Hoe de toekomst van ADO in Chinese handen kwam te liggen

De Haags-Chinese samenwerking duurt nu twaalf maanden. Veel heeft het ADO Den Haag niet opgeleverd. Eigenaar Hui Wang regeert van grote afstand en ADO wil vooral geld. De culturele verschillen zijn immens.

12 december 2015. De fans worden ongeduldig. Beeld
12 december 2015. De fans worden ongeduldig.Beeld

Vanuit de China Lounge, een skybox op de derde verdieping van het ADO-stadion, lijkt de training vrijdag wel een stilleven. Enige beweging komt van een paar spelers die zich met korte sprintjes opwarmen. Op de middenstip staat trainer Henk Fraser stil als een standbeeld, schijnbaar in gedachten verzonken.

'Gelul' zit hem dwars. Na afloop van de training zegt Fraser dat er te veel wordt geluld over ADO Den Haag, over oerwoudgeluiden, over een Chinese eigenaar die niet over de brug komt. Bedoelt hij intern of extern? 'Gelul in zijn totaliteit.'

Voor de training heeft directeur Wigt selectie en staf ingelicht over de financiële onzekerheid. Kijk, dat vindt Henk Fraser belangrijk. Transparantie moet er zijn. 'In goede en slechte tijden leer je elkaar kennen. En wij zijn het tegenover iedereen hier verplicht om onze stinkende best te doen.'

Meneer Wang voor het stadion van ADO Den Haag. Beeld anp
Meneer Wang voor het stadion van ADO Den Haag.Beeld anp

Op 23 januari 2015, precies een jaar geleden begon ADO Den Haag aan een nieuw hoofdstuk in zijn bestaan. Ondernemer Hui Wang, een 53-jarige Chinees, verwierf 98 procent van de aandelen. Een beloftevolle, maar ook onzekere toekomst brak aan.

'Meneer Wang' heet hij op de site van ADO, nog altijd trouwens. Zes maanden voor de eigendomsoverdracht had hij via dit clubkanaal die toekomst al geschetst. In eigen land moet ADO naar een hoger plan worden getild, dat van de subtop. In China zal voetbal in het algemeen naar een hoger plan worden getild, onder de vlag van ADO.

Van Peking tot Mongolië zullen jeugdtrainers Chinese talenten onder handen nemen. En met oefenwedstrijden tegen gerenommeerde tegenstanders kan ADO Den Haag een bekende naam worden in China.

Joviale kerel lijkt het, de nieuwe eigenaar. Met een muts op zijn kalende hoofd neemt hij deel aan een training. Laat zich lachend dollen. Zet zijn beste beentje voor in een rondo. Meneer Wang is een gelukkig kind in de ballenbak.

'Bedankt Mark, welkom Mr Wang', staat op een spandoek bij de eerste wedstrijd onder zijn auspiciën. De dank van de fans gaat uit naar Mark van der Kallen die in 2008 ADO Den Haag van de ondergang heeft gered. Dat kostte de Rijswijkse ondernemer 8 miljoen euro. Voor een vergelijkbaar bedrag, iets meer vermoedelijk, verkoopt Van der Kallen de club zeven jaar later.

Met de kennis van nu is de gang van zaken een teken aan de wand. Zeker een halfjaar wordt Van der Kallen aan het lijntje gehouden. In juli 2014 zegt hij Wang de tijd te gunnen tot oktober. Het wordt januari 2015. Maar dan is het ook feest. De supporters maken grappen. ADO wordt gadogado. De mascotte - een ooievaar - kan beter een Peking Eend zijn.

Mislukte overnames

Cardiff City
Maleisische eigenaar-miljardair Tan zorgde voor opschudding door de clubkleuren te veranderen van blauw in rood ('rood staat in Azië voor geluk, voorspoed en kracht'). De maatregel werd na twee jaar teruggedraaid. Ook wilde hij clubnaam van wijzigen (in Dragons) en alleen spelers aantrekken met een 8 in hun geboortedatum.

Hull City
Egyptisch-Britse eigenaar Allam wilde de clubnaam veranderen. Toen FA niet toestond dat het Hull Tigers zou worden, zette Allam club te koop.

Portsmouth
Versleet serie eigenaars uit onder meer Verenigd Arabische Emiraten, Hong Kong en Rusland. Financiële problemen en degradaties waren het gevolg. Club is nu in handen van supporters en speelt in de 4de divisie.

'Ping ping plies', staat zaterdagavond 12 december 2015 op een spandoek te lezen. Vijf dagen eerder heeft directeur Jan Willem Wigt alarm geslagen op een inderhaast belegde persconferentie. Eigenaar Hui Wang is volgens hem ernstig in gebreke gebleven.

