Reportage WK 3x3 basketbal

Hoe 3x3-basketbal er alles aan doet om Amerikaanse overheersing te voorkomen

Bij landenbasketbal gaat het al snel over het oppermachtige Dream Team van Amerika. In het drie-tegen-drie-basketbal, de olympische basketbalvariant waarvan afgelopen week het WK plaatsvond in Amsterdam, wordt alles eraan gedaan om de Amerikaanse overheersing te voorkomen. 

De USA met Robbie Hummel (wit shirt, geheel links) gaat door naar de kwartfinale ondanks dat Sjoerd van Vilsteren van Oranje het publiek opzweept met zijn handdoek met nog 23 sec te spelen en een gelijke stand ( 14-14 ) maar Nederland zal verliezen met 15-14. Beeld Klaas Jan van der Weij

Terwijl basketballer Robbie Hummel achter het stadion zijn 2 meter 6 lange lijf zaterdag kort voor de kwartfinale op het WK drie-tegen-drie rekt tegen een hekje, loopt er op het Amsterdamse Museumplein een clubje nietsvermoedende Amerikaanse toeristen langs. ‘Look, Team USA!’, wordt er enthousiast geroepen bij het zien van Hummels witte tenue, met op de borst prominent de drie letters van zijn land.

Het shirt is iconisch sinds de Spelen van 1992, toen een team vol supersterren als Michael Jordan, Larry Bird en Magic Johnson de gehele wereld declasseerde. Het Dream Team maakte van het reguliere zaalbasketbal (vijf-tegen-vijf) eens en voor altijd een Amerikaanse aangelegenheid.

Zo is het nog niet in het drie-tegen-drie-basketbal, de opgevoerde variant van het zaalbasketbal waarbij twee teams van drie spelers elkaar bestrijden op een half veld met één basket. De discipline is op de Spelen van Tokio in 2020 voor het eerst olympisch. Een jaar voor dat toernooi staat Amerika op een bescheiden achtste plaats op de wereldranglijst, achter landen als Mongolië en Nederland.

Hummel is pas de eerste drie-tegen-drie-speler in Team USA met ervaring in de topcompetitie NBA op zijn cv. Hij speelde twee jaar voor Minnesota Timberwolves. Eigenlijk had de 30-jarige Amerikaan zijn basketbalbestaan al ingeruild voor een leven als analist bij sportzender ESPN. Tot via drie-tegen-drie-basketbal de kans kwam naar de Spelen te gaan.

Dus reist hij nu de wereld over ‘in te krappe vliegtuigen’ voor toernooien, zegt hij lachend. Hij moet wel, want anders kan hij straks niet naar Tokio. Allereerst moet hij op die toernooien WK-punten scoren voor de VS; de helft van de acht landen die naar de Spelen mogen, kwalificeren zich voor het toernooi via de wereldranglijst. Daarnaast heeft hij de punten nodig om in de top-50 van de drie-tegen-drie-ranking van de VS te staan, een vereiste om überhaupt naar de Spelen te mogen.

De Fiba vraagt zo toewijding van atleten, waarmee de federatie tegelijk voorkomt dat drie supervedetten uit de NBA volgend jaar in hun vakantie besluiten even goud op te halen in Tokio. Want hoe legendarisch het Dream Team uit 1992 ook was, heel spannend was het niet. De ploeg versloeg tegenstanders met gemiddeld 44 punten. Op de Spelen daarna lukte het enkel Argentinië in 2004 om de Amerikanen van het goud te houden.

Het Basketbalteam uit de Verenigde Staten wint de finale van de FIBA 3x3 World Cup op het Museumplein. Beeld ANP / Sander Koning

Nederland is wereldtop

Drie-tegen-drie-basketbal moet de discipline worden waarin de rest van de wereld kan schitteren. Zoals bijvoorbeeld een land als Nederland. In de zaal is Nederland een laagvlieger, met één WK-deelname in 1986. In het drie-tegen-drie-basketbal is Nederland wereldtop. Op de vorige twee WK’s grepen de Nederlandse mannen zilver. 

Toch waren het de Amerikanen die Nederland vrijdag op het WK versloegen met 15-14, waardoor de ploeg van bondscoach Brian Benjamin voor eigen publiek al werd uitgeschakeld in de groepsfase. Benjamin ziet de Amerikanen steeds sterker worden. ‘Maar dat geldt voor iedereen. Ook voor ons’, zegt hij.

Hij noemde de vroege uitschakeling op het WK teleurstellend. De poule was loodzwaar met naast de VS ook viervoudig wereldkampioen Servië. Alleen de eerste twee gingen door naar het finaleweekeinde. ‘Dus één titelfavoriet zou naar huis gaan. Helaas waren wij dat. Ik was wel tevreden met hoe wij hebben gespeeld. Wij horen gewoon thuis op de Spelen.’ 

De Amerikanen reikten uiteindelijk tot de finale. Benjamin denkt niet dat daarmee net als in de zaal de Amerikaanse hegemonie is begonnen. Ook vreest hij geen drie-tegen-drie-Dream Team nu oud-NBA’ers als Hummel hun entree maken. ‘Er zijn heel veel gasten die in de NBA hebben gespeeld, maar die het in drie-tegen-drie niet zouden redden. En andersom. Het is een compleet ander spelletje, vooral fysiek’, zegt Benjamin. 

Zo zijn er volgens hem zeker zeven spelers in het internationale circuit beter dan Hummel. En dat zijn vooral spelers uit Letland en Servië, de twee landen die al jaren het drie-tegen-drie-basketbal domineren. Sterker: afgelopen week maakte de Fiba zich drukker om sterren die naar Amerika trekken dan andersom. In mei werd Dusan Bulut als eerste Europeaan ooit geselecteerd voor de Big3, een drie-tegen-drie-competitie die twee jaar geleden werd opgericht door de bekende rapper Ice Cube en in de zomer wordt gespeeld in Amerikaanse basketbalarena’s, als het NBA-seizoen stilligt.

De competitie vol voormalige NBA-vedetten wordt rap populairder in het land. Spelers krijgen 10.000 dollar per wedstrijd en in april werd nog een lucratieve tv-deal getekend met CBS. Bulut is al jaren de beste drie-tegen-drie-speler. Hij leidde zijn land naar vier wereldtitels in vijf jaar. 

Dusan Bulut. Beeld Klaas Jan van der Weij

Maar vorige week, rond de start van het WK, trok hij zich plots terug uit de Big3. De Fiba had gedreigd hem te schorsen als hij naar Amerika zou trekken, waardoor hij niet voldoende punten kon halen om aan de Spelen deel te nemen. ‘Ik ben extreem teleurgesteld’, liet hij weten aan zijn tienduizenden volgers op zijn Instagram-account. Big3-baas Ice Cube reageerde furieus: ‘Ik denk dat de Fiba bang is.’ 

Bondscoach Brian Benjamin vond de rel complex. ‘Van mij had hij mogen gaan. Als hij daar speelt, gaan er meer mensen hem volgen en krijgt de sport meer bereik’, zegt hij. ‘Aan de andere kant heeft hij willens en wetens een contract getekend bij de Fiba en heeft de federatie er alles aan gedaan om jongens die de sport groot hebben gemaakt de kans te geven in Tokio ook de medailles te pakken.’

Benjamin benadrukt dat Bulut zonder de strenge Fiba-regels rond drie-tegen-drie waarschijnlijk voor altijd een anonieme basketballer was gebleven. ‘Dat vergeten ze weleens. Als de Fiba aan het begin had gezegd: iedereen mag komen, met wie dan ook, hadden spelers dat ook niet leuk gevonden. Je kunt nou eenmaal niet allebei hebben.’ Een ding lijkt alleen wel zeker na het WK in Amsterdam: hoe populairder drie-tegen-drie-basketbal wordt, hoe lastiger het wordt om de Amerikanen buiten te houden. Op welke manier dan ook. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden