ProfielJulian Nagelsmann

Hoe fanatiek hij ook is, voetballers hebben plezier op een training van Nagelsmann

Met 33 jaar is Julian Nagelsmann (Rasenball Leipzig) de jongste trainer in de geschiedenis van de halve finales van de Champions League. Dinsdag in Lissabon is de tegenstander Paris Saint-Germain, getraind door zijn mentor Thomas Tuchel.

Trainer Julian Nagelsmann van Rasenball Leipzig tijdens de wedstrijd tegen Atletico Madrid. Beeld BSR Agency

Saillant is de ontmoeting tussen Julian Nagelsman en Thomas Tuchel (46), als trainers van Rasenball Leipzig en Paris SG, in de halve finales van de Champions League. Ze zijn Duitsers en vrienden. Nagelsmann was een jongen van 19, speler van het tweede elftal van Augsburg, toen knieletsel een einde maakte aan zijn voetbaldroom als intelligente centrale verdediger. Uit teleurstelling wilde hij een tijdje niets met sport te maken hebben. Hij ging studeren. Economie en psychologie.

De trainer van Augsburg II, Thomas Tuchel, wiens loopbaan als prof ook was gesneefd door blessures, vroeg hem of hij tegenstanders wilde analyseren, als een soort baan bij de studie. Hij kreeg immers nog betaald door de club. Zo is het begonnen.

Nu is Tuchel toptrainer. En Nagelsmann ook, als man met charisma, boordevol zelfvertrouwen, charmant en met aparte, uitdagende oefenstof. Justin Hoogma, uitgeleend aan FC Utrecht, werd drie jaar geleden door Nagelsmann naar diens toenmalige club Hoffenheim gehaald. 

‘Ik was gelijk om na dat gesprek door de wijze waarop hij over voetbal praat. Ik wilde niet eens meer over een andere club nadenken. Hij is flexibel, altijd uitgaande van de aanval. Met kleine aanpassingen weet hij tactische omzettingen te doen.’

Het digitale podium De Correspondent interviewde Nagelsmann jaren geleden. Hij vertelde over de wisselende systemen die hij gebruikt en over zijn ‘verbod’ om breed te spelen. Hij wilde liever dat spelers de bal twee keer raakten dan één keer, omdat veel spelers één keer raken niet beheersen. Automatismen doven de creativiteit. En hij trainde veel op snel handelen.

Vijftig oefeningen

Trainer Alfred Schreuder is normaal een rustige prater, maar als hij over Nagelsmann vertelt, krijgt zijn stem meer snelheid en volume. Hij heeft geleerd van zijn veel jongere collega in de anderhalf jaar dat hij zijn assistent was bij Hoffenheim. ‘Als ik een uur met je ga zitten, heb ik zo vijftig oefeningen.’ Schreuder, later Nagelsmanns opvolger toen die naar Leipzig vertrok: ‘Op zeer jeugdige leeftijd was hij al ver, terwijl hij tussen leeftijdgenoten trainde. Hij was zeer overtuigd van zichzelf.’

Nagelsmann is, om het duidelijk te stellen, een maand jonger dan Lionel Messi. Schreuder: ‘Voor iemand zonder voetbalcarrière was hij tactisch buitengewoon geschoold. Dat was heel speciaal, terwijl hij toen pas 28 was. Ik vergelijk het met Clarence Seedorf, die als jongen van 16 debuteerde en speelde als een volwassen man. Bij Nagelsmann had je meteen het gevoel met een ervaren trainer te maken te hebben. Dat is een talent.’

Door zijn uitstraling wist hij ook routiniers voor zich te winnen. Krijgt de voetballer een trainer met een rijk verleden als prof, dan is daar meteen respect. Dat sijpelt pas weg als de voormalige ster geen goede trainer blijkt te zijn. De piepjonge trainer zonder verleden als prof moet respect verdienen. 

Schreuder: ‘Julian zegt alleen zinnige dingen. Vergeet niet dat hij op zijn 28ste het hoogste Duitse trainersdiploma had. In Nederland zou dat moeilijk zijn voor iemand zonder voetbalachtergrond. Dan word je niet eens toegelaten tot de cursus. Julian is intelligent en kan goed schakelen. Hij kan ook relaxt zijn en geeft spelers buiten het veld veel vrijheid.’

Schreuder is ook geïmponeerd door de oefenstof. Nagelsmann laat spelers veel nadenken door ze altijd uit hun comfortzone te halen. Zeker in de eerste dagen van de week traint hij intensief. Spelers zijn dan helemaal kapot, vooral mentaal. ‘Elk team in een partijspel krijgt bijvoorbeeld een andere opdracht. Als het goed loopt, stelt hij de regels bij zodat er weer een andere uitdaging ligt.

‘Zijn redenatie is om de hersenen niet lui te maken. Trage hersenen leren niet snel. Hij dient voortdurend prikkels toe. Zeker nieuwe spelers zijn in het begin doodmoe in hun hoofd. Hij geeft ze dan soms vijf dagen vrij om bij te komen.’ Hoogma: ‘Zijn oefenstof is zeer gevarieerd, leuk en leerzaam.’

Veel dynamiek, hoge intensiteit

Vraag je de Duitse sportjournalist Berries Bossmann van het blad Sport Bild om trainers als Nagelsmann en Tuchel kort te omschrijven, dan bestaat zijn antwoord uit één woord: bezetenheid. ‘Dat klopt wel’, aldus Schreuder. ‘Zeker op het veld. Het is mooi te zien hoe fanatiek hij is. Dergelijke zaken heb ik overgenomen van hem. Hij wil trainingsvormen met veel dynamiek, met hoge intensiteit. Met verticaal spel. 

‘En hij heeft altijd speciale oefeningen. Dan speelt één partij bijvoorbeeld met buitenspel en de andere partij zonder. Wat doet de ploeg die geen buitenspel kan lopen? Veel diep sprinten. Zo regelt hij dat spelers op de trainingen veel diepe sprints maken. Ik heb veel van hem geleerd. Dat je allerlei spelletjes en oefeningen kunt verzinnen, maar dat je de training wel leuk dient te houden. Want het blijft voetbal. Het moet wel met de bal zijn.’

Het verbaast Hoogma niet dat zijn vroegere trainer in de halve finales staat. Hij heeft een grote reputatie inmiddels. Daarbij ontdekte Nagelsmann wat een voetballer meemaakt qua roem. ‘Ik ben van een totaal onbekende jongeman in een paar uitgegroeid tot een soort kroonprins. Iedereen wil wat van me’, zei hij eens tegen Schreuder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden