar vader vlak voor zijn dood. Sindsdien is opgeven geen optie. ‘Ik ben niet anders gewend, ik heb van kinds af tussen de wielrenners gezeten. Dit is mijn wereld. Ik wil niet achter de geraniums. Ik voel niet dat ik 80 word.’

Donderdagmorgen is ze in het Alfa College, voor een briefing van leerlingen die maaltijden gaan bereiden honderden gasten op de twee voorstellingsavonden. Er is 100 kilo kip en 100 kilo zalm besteld. Dan hoort ze van RTV Drenthe dat het kabinet zich gaat beraden over extra maatregelen tegen het coronavirus. Voor het eerst vloeide er een traantje, bekent ze enkele uren later. De koningin beseft dat er nog hogere machten aan zet zijn. Van Issum, donderdagmiddag: ‘Het is nog zo onwerkelijk.’

Nog amper koers in Vlaanderen

Ben Weyts, de Vlaamse minister van Sport, heeft vanwege het coronavirus een streep gezet door alle wedstrijden met publiek tot en met 31 maart, voetbal uitgezonderd. Dat houdt in dat een groot deel van de befaamde Vlaamse voorjaarsklassiekers van het programma is gehaald. Alleen de Ronde van Vlaanderen (5 april) staat vooralsnog op de kalender. 

Geschrapt zijn:

Nokere Koerse (18/3)

Koksijde Classic (20/3)

Driedaagse De Panne (25/3)

E3 Classic (27/3)

Gent-Wevelgem (29/3)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden