'Hierna wil ik hoofdtrainer zijn, liefst in Nederland'

Pepijn Lijnders (33) assisteert topcoach Jürgen Klopp bij de Engelse titelkandidaat Liverpool. Hij is bezeten van voetbal. 'Omdat ik geen verleden heb, heb ik alleen een toekomst.'

Pepijn Lijnders tijdens een training in Liverpool. Beeld Liverpool FC via Getty Images

De bewaker in het kantoortje bij Liverpools trainingscomplex Melwood lacht: 'Pep verwacht je.' Pep? Oh, niet Guardiola natuurlijk, maar de andere Pep. Pepijn Lijnders, assistent van trainer Jürgen Klopp. Whizzkid, ambitieman, liefdevolle, radde prater over voetbal.

De trainer ontvangt in de kamer die hij deelt met assistenten, naast de ruimte van hoofdtrainer Jürgen Klopp. 'Meestal zit Jürgen bij ons.' Het is de dag na een bekerwedstrijd tegen Leeds, zo'n zinderende ervaring op Anfield, met zijn nieuwe hoofdtribune, met het indrukwekkende monument voor de 96 doden van Hillsborough. Rond Anfield ruikt het naar voetbal. Altijd.

Vitor Frade

Lijnders zegt: 'Liverpool is nooit saai. We spelen het spel voor de kijkers. Dat is onze verantwoordelijkheid als trainers. Het ergste van voetbal is voorspelbaarheid.' Om meteen klassiek Nederlands spel te prijzen: 'Daarom is de Nederlandse school zo geweldig. Er is nu steeds discussie over buitenspelers. Als ploegen steeds beter verdedigen, is het juist belangrijk om via de zijkanten aan te vallen. Dat hoeft alleen niet telkens door dezelfde spelers te zijn.'

Lijnders grijpt onophoudelijk naar boeken en noemt inspiratiebronnen. Cruijff, Sacchi, Wiel Coerver, John Wooden, een Amerikaanse basketbalcoach. Hij brengt een ode aan de Portugees Vitor Frade, die honderden gedichten schreef over voetbal, waarvan veel over Cruijff.

Lijnders ontmoette Frade bij de contractbespreking met FC Porto, toen hij als 24-jarige bij de jeugdafdeling ging werken. 'Vitor was hoofd methodologie. Ik sprak geen Portugees, hij geen Engels. Er zat een vertaler bij. Het was een en al herkenning. Briljante man. Alles ging over de collectieve benadering van het spel, over de groei van complexiteit in de speelwijze. Abnormaal interessant.'

CV Pepijn Lijnders

1983
Geboren op 24 januari in Venray.

2002-2007
PSV, jeugdtrainer, coördinator jeugdplan, techniek trainer jeugd.

2007-2014
FC Porto, jeugdtrainer, verantwoordelijk voor individuele ontwikkeling jeugd, techniek trainer eerste en tweede elftal, trainer-coach talentengroep.

Vanaf 2014
Liverpool, assistent- trainer, eerder jeugdtrainer, trainer-coach talentengroep.

Pepijn Lijnders is getrouwd en heeft twee kinderen.

Succes

Hij pakt een boek van John Wooden. 'In een Amerikaanse bibliotheek zag ik eens boeken van Wooden. Toen heb ik er vier, vijf gekocht, en later andere besteld. Ik gebruik er veel van, over definities van succes bijvoorbeeld. Wat hebben de beste spelers gemeen, vanuit trainingsmentaliteit gezien? Op één staat dan: hard werken. Niet gewoon hard werken, maar met heel je hart. Respect verdienen van iedereen, en zeker ook van jezelf.

'Op twee: zelfbeheersing. Of, zoals Wiel Coerver al zei: 'Je voetbalt voor 20 procent met je benen, voor 20 procent met je hoofd en voor 60 procent met je hart.' Juist daarom heb je zelfbeheersing nodig. Op drie: pure techniek, in alle aspecten van het spel. Bij Liverpool is iedereen verantwoordelijk voor alles. Elf spelers zijn aanvaller, elf spelers zijn verdediger. Dat is honderd procent totaalvoetbal van vroeger.'

'Op vier: teamspirit. Echt plezier maken, hard en fair spelen. Bij ons is het verboden om tijdens de training overtredingen te maken. Als je overtredingen toestaat, leer je slechter verdedigen. We willen de bal 'clean' winnen, door in verdedigende situaties twee tegen een te staan, waarbij de ene speler op honderd procent het duel aangaat en de ander in de zone dichtbij is, voor als de eerste is uitgespeeld. En de laatste twee meter bij het druk zetten, het pressen om daadwerkelijk de bal af te pakken, zijn het belangrijkst.'

Hoe jong hij ook is, Lijnders heeft overal geleerd. Bij Porto staat een spreuk op de muur: we houden van degenen die haten te verliezen. Liverpool is pure hunkering. De laatste landstitel dateert van 1990. Sindsdien zijn Europese en nationale bekers gewonnen, maar geen kampioenschap. 'De Premier League is een speciale competitie. Zes, zeven ploegen spelen om het kampioenschap. Je moet heel sterk zijn om volgens je principes te spelen. Jürgen heeft meegemaakt wat Guardiola (trainer Manchester City, red.) nu beleeft; verbazing voelen over de opportunistische speelwijze van clubs als Watford, Burnley, Crystal Palace en West Bromwich Albion. Maar wij worden steeds onafhankelijker. We dringen de tegenstander steeds verder terug en krijgen meer grip, zelfs als de tegenstander in balbezit komt. De balans in wedstrijden is veel beter dan vorig seizoen.

30 procent tactiek, 70 procent teambuilding

'Het is belangrijk om die balans te vinden, zodat je 95 minuten dominant kan zijn. Dan moet je op een bepaalde manier trainen.' Het seizoen is loodzwaar, het aantal blessures behoorlijk. 'Door de trainingsmethodiek moeten spelers sneller gaan denken. We stimuleren ontwikkeling, we forceren initiatief. Balans is belangrijk. Op het veld, in het leven.'

Een jaar zonder Europees voetbal loutert dan, vanwege de relatieve rust. Een paar dagen na het gesprek trekt de ploeg naar Barcelona voor teambuilding. 'Jürgen creëert een familie. Wij zeggen altijd: 30 procent is tactiek, 70 procent teambuilding.'

Lijnders is gek op modern voetbal, op datagebruik, op slim toegepaste wetenschap. 'Maar het gaat uiteindelijk om verbondenheid, om interactie en timing tussen spelers, om energie en tempo. In Nederland zeggen ze: de jeugdopleiding is verantwoordelijk voor spelers. Ik geloof daar niet in. Het eerste elftal en zijn staf zijn ervoor verantwoordelijk om jeugdspelers bij het eerste elftal te halen, plannen te maken, processen te starten, ontwikkeling te stimuleren. En dat is moeilijk in Nederland.

'Twintig jaar geleden had PSV zes, zeven spelers die een jaar of zeven bij de club voetbalden, met twee buitenlanders. Die zes spelers bepaalden wat er werkelijk gebeurde. Als die met een toptrainer in aanraking kwamen, wonnen ze. Nu zijn er geen zes, zeven spelers meer die zes jaar blijven. In het moderne voetbal is de trainer daarom de allerbelangrijkste persoon, om duidelijkheid te creëren. Hij moet al die culturen, al die identiteiten, bij elkaar brengen.'

Beeld Liverpool FC via Getty Images

Van Broekhuizen naar Porto

Lijnders volgde de sportopleiding CIOS. Hij raakte als jonge speler van het eerste elftal van SVEB Broekhuizen in Noord-Limburg ernstig geblesseerd aan een knie. De club vroeg hem, als net 18-jarige, om hoofd opleidingen te worden. Hij schreef een driejarenplan waarin hij ook de liefde voor Wiel Coerver beleed, de goeroe van de techniektraining.

'De ideologie en de spelvormen achter Coerver stonden me meer aan dan de oefenvormen zelf. Iedere speler moet zo sterk zijn dat hij elke bal kan manipuleren, door de pass vooruit te spelen. Hij moet de tegenstander domineren, in plaats van breed of terug te spelen, met het doel 'hoger' op het veld te komen, als individu en als team. Het gaat er allereerst om de bal in het laatste derde deel van het veld te krijgen en, ten tweede, om het spel in dat laatste derde deel zelf. Hoe breng je daarin de laatste linie van de tegenstander uit balans?

'Het belangrijkste aspect van Coerver om dat te doen is het uitspelen van je directe tegenstander, door een snelle combinatie of door een individuele actie. Voor totaalvoetbal moet iedere speler allround zijn.'

Na twee seizoenen SVEB Broekhuizen vertrok hij naar de jeugd van PSV, na weer een paar jaar kwam FC Porto uit Portugal, met zijn progressieve trainerscultuur waartoe Mourinho, Villas-Boas en Jardim behoorden. 'Ik keek mijn ogen uit. Vitor Frade haalde me bij Porto binnen om meer kleur te geven aan de manier van spelen, om een vleugje Coerver en Cruijff aan te brengen.'

Elke aanval is anders

De ideeën van SVEB hangen, veel verder ontwikkeld en uitgewerkt, op grote vellen papier in zijn trainerskamer in Liverpool. Hij leidt rond langs de muren. Tal van begrippen vallen: spelidee in stappen, balcirculatie, middenvelders tijd geven om oplossingen te vinden, dapper zijn, zones verdedigen. Hij legt uit in razend tempo. Etcetera is zijn stopwoord. 'We willen dominant zijn in alle spelmomenten.'

Die dominantie leidt soms tot een onrustig beeld van op drift geslagen voetballers. 'Het is een kwestie van desorganiseren, hectiek creëren, chaos. We smijten met energie. Het publiek is altijd winnaar. Het is nooit saai. We willen altijd aanvallen met bescherming. Op elke positie meer, beter initiatief nemen. Het belangrijkste dat spelers leren is dat elke aanval een andere aanval is. De ene aanval heeft twee passes nodig, bambam, de andere vijf, weer een andere vijftien of twintig, afhankelijk van hoe de tegenstander is georganiseerd. Die balans vinden is een proces.'

Al zijn ideeën kan hij kwijt in Liverpool. Hij is onderdeel van het project van zes jaar Klopp. Hij geeft de trainingen. Zeljko Buvac, op papier de eerste assistent, is 'geniaal' in het voorbereiden van die trainingen en het herkennen van ontwikkeling. 'Klopp is er altijd bij. Hij is een echte manager.'

Beeld Liverpool FC via Getty Images

Dat Lijnders zelf geen naam maakte als voetballer, het zij zo. 'Het allerbelangrijkste dat spelers willen is duidelijkheid, in trainingen, maar vooral in de manier van spelen. Het tweede is overtuiging en vertrouwen van de trainer. En het derde, het belangrijkste, is ontwikkeling, door herhaling en duidelijkheid. En omdat ik geen verleden heb, heb ik alleen een toekomst. Dat is interessant.'

Met die toekomst wil hij eigenlijk terug naar Nederland, hoe fascinerend het leven in Liverpool ook is. Binnenkort slaagt hij in Wales voor het hoogste trainersdiploma. Tien jaar buitenland was zwaar, hij heeft een vrouw en twee jonge kinderen. Het is tijd om naar huis te gaan. 'Mijn volgende klus is ergens hoofdtrainer zijn, liefst in Nederland. Alles wat ik heb geleerd, wil ik toepassen. Ik ben een assistent-trainer die hoofdtrainer is.'

Premier League

Liverpool blijft de belangrijkste uitdager van koploper Chelsea, dankzij de zege op Manchester City (1-0). Georginio Wijnaldum kopte het enige doelpunt binnen. De achterstand van Liverpool op Chelsea bedraagt zes punten. Wijnaldum keek na zijn winnende doelpunt terug op een mooie eerste helft van het seizoen. 'Dit went nooit. Vooral niet in een topper als tegen Manchester City.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden