Heusdens partij misstaat in geen enkel leerboek

Tot de opmerkelijkste deelnemers aan het jongste toernooi om de Nederlandse titel behoorde Ron Heusdens. De Schiedammer verloor weliswaar twee partijen (van Sterrenburