Achtergrond Nederlandse hockeysters

Hockeyen met een glimlach: het team is het boegbeeld geworden

Zonder de grote namen van weleer willen de hockeysters op het WK scoren met een nieuwe moraal. Weg met de regels.

Warming up van de Nederlandse hockeysters voorafgaand aan de halve finale tegen Australië tijdens het WK hockey voor vrouwen Foto ANP

Of Carlien Dirkse van den Heuvel nog iets provocerend had te melden over Australië, vandaag de tegenstander van de hockeysters in de halve finales van het WK in Londen? ‘Ik ben weer rebels genoeg geweest’, zegt de aanvoerder, na de 2-0 zege op Engeland. Ze had de Britten uitgedaagd en weggezet als de protagonisten van het ‘kip-zonder-kop hockey’. ‘Kom op jongens, dat is toch ook zo?’

Politiek correct gedrag past niet bij deze captain. Dirkse van den Heuvel: ‘Dat rebelse zit in mij. In het Engels staat er iets anders, headless chickens klinkt nogal heftig. Dan zie je ook kippen zonder kop rondlopen. Ik wilde niet arrogant overkomen. Ik zei tegen Eva de Goede: ik heb die Engelsen gekieteld. Dan moeten we het ook maar laten zien. En dat is volgens mij aardig gelukt. We zijn een passingteam, wij spelen slimmer en vooral ook met elkaar.’

Een wijntje op zijn tijd moet kunnen, zei Dirkse van den Heuvel al eerder. Die lossere houding staat model voor de nieuwe moraal in het Nederlandse team. Weg met de regels is het adagium. Op slippers het hotel verlaten, was not done in de vrouwenploeg die tussen 2011 en ’16 strak werd geregisseerd door aanvoerder Maartje Paumen en vice-captain Naomi van As.

‘Nu is het je eigen verantwoordelijkheid’, zegt middenvelder Laurien Leurink. ‘Als jij op slippers wil lopen doe je dat toch lekker? Sommige speelsters moesten zich aanpassen, zij waren gewend om regels opgelegd te krijgen. Ik heb beide kanten meegemaakt, oude rotten als Paumen, Van As en Hoog wisten niet beter. Zo zijn de regels en zo doen we het. Nu is het wat soepeler.’

Bondscoach Alyson Annan pleitte voor een andere aanpak. ‘De ploeg van Rio had zoveel regels, ik werd er zelf ook gek van. Het kostte meer tijd om die regels te bewaken dan te bepalen of ze werkelijk bijdroegen aan de teamsfeer. Tijdens de eerste trainingstage met de nieuwe ploeg zei ik: kappen met de regels. Je drinkt thuis op je vrije avond toch ook een glas wijn? Dan mag het hier ook, ik wil het ook leuk hebben met elkaar.’

Foto ANP

Niet langer moet iedereen op dezelfde tijd in de ontbijtzaal verschijnen. De ‘late slapers’ mogen ook later ontbijten, nadat de vroege vogels van de ploeg al zijn verdwenen. Het verplichte middagdutje is geschrapt. ‘Deed ik zelf vroeger ook nooit’, aldus Annan. ‘Zolang je maar respect hebt voor de ander die wel wil slapen. Leef je leven en wees professioneel.’

Het is een verademing voor vrije geesten als Dirkse van den Heuvel. ‘Ik kan niet leven in een streng regime, dan gaat het kriebelen bij me.’ De eigenzinnige aanvoerder is het gezicht van de nieuwe vrijheid, aldus Leurink. ‘Als de groep linksaf ging, wilde Carlien naar rechts. Ze bepaalt graag haar eigen richting en dat mogen anderen dus ook. Het leidt tot een meer relaxte sfeer.’

Een WK mag soms zelfs op een schoolreis lijken. Annan: ‘We hebben een half uur op de gang van het hotel een waterpistoolgevecht gehouden tussen staf en speelsters. Ik hou van die sfeer. Zeker met al die rustdagen bij dit toernooi moeten speelsters zich ook kunnen ontspannen.

‘Voor de Spelen van Rio was het verstandig om veel bij het oude te laten. Ik heb nu meer mijn stempel kunnen drukken, mijn visie kunnen uitvoeren. Het was ook het ideale moment om dingen te veranderen met deze selectie. De spelers uit de vorige groep krijgen ook een nieuwe impuls. Vrijheid, rust, zo kan het dus ook.’

En als routinier Margot van Geffen, de mijnwerker van de ploeg, extra krachttraining wil doen? ‘De meningen zijn verdeeld, ik zou het heerlijk vinden. Ik ben een beetje als Paumen. Ik zit tijdens het WK in een cocon. Ik ben een dikke, vette nerd en wil het liefste alle wedstrijden zien. Ik moet beuken, sleuren, trekken, hockeyen met de beastmode aan; dat is mijn taak. Daar past geen wijntje bij, dat komt later wel. Ik stoei liever met gewichten van 70 kilo. Een sterk lichaam geeft mij een onoverwinnelijk gevoel.’

Margot van Geffen Foto BELGA

Laat ‘Geffie’ lekker rammen, iedereen in deze groep kan zichzelf zijn, zegt Leurink. Juist die individuele vrijheid maakt het team volgens haar zo sterk. De 23-jarige Leurink heeft haar studie psychologie bijna voltooid en is gewend om menselijk gedrag te analyseren. ‘Ik kan heel goed observeren’, zegt ze, lachend. ‘De hiërarchie is veranderd.

‘Je had vroeger bij ons de zogeheten ‘Big Five’. We hebben nu minder groepjes dan in Rio, al hadden die ook hun charme. Die ploeg had een andere dynamiek, met gelouterde speelsters die in de belangstelling stonden. Er is nu plek voor meerdere meiden op het podium.’

In tegenstelling tot het WK-team van 2014 telt Nederland minder grote namen. Het collectief is leidend. ‘Er speelt altijd wel iemand goed’, aldus Dirkse van den Heuvel. ‘Het is de kracht van deze ploeg dat we niet als Engeland afhankelijk zijn van een of twee speelsters.’ Het team is nu het boegbeeld geworden. Dirkse van den Heuvel: ‘Dat klinkt mooi en zo voelt het ook. Wij hockeyen met een glimlach op het gezicht.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.