Wedstrijdverslag Tafeltennis

Hoe een muntje uit Malden de strijd tussen de Turkse en Nederlandse tafeltennisvrouwen besliste

Aan het eind van de derde ronde van de  European Table Tennis Union-cup (ETTU) staan de tafeltennisteams van Fenerbaçhe (Turkije) en Heerlen exact gelijk. Voor het eerst in de tafeltennishistorie bepaalt loting wie er verdergaat.

De wedstrijd tussen Nederland en Turkije is in volle gang.

Tafeltennisarbiter Jos van den Berg uit Malden neemt geen enkel risico, hij beseft dat hier geschiedenis zal worden geschreven. Zo meteen gaat hij een muntje opwerpen om te beslissen welk team doorgaat naar de vierde ronde van de European Table Tennis Union-cup, de vrouwen van TTV Lybrae Heerlen of die van Fenerbaçhe uit Turkije.

Van opvangen is geen sprake. Stel je voor dat hij misgrijpt. ‘Ik ga het op de grond gooien’, verzekert hij de vertegenwoordigers van beide clubs. Een camera van 1Limburg legt het vast, de opname zou zich kort daarna snel op internet verspreiden.

Het is een unieke ontknoping, vorige week vrijdag in sporthal A Gene Bek in Heerlen. Nooit eerder moest in het tafeltennis een toss een winnaar aanwijzen. De duels in de derde ronde waren tot in de kleinste eenheden onbeslist gebleven.  

Stille hoop

Enige rekenarij was vereist. In Turkije had Heerlen met 3-1 gewonnen, in Limburg kreeg de thuisploeg klop met dezelfde cijfers. Na telling van het aantal gewonnen games bleef de balans in evenwicht. Zelfs in punten was de stand gelijk: 280-280. De Turkse ploeg had nog even beweerd dat een set in Istanbul in 11-5 was geëindigd. Het was toch echt 11-6 geweest.

De Turkse coach kiest de rode kant van het muntje, teammanager Adriaan van Belzen van TTV Lybrae Heerlen rest het groen. Dan zwaait scheidsrechter Van den Berg zijn rechterarm met geopende hand naar voren. Het muntje wint even hoogte en begint dan aan een tuimelvlucht naar de vloer.

Het bereiken van de derde ronde was al meer dan waarop in Heerlen was gerekend. Dat ze de eerste poulefase van de ETTU-cup, één tree lager dan het toernooi van de Champions League, zouden overleven was niet meer dan een stille hoop geweest. De winst in de serie van de tweede poule was de verwachting ver voorbij.

De wedstrijd tussen Nederland en Turkije.
Opperste concentratie.

Twee talenten, één oude rot

Is de apotheose van de derde ronde al uitzonderlijk, de samenstelling van het team is al net zo opmerkelijk. Twee jonge speelsters, Shuohan Men en Rachel Gerarts, beiden 18 jaar, staan achter de tafel met de 49-jarige Elena Timina. Men is Nederlands kampioen. Gerarts is juniorenkampioen en de dochter van de interim-clubvoorzitter. Timina is meervoudig olympiër, voor zowel Rusland als Nederland, veelvoudig winnaar van de EK voor landenteams en was vijf jaar bondscoach van het Nederlands tafeltennisteam, tot ze in juni 2017 werd ontslagen. Vernederend, noemt ze haar congé nog altijd.

De mix van het team volgt uit de ambitie van de club weer op Europees niveau te acteren. Het vrouwenteam won al twee keer de Champions League, in 2008 en 2010. Toen behoorden de topspeelsters Li Jiao en Li Jie nog tot de gelederen en werden geregeld ‘invlieg-Chinezen’ gehuurd om resultaten te boeken.

Gezichtsbeperking

Volgens secretaris René Daniels, al 30 jaar bestuurslid, was het dit keer vooral de bedoeling een team rond Rachel Gerarts te vormen. De club wil het lokale talent behouden door haar perspectief te bieden, ze heeft al aanbiedingen van buitenlandse clubs gehad. Daniels kende Timina van de vele wedstrijden tegen Den Helder, waar de voormalige Russin negen jaar voor speelde. ‘Ik had altijd diep respect voor haar, voor haar fanatisme, haar vechtlust. Met haar ervaring kon ze echt iets toevoegen aan het team.’

Men geldt al geruime tijd als aanstormend talent. De aanvaller pur sang traint bij de jeugd op Papendal en speelt tweede divisie in de mannencompetitie voor Midstars uit Middelstum, Groningen. Voor haar komst deze zomer naar Heerlen kwam ze uit voor het vrouwenteam van Dozy Den Helder.

Nog maar eens een bijzonder gegeven: Rachel Gerarts speelt met een gezichtsbeperking. Ze kampt met jeugdstaar. Toen ze juniorenkampioen werd, had ze nog maar 25 procent zicht. Inmiddels ziet ze na een operatie aan het linkeroog weer beter, een ingreep rechts is gepland. ‘Het is soms wel lastig en heel vermoeiend. Ik speel veel op gevoel, op automatismen. De motoriek van de tegenstander neem ik wel waar, dan weet je meestal waar de bal gaat komen. Af en toe sla ik er toch helemaal naast. Dat accepteer ik dan maar.’

Tafeltennister Elena Timina aan zet.

Rood of groen

In A Gene Bek valt het muntje met een tik op de vloer en stuitert weg. De speelsters zelf zien het niet. Men zit op een bank met de rug gericht naar de loting. Ze verbijt haar verdriet. Ze heeft, vindt ze, ondermaats gespeeld. Gerarts verblijft in een hoek van het speelveld, ze baalt ervan dat zo’n stom muntje zo beslissend kan zijn. Timina houdt zich schuil in de kleedkamer. Ze is teleurgesteld, het team had moeten winnen vandaag. Hoewel ze eigenlijk als speler-coach bij de toss aanwezig had moeten zijn, bedankte ze voor de eer. ‘In dit soort zaken is het geluk nooit aan mijn zijde. Het is ook niet de manier waarop ik wil winnen.’

Teammanager Van Belzen is blij met groen. Hij had die zijde ook gekozen als hij als eerste had mogen kiezen. Maar wat is het nou geworden? Het muntje is tussen de benen van een fotograaf gerold.

Dat ze zo ver zijn gekomen, schrijft Timina toe aan de teamspirit. ‘De balans is best bijzonder. Shuohan is al goed en gretig. Rachel is bezig iets op te bouwen. Ik heb het idee dat mijn ervaring ze rust en vertrouwen geeft.’ Die combinatie leidt er volgens haar toe dat op papier sterkere tegenstanders kunnen worden verslagen.

Ze wil de 18-jarigen vooral mentaal bijstaan. Voor het aanreiken van nieuwe technieken ziet ze Men en Gerarts te weinig, ze coacht alleen tijdens wedstrijden. ‘Ik wil ze graag leren hoe ze topsporter kunnen worden, hoe je op een goede manier bezeten een wedstrijd ingaat. Dat je weet dat je obstakels tegenkomt, maar dat je daar niet van hoeft te schrikken. Los het op. Ga met een plan de wedstrijd in, maar ook met een plan B en zelfs C. Ga de strijd aan. Dat is topsport.’

Haar rentree in de Nederlandse eredivisie – ze speelde er in 2007 voor het laatst, waarna ze vooral in Duitsland en Frankrijk aan wedstrijden deelnam – is haar niet meegevallen. ‘Het niveau is bedroevend. Ik heb nog niet één wedstrijd verloren. Hoe is dat mogelijk? Ik ben 49! Tape houdt mijn lijf nog een beetje bij elkaar.’ Talenten stromen maar niet door, stelt ze vast. Als die na hun 18de de jeugdopleiding verlaten, is er een zwart gat. Volgens haar ontbreekt een vervolgtraject. Ze staat daarin niet alleen: Rachel Gerarts zegt dat ze het na dit seizoen toch in het buitenland wil gaan proberen.

Een unieke ontknoping.

Ontlading

Groen! Tjezus! Ja! Het is groen! In A Gene Bek klinkt gejuich. High-fivend gaan de begeleiders de tribunes langs. Nog verder Europa in! De manager trekt de treurende Men overeind. Daar is ook ineens Timina terug, euforisch nu. Van Belzen vergeet de Turkse coach de hand te drukken – kijkers van het filmpje wreven het hem later nog in. ‘Het hoort niet, natuurlijk. Maar de ontlading was zo groot. Ik heb hem nog geappt.’

Vandaag wacht de volgende horde. Dan komt Lille Métropole uit Frankrijk langs, voor de eerste wedstrijd in de vierde ronde. Wederom zijn de verwachtingen laag. Er zit een speelster uit de top-20 bij, Bernadette Szocs uit Roemenië. Manager Van Belzen: ‘Het wordt heel lastig.’ Secretaris Daniels hoopt op onderschatting. ‘Ze komen ’s morgens aan en gaan ’s avonds meteen weer terug. Alsof ze tussen de soep en de aardappelen even een klusje moeten afwerken. Dat kan ze duur komen te staan.’ Gerarts: ‘We zijn de underdog.’ Timina: ‘Het zou al mooi zijn als het geen 0-3 wordt. Maar we gaan vechten voor elk punt. Ik hoop het vol te houden, ik neem alvast een extra rolletje tape mee.’

Een stille hoop koestert TTV Lybrae Heerlen nog: straks is het misschien wel volle bak in A Gene Bek; 400 man of meer, aangelokt door tafeltennishistorie en de perfecte landing van een muntje uit Malden.

Vreugde na de ontknoping.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.