Met een kapitaalinjectie van 3,7 miljoen zou hij de voetbalclub in 2015 financieel een zetje geven. De leiding had daarop al gespeculeerd bij de uitgaven. Als het gat niet wordt gedicht, dreigt ADO Den Haag door de KNVB onder curatele te worden gesteld.

undefined

Twaalf maanden duurt de Haags-Chinese samenwerking inmiddels, voor zover het woord samenwerking daarop van toepassing is. Het is eerder een schimmenspel, volgens de culturele traditie die in Azië al zo ver terug gaat als het christendom. Uitgelichte schaduwen zijn op een scherm nooit wat ze lijken. Soms groot, soms klein. Soms sympathiek, soms angstaanjagend.

Op de site van ADO Den Haag wordt 'meneer Wang' geïntroduceerd als de oprichter van United Vansen. Het sportmarketingbedrijf organiseerde in 2008 de sluitingsceremonie van de Spelen. Officieel is United Vansen eigenaar van ADO, niet Hui Wang.

Over United Vansen, over het belang en de omvang van het bedrijf, doen verschillende verhalen de ronde. Dat geldt nog meer voor de positie van Wang. Bij zijn entree in Den Haag heet hij de grote baas te zijn. Inmiddels wordt hij in het schimmenspel al een stuk kleiner afgebeeld. Sommige ingewijden typeren hem als weinig meer dan een loopjongen.

Nog zo'n schim: in de nieuwe Raad van Commissarissen wordt een zekere Lui Jian Hong belast met de Haagse expansie in China. 'De Chinese Tom Egbers' noemt oud-eigenaar Van der Kallen hem. In dat geval heeft de Chinese televisie Hong volledig in beslag genomen. Ton Rutgerink, een van de andere commissarissen, in NRC Handelsblad : 'Laten we aannemen dat hij bestaat. Maar ik heb hem nooit gezien.'

ADO straft 22 fans na oerwoudgeluiden

ADO Den Haag heeft tot nu toe 22personen geïdentificeerd die oerwoudgeluiden hebben gemaakt tijdens de wedstrijd tegen Ajax. De daders hebben direct een stadionverbod gekregen, aldus de club vrijdag. De Haagse club kwam dankzij speciale apparatuur tot een dadergroep van ongeveer twintig tot dertig mensen, die apengeluiden maakten zodra Riechedly Bazoer van Ajax aan de bal kwam. De geïdentificeerde supporters mogen per direct geen uit- of thuiswedstrijden van ADO meer bezoeken. Bovendien moeten de daders als het aan de club ligt de eventuele financiële schade van ADO betalen. Verder gaan hun namen naar het Openbaar Ministerie, dat de zaak ook onderzoekt. Ajax maakte vrijdag bekend dat de Amsterdamse club aangifte doet van de racistische spreekkoren.

Op 4 maart 2015 stapt Maarten Fontein op als algemeen directeur. Tot dan heet hij toe onmisbaar te zijn vanwege zijn kennis van het Chinese zakenleven. Fontein heeft van Hui Wang een lijstje met arbeidsvoorwaarden gekregen.

Hij wordt onder meer geacht op wedstrijddagen als eerste in het stadion te zijn en als laatste weg te gaan. 'Ik denk niet dat mijn vrouw dat op prijs had gesteld', zegt Fontein in de Volkskrant. Jan Willem Wigt wordt zijn vervanger. Het is een eerste schok in wat een turbulent jaar zal worden.

ADO Den Haag besluit het seizoen als dertiende en verkoopt topscorer Michel Kramer aan Feyenoord. Een trits voetballers wordt aangetrokken voor de grote sprong voorwaarts.

Via een Chinese zakenman komt ook de Hondurese aanvaller Rubilio Castillo in aanmerking voor een contract. Maar de directie vindt hem te duur. Fraser voegt in zijn plaats liever een middenvelder aan de selectie toe. Hui Wang is ontstemd.

Op 24 september 2015 presenteert Gao Hongbo zichzelf in Peking als de nieuwe assistent-trainer van ADO Den Haag. Hij karakteriseert zijn komst als kruisbestuiving. De vroegere bondscoach van China hoopt iets op te steken van de Nederlandse collega's, maar denkt zelf ook iets te kunnen bijdragen vanuit de Chinese voetbalcultuur.

Maar ADO legt de kennisoverdracht eenzijdig uit. Gao Hongbo zou slechts als stagiair naar Den Haag komen. Op het trainingsveld vertoont hij zich zelden. Zonder werkvergunning keert Gao Hongbo aan het eind van het jaar noodgedwongen terug naar China. Ook dat is tegen het zere been.

Andersom vlot het evenmin. De Haagse voetbalexpertise zal Binnen-Mongolië nooit bereiken. Problemen met de werkvergunningen en een schamel maandloon van 1.500 euro worden als oorzaak genoemd. De samenwerking werpt slechts vrucht af op een school in Peking. Het is niet zomaar een school: president Xi Jinping was er leerling.

Het groen-geel komt pas echt in beeld tijdens een Nederlandse handelsmissie. In Sjanghai krijgt premier Rutte van Hui Wang een ADO-shirt in handen gedrukt. Onder rugnummer 8 is aan zijn achternaam per ongeluk een n toegevoegd.

Geslaagde overnames

Chelsea
Eenmalig kampioen van Engeland tot komst Roman Abramovitsj. Won dankzij enorme investeringen van olie-miljardair onder meer vier Engelse titels en Champions League. Abramovitsj niet alleen geldschieter maar ook voetballiefhebber die regelmatig op de tribunes van Stamford Bridge zit.

Manchester City
Het eeuwige broertje en 'noisy neighbour' van Manchester United. Oversteeg de buurman na de overname door sjeik Mansour bin Zayed bin Sultan Al Nahyan uit de VAE.

Aantal Engelse titels sinds de komst van de geldschieter in 2008 verdubbeld naar vier.

Paris Saint-Germain
Sinds 2011 in Qatarees bezit, Nasser Al-Khelaïfi leidt de club. Hij zorgde voor de komst van sterspelers als Zlatan Ibrahimovic en Edinson Cavani. Club heeft de door de investeringen een abonnement op de Franse titel en staat nu al een straatlengte voor in de Ligue 1.

Wat zich het afgelopen jaar in Den Haag heeft afgespeeld, is een botsing tussen trots en macht. De Chinees dacht een voetbalclub te hebben gekocht waarover hij naar eigen inzicht het beleid kon hebben. Wie betaalt, bepaalt.

Daar tegenover staat de Hagenaar, een menssoort dat niet graag met zich laat sollen en daarin onomwonden is. Dankbaarheid is omgeslagen in botte irritatie. 'Ping, ping plies'. Afspraak is afspraak. Geen ingewikkeld schimmenspel waarin de werkelijkheid een kwestie van perspectief wordt.

Op 30 september eindigt de termijn waarbinnen Hui Wang het eerste deel van de beloofde 3,7 miljoen euro zou betalen Een maand later verstrijkt de tweede termijn, al even vruchteloos. Directeur Wigt brengt het in de openbaarheid om de druk op te voeren. Op 12 januari 2016 luidt zijn boodschap op de nieuwjaarsreceptie dat ook de derde termijn niets heeft opgeleverd.

Aandeelhoudersvergaderingen worden afgelast omdat de voorzitter niet komt opdagen. Kennelijk wil hij op die manier zijn gezag laten gelden. 'De club is van mij', zegt Hui Wang in Peking tegen een verslaggever van de New York Times. 'Ik bepaal zelf hoeveel ik investeer.'

(Tekst gaat verder onder foto).

De selectie van ADO Den Haag traint vrijdag in het stadion. Beeld
De selectie van ADO Den Haag traint vrijdag in het stadion.Beeld

'Aardig en charmant', zegt Maarten Fontein over Hui Wang. Hij zou het een goed idee vinden als een ADO-delegatie de plooien glad strijkt in China. 'Culturele verschillen', karakteriseert Wang in een bui van welwillendheid bij de NOS de onenigheid. Misschien dat een audiëntie helpt bruggen te slaan. In de woorden van Rob Jansen: 'Misschien is hij dan wel genegen om aan zijn verplichtingen te voldoen.'

Hij schuift Mark van der Kallen naar voren als reddende engel. De oud-eigenaar zou het eerste recht hebben, indien Wang besluit tot verkoop. Volgens Van der Kallen ligt dat iets genuanceerder. 'Hij mag de club niet zomaar aan de eerste de beste verkopen. Ook de gemeente heeft daarin een rol.' Mark van der Kallen zou financieel best te hulp willen schieten, maar niet in zijn eentje en de gemeente moet ook wat doen.

Maar dat doet de gemeente niet. Anders dan Enschede, dat FC Twente overeind hield, wil Den Haag financieel geen partij worden. De toekomst van ADO Den Haag ligt vooralsnog in Chinese handen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden