ReportageKunstgras

Hoe het kunstgras verdwijnt uit de eredivisie

Kunstgras is uit de gratie. Steeds meer profclubs kiezen voor puur natuur, zeker in de eredivisie. Het kostenaspect (kunstgras is goedkoper) heeft verloren van het sentiment (‘afgetrapt veld heeft charme’). Ook bij VVV, waar begin deze maand het veld is ingezaaid. 

De spelers, waaronder Klass Jan Huntelaar, betreden de Koel terwijl het kunstgras nog snel even wordt nat gemaakt, het veld is profvoetbal onwaardig.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De eerste felicitatie was van de Ajax-directie, van Edwin van der Sar en Marc Overmars. Gefeliciteerd VVV, met écht gras in het stadion. Weer is een kunstgrasveld verdwenen uit de eredivisie.

Zomaar zalig zitten in het zonovergoten stadion De Koel aan de Kaldenkerkerweg in Venlo. Kijken naar het groeien van gras. Want ja, het groeit weer. Steeds meer groen, op 5 juni ingezaaid, schiet uit de vlakke zandvlakte in het klassieke stadionnetje. Rond half augustus moet het veld perfect zijn, klaar voor het nieuwe seizoen. Dan is het weer grasmaaien in plaats van kunstgras borstelen.

Een paar keer speelde Ajax een van de eerste wedstrijden van het seizoen bij VVV. Op kunstgras. Het was telkens bloedheet, de vulling van rubber korrels danste over het veld, de bal stroopte, het stonk. Het was geen gezicht, geen garantie voor snel spel. Toenmalig Ajax-trainer Marcel Keizer verslikte zich na afloop bijna in zijn woede. Zo kon je toch niet voetballen. Maar het was zo lekker goedkoop, ook in het onderhoud, dat kunstgras. Scheelde tonnen per jaar.

Maar kunstgras verdwijnt in rap tempo uit Nederland, te beginnen uit de eredivisie, en zelfs de eerste divisie ruimt voorzichtig op. Zeven clubs in de eredivisie hadden een artificiële mat op het hoogtepunt van de hype, in seizoen 2017-2018. Volgend seizoen nog drie: Sparta, Emmen en Heracles, waarvan de eerste twee serieuze plannen hebben om weer over te stappen.

In vakbondsonderzoeken is ruim boven de 90 procent van de voetballers voorstander van echt gras. De als slechtst gekozen matten zijn altijd van kunstgras. Voetballers protesteerden alleen niet luidkeels, mede op verzoek van naar besparingen zoekende werkgevers. Als spelers hun stem verhieven, waren het routiniers, in tegenstelling tot jeugdigen opgegroeid op echt gras. Ze kregen last van gewrichten en vonden voetbal een ander spel geworden. 

Journalisten schreven lullige stukjes. Supporters klaagden. En technisch directeuren concludeerden weleens dat buitenlandse spelers geen contract wilden tekenen in een kunstgrasnatie. Ook bij VVV was dat zo, stelt technisch manager Stan Valckx: ‘Het heeft een aantal keer een rol gespeeld bij contractbesprekingen.’

En toen het Nederlandse voetbal in sportieve crisis geraakte, was het kunstgras mede schuldig aan de neergang. Want geen buitenland voetbalde op een dergelijke ondergrond, de weerstand nam af als de aan rubber gewende voetballers uit Nederland op modderige vlaktes fysiek sterke tegenstanders troffen. Terwijl het Nederlandse voetbal voorloper dacht te zijn, stond de eredivisie uiteindelijk alleen in zijn modernisme. De terugtrekkende beweging lag voor de hand. De hybride mat was bovendien in opkomst, waarin natuurgras groeit in een basis van kunststofvezels, ter versteviging van het echte gras.

Stan Valckx, technisch directeur VVV-Venlo.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Uitgerekend nu de crisis heeft toegeslagen door het coronavirus en clubs miljoenen tekortkomen, keren ze terug naar de basis. ADO Den Haag, VVV en PEC Zwolle stappen deze zomer over. Ze brachten het nieuws met trots. Zwolle legt zoden, VVV laat een complete mat groeien. 

Directeur Marco Bogers van VVV over de samenloop van omstandigheden: ‘We konden het kunstgrasveld verkopen aan de gemeente. We doen een beroep op het solidariteitsfonds uit het betaald voetbal, en de veldverwarming lag er nog. Door de coronacrisis hebben we bovendien de tijd.’ Stan Valckx: ‘Het was een kantelmoment.’

De topclubs storten geld in een pot, onder meer om het kunstgras te laten verdwijnen. Ze willen een serieuze competitie op echt gras. VVV voetbalde zeven seizoenen op kunstgras. Valckx: ‘We bespaarden daarmee vaak anderhalve ton per seizoen. Daarvoor konden we ook een speler halen.’

Ook hij, de stoere verdediger van vroeger, voetbalde liever op echt gras. Natuurlijk. Hij heeft kale velden gekend, afgetrapte strafschopgebieden. Dat heeft ook charme. ‘Je wist niet beter. Dat hoorde erbij.’ Een slecht veld kan terugkeren nu, want hij kan niet garanderen dat straks alles perfect is. De Koel, de naam zegt het al, ligt in een kuil. Als het stortregent, zoals de laatste tijd geregeld gebeurt, stroomt het water niet weg. Dan loopt het stadion als het ware vol, met gevolgen voor de grasmat.

Vooralsnog gaat het goed. Over de vlakte ligt een fijne groene gloed van groeiend gras. Facilitair manager Kevin Hannen vertelt over de specialisten van TOP Sport & Groen. Zij helpen met maaien in banen, bijhouden en verticuteren. Ook hij is blij met het natuurgras. Op 1 maart begon hij met zijn baan bij VVV. ‘Ik hoorde weleens van kennissen: ga je op dat kunstgrasveld werken?’ 

Hij denkt dat het wel goed komt met de grasmat in Venlo. Gewoon, lekker laten groeien voorlopig, zodat het gras sterke wortels krijgt. Sproeien waar nodig en hopen op hulp van de natuur. ‘Want je moet gras ook niet te veel verwennen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden