Hoe Feyenoord een topschutter liet glippen

Vincent Janssen vertrok in de zomer voor 22 miljoen euro van AZ naar Tottenham. Drie jaar eerder was hij als overbodige jeugdspeler weggestuurd bij Feyenoord. Hoe kon het zo raar lopen?

Janssen bij Tottenham.Beeld getty

De wat gedrongen nummer 11 in Feyenoordtenue scoort, scoort weer en scoort nog eens op het filmpje op Youtube.

Het gebeurt in Alkmaar op 11 mei 2013 op een veld omzoomd door supporters. Wind fluit in de microfoon. Eerst een balletje inschuiven met rechts, van dichtbij. Dan de doelman omspelen met links en plaatsen met rechts, en tenslotte een actie die Vincent Janssen kenmerkt. Bal aannemen na een hoekschop, met de rug naar het doel, draaien, kont naar achteren en schieten met links, tussen een woud van benen door.

'Kampioenen, olé, olé', klinkt het. Trainer Hertog zit op de schouders. Voetballers juichen in een scrum. Feestdrank spuit.

Natuurlijk was Fred Grim toeschouwer tijdens die kampioenswedstrijd bij de A-jeugd, tussen AZ en Feyenoord. En hij wist al vóór die drie doelpunten waarmee Janssen de wedstrijd binnen twintig minuten besliste, dat hij de aanvaller naar zijn club Almere City wilde halen, een ambitieuze club uit de eerste divisie. Grim had een plan met de spits die geen contract kreeg bij Feyenoord. Hij zag een jongen met strijdlust, met onblusbare energie.

Grim, tegenwoordig assistent van bondscoach Danny Blind: 'Ik zag veel wedstrijden, ook in de jeugd. Wij wilden jonge voetballers die overbodig waren bij de grote clubs. Ik ging kijken, zoals ik Vincent al vaak had gezien. We hadden geen scouts. Ik was de scouting. Ik belde hem en liet zien wat we te bieden hadden. Hij had de absolute wil om te slagen. Alles kon nog beter: zijn aannames, de afwerking, de rust voor de goal. Maar dat is juist het mooiste, om met zo'n ambitieuze jongen te mogen werken. En daarbij is hij een fijn mens.'

Dat was dus in 2013.

Vincent Janssen (22) beleefde een geweldig 2016, al is zijn halve seizoen bij Tottenham Hotspur geen doorslaand succes met slechts drie doelpunten in alle competities, drie strafschoppen bovendien.

CV

1994 Geboren 15 juni te Heesch
2000 - 2006 Jeugd TOP Oss
2006 - 2009 Jeugd NEC
2009 - 2013 Jeugd Feyenoord (laatste seizoen 13 goals in A1)
2013 - 2014 Almere City (10 doelpunten in 35 competitieduels)
2014 - 2015 Almere City (19doelpunten in 34 competitieduels)
2015 - 2016 AZ (27 doelpunten in 34 competitieduels)
2016 Interlanddebuut Nederland - Frankrijk, 25 maart
2016 - 2017 Tottenham Hotspur (1 doelpunt in 13 competitieduels)

27 treffers

Maar toch: hij scoorde in januari met AZ drie keer tegen uitgerekend Feyenoord, zijn doorbraak in de eredivisie markerend. Hij debuteerde in maart in Oranje tegen Frankrijk en scoorde een paar dagen later op Wembley tegen Engeland. Hij eindigde als topschutter in zijn eerste en enige jaar eredivisie, met 27 treffers. AZ onderhandelde langdurig met Tottenham over de transfersom, die met allerlei toeters en bellen werd opgetuigd tot 22 miljoen euro. Een clubrecord.

Het werpt de vraag op: hoe kon Feyenoord hem in 2013 naar Almere laten gaan? Maar ook andere vragen zijn interessant: hoe grillig is talent? Hoe onvoorspelbaar is voetbal?

In het seizoen 2012 - 2013 eindigt Janssen als zevende op de topschutterslijst van de A-jeugdcompetitie, met dertien goals. Eindelijk is hij fit, na veel blessureleed in drie voorgaande seizoenen. Kijk hem scoren en juichen in de kampioenswedstrijd, waarin we ook Rick Karsdorp (Feyenoord) herkennen, waarin Wessel Dammers (Feyenoord) speelt en Joey Sleegers (nu VVV). Maar het besluit is al genomen.

Beeld Judith Bogaardt

Feyenoord heeft mede door geldgebrek geen serieus te nemen tweede elftal. Het is een ratjetoe van jongeren en ouderen die terugkeren van een blessure, of overbodig zijn bij Feyenoord I. Graziano Pellè is de onbetwiste spits van het eerste elftal. Anass Achahbar, een jaar ouder, geldt als een groter talent dan Janssen. Hoe moet dat dan met Janssen?

Jan Gösgens, trainer van Janssen in de onder 18 bij Feyenoord in het seizoen vóór de titel met A1: 'We hadden een Jong Feyenoord (tweede elftal, red.), maar dat was geen trainingsgroep. Achahbar, Kongolo, Boëtius en Vilhena zaten al bij de A-selectie. Dammers was een jaar jonger en kwam eraan. Hadden we echt een tweede elftal gehad, dan was het een ander verhaal geweest. Ook PSV en Ajax meldden zich niet toen hij transfervrij was.'

Een zaakwaarnemer vertelt dat eigenlijk niemand het destijds in Janssen zag zitten. Hij wil niet met zijn naam in de krant, zo beschaamd als hij zich voelt. Janssen, een Brabander uit Oss, is in die tijd nogal gedrongen. Hij oogt een beetje te dik in de video van de kampioenswedstrijd. Hij is van FC Oss via NEC bij Feyenoord terechtgekomen, waar hij het als jeudspeler vier jaar uithoudt.

Bijna drie jaar later, op 24 januari 2016, dampt hij van inspanning. Zijn tenue is vuil, aan zijn voorhoofd plakken grassprieten. Juichkreten vullen het stadion. AZ heeft net met 4-2 van Feyenoord gewonnen, Janssen heeft drie geweldige doelpunten gemaakt. Weer drie, net als toen in mei 2013, maar nu voor de andere club, op het hoogste niveau.

Karakter

Hij probeert in de catacomben van het stadion gevoelens van triomfalisme te onderdrukken. Het tekent zijn karakter. Hij zegt, terugblikkend op 2013, over zijn vertrek bij Feyenoord: 'Ik kreeg een gesprek. 'Heb je de brief al gehad?', vroegen ze bij binnenkomst. 'Nee, welke brief?'

Dat was de brief waarin de club schreef dat hij moest vertrekken. Later, in een interview, veronderstelt hij dat Feyenoord hem mogelijk te veel een krachtspeler vond met te weinig verfijnde techniek.

Beeld ANP

Zijn trainer van toen, Damien Hertog, is tegenwoordig hoofd opleidingen bij Feyenoord. Hij zoekt niet naar excuses. Het kan slechts zeggen dat het zo soms gaat in voetbal.

'Wessel Dammers was spits van het team, want Vincent was lang geblesseerd. Toen hij na de winterstop weer fit was, wilde ik Dammers laten staan. Toen zijn we met allebei gaan spelen, in een ander systeem: 4-4-2. Vincent en Wessel gingen samen heerlijk tekeer. Vincent scoorde dertien keer in drie maanden.

'Toch hield het op bij Feyenoord. We wilden hem eventueel bij Excelsior stallen, maar daar durfden ze het niet aan. Vincent was in die tijd al nuchter, hij liet zich niet van de wijs brengen en wist wat er in de wereld te koop was. Hij had alleen nog wat babyvet. Hij moest harder gaan trainen. De belangrijkste les is dat niet van iedere speler van 17, 18 of 19 jaar is te voorspellen hoe goed hij wordt.'

'Vincent is een prachtig, extreem voorbeeld van wat er kan gebeuren. Ik zag zijn kwaliteiten wel, dat hij met links en rechts kon afwerken en dat hij sterk was, maar ik zag niet dat hij de toekomstige spits van het Nederlands elftal was. Dan moet je weerstand kunnen bieden aan verdedigers van internationale klasse. Dat zag ik niet voor me.'

Hoe goed is een jeugdspeler in potentie als hij is uitgegroeid, als de puberteit voorbij is? Wat kan hij als hij tussen betere voetballers staat, of tussen andere voetballers? Het is moeilijk te zien voor een jeugdtrainer of scout. De onbetwiste topscorer van het seizoen 2012-2013 is Tigran Gazarjan, een jongen van Armeense afkomst die bij de opleidingsploeg van FC Groningen/Cambuur speelde. Hij is nooit doorgebroken.

Hardwerkend

Ruud Dokter, tegenwoordig technisch manager van de Ierse bond, maakte Janssen geregeld mee in de nationale jeugdselecties van de KNVB, toen hij nog in Nederland werkte: 'Er zijn zoveel variabelen bij jongens van 16, 17, 18 jaar. Vincent was rustig, positief en hardwerkend. Maar de bovencategorie in talent is zeker op die leeftijden dominant, en daartoe behoorde hij niet.

'Die bovenkant redt zich meestal wel. Het gaat om die 80 procent daaronder. Daar is de winst te behalen. Ik zag wel potentie, maar het is van zoveel factoren afhankelijk. De club, het team, de coach, de begeleiding, de ouders, de lichamelijke en zeker ook de geestelijke ontwikkeling. En geduld is belangrijk. De beste van vandaag is vaak niet de beste van morgen. Misschien is die ogenschijnlijk andere, alternatieve weg via Almere ideaal geweest voor hem.

'Wat hij wel had, was een stabiel karakter, net als Daley Blind en Robben. Ik weet nog dat hij zich snel ontwikkelde buiten het veld. Een jongen als Blind toonde natuurlijk leiderschap, maar ook Vincent was zeer betrokken bij de besprekingen. Maar ik had nooit durven denken aan waar hij nu is. Dat opent ogen, want er zijn meer Vincent Janssens.'

Almere-trainer Fred Grim, die Janssen al jaren volgt: 'Ik heb meermaals met Vincent gesproken. Ik was gecharmeerd van zijn instelling. Toen hoorde ik ook nog dat zijn moeder Annemarie Verstappen topzwemster is geweest. In het gezin heerste topsportmentaliteit. Veel talenten zeggen dat ze hard willen trainen, maar het is altijd afwachten of ze dat doen.'

Beeld ANP Pro Shots

Bij Almere had Janssen het even moeilijk. Hij had concurrentie, onder anderen van de huidige Telstar-speler Serrarens en vooral van De Kogel, en hij zat zelfs een tijdje op de bank. Grim: 'In die tijd hebben we juist zijn contract opengebroken. Mede dankzij die contractverlenging hebben we hem na twee seizoenen goed kunnen verkopen aan AZ, voor meer dan vier ton meen ik.'

Na één spectaculair jaar bij AZ volgde de transfer naar Tottenham Hotspur voor 22 miljoen. Menig volger sloeg Feyenoord met kritiek om de oren. Hoe hadden ze Janssen kunnen laten gaan? De realiteit is dat talentherkenning en -ontwikkeling geen simpele rekensom is. Zijn oud-trainer Damien Hertog is dan ook niet verbitterd over de gang van zaken. 'Nee hoor. Ik ben hartstikke trots op Vincent. Het is razend knap wat hij heeft gedaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden