REPORTAGE

'Hier telt alleen de bal, we doen niet aan paspoorten of armoede'

Geen grotere Griekse voetbalheld dan Antonis Nikopolidis. De keeper die het land in 2004 de Europese titel bezorgde, trekt zich nu het lot aan van de migranten die in Griekenland vastzitten. En dat doet hij met voetbal.

Antonis Nikopolidis op het trainingsveld van Hope Refugee FC in Piraeus.Beeld Nicola Zolin

'Yalla Yalla', schreeuwt Antonis Nikopolidis (46) vanaf de zijlijn licht nerveus, al is hij ook een van de grootste Griekse helden sinds Achilles. Zenuwachtig krabt de ex-keeper met enorme handen aan zijn grijzende haar. Het zijn de handen die op 4 juli 2004 het ene na het andere verwoestende schot van de Portugese vedette Cristiano Ronaldo uit de korte hoek stompten, en het is het haar dat die avond door al zijn teamgenoten innig zou worden gekust. Griekenland had het onmogelijke gepresteerd: het zwakke voetballand was Europees Kampioen voetbal geworden.

'Maar dat was toen', zegt Nikopolidis dertien jaar later. 'Dit is waar ik nu trots op ben.' De succesvolste Griekse voetballer aller tijden wijst met uitgespreide hand naar het kunstgrasveld in de havenstad Piraeus. Het ligt ingeklemd tussen bedompte flatgebouwen en oude loodsen. Ronaldo is nergens te bekennen, vandaag zijn de tegenstanders elf advocaten met overgewicht. 'Yalla Yalla', roept hij weer naar zijn team, en: 'Come on!' Vanaf de linkerflank weerklinkt wat gevloek in het Farsi.

Nikopolidis keert in de EK-finale 2004 een inzet van Ronaldo.Beeld ap

Hope Refugee FC

Nikopolidis, die in zijn 24-jarige voetbalcarrière 24 prijzen won, is sinds de zomer technisch directeur van Hope Refugee FC. Dat is een club die volledig bestaat uit vluchtelingen: 24 jongens van 18 tot 26 jaar die volgens de keeper samen alle voorstelbare ellende hebben meegemaakt, maar nu gewoon willen voetballen. 'Zie je die nummer 6?', vraagt Nikopolidis. 'Dat is Abdullah. Hij is vorig jaar met Hope begonnen.'

Adballah Al Mulla Suleman (25) uit Mosul is behalve middenvelder ook een van de ruim zestigduizend vluchtelingen die in Griekenland kwamen vast te zitten door de Turkijedeal, een jaar geleden. Terug willen vluchtelingen als Abdullah niet - en verder kunnen ze niet, omdat ook de grenzen van de Balkan toen op slot gingen; een patstelling die volgens Human Rights Watch en andere mensenrechtenorganisaties tot abominabele situaties leidt in de overbevolkte Griekse opvangkampen. Niet in de laatste plaats doordat er van de beloofde hervestiging van 160 duizend vluchtelingen uit Griekenland en Italië in andere EU-landen nog bar weinig terechtkomt. Eind februari waren slechts dertienduizend migranten verhuisd.

'De vorige keeper is naar Duitsland vertrokken', zegt Abdullah, 'een middenvelder en een aanvaller ook. En de spits die ooit als eerste voor ons scoorde woont nu in België. De rest zit nog hier in Griekenland. Er zijn maanden voorbijgegaan waarvan ik mij alleen de verveling herinner. En het voetbal.'

De spelers van Hope Refugee FC.Beeld Nicola Zolin

Het begon een jaar geleden, toen een marinier in het vluchtelingenkamp Abdullah aan zijn mouw trok en zei: ik zie jullie zo vaak voetballen, waarom spelen jullie niet een keertje tegen ons? Een van de toeschouwers die dag was de voorzitter van vluchtelingenstichting Organization Earth, Petros Kokkalis, die in een vorig leven vicevoorzitter was van de Griekse voetbalkampioen Olympiakos Piraeus, de voormalige club van doelman Nikopolidis.

'En nu staan we hier', zegt Nikopolidis. 'Hope, Hope, Hope', roept het handjevol toeschouwers vanaf de tribune.

Beeld Nicola Zolin

Wapen tegen verveling

Net als in veel andere Europese landen, is voetbal voor Griekse asielzoekers een van de belangrijkste wapens tegen verveling. Verspreid over de EU zijn 140 clubs en teams opgericht voor vluchtelingen, blijkt uit een inventarisatie van de website farenet.org. De Europese voetbalbond UEFA investeerde 2 miljoen in vluchtelingenvoetbalprojecten, waaronder 15 duizend euro voor Hope Refugee FC.

Voetbal is voor veel jonge vluchtelingen een Europese toekomstdroom, zegt Nikopolidis. Zo hoopt zijn Afghaanse spits Ahmad Fahim Ahmadi (18) op een snel vertrek naar Duitsland omdat hij in de Bundesliga wil spelen; Mohammad Reza Hosseini (19) uit Iran wil wereldkampioen worden met het land waar hij naartoe wordt gestuurd; en doelman Simon (26) wás voor zijn vlucht in 2015 al beroepsvoetballer, in Oeganda.

Hoewel volgens Nikopolidis zes spelers het talent hebben prof te worden, is het zover nog lang niet. Dit jaar speelt Hope in een bedrijvencompetitie tegen artsen, telecommedewerkers of, zoals vandaag, tegen advocatenkantoor Nomos. Pas als de voetbalbond de eis van maximaal vijf buitenlanders per team laat vallen, kan Hope doormarcheren naar een professionelere competitie.

Beeld Nicola Zolin

'Maar ach', wuift de keeper het onderwerp weg: 'Bijzaak.' Belangrijker is het nieuwe Hope-vrouwenteam voor twintig meiden uit het Skaramagas-kamp, zegt hij. En de jeugdopleiding, waarin tachtig minderjarige vluchtelingen in en rond Athene voetballes krijgen.

'Want kijk eens om je heen', zegt de keeper. 'Hier zie je twee uur lang alleen maar voetbal. Hier is geen oorlog en zijn geen Taliban. Hier doen we niet aan paspoorten of armoede. Hier telt alleen de bal, die pass op het linkerbeen en dat schot. Als deze jongens, die te gast zijn in ons land, het veld op stappen, stappen ze ook even uit hun problemen. Dat is mij veel waard.'

Beeld Nicola Zolin
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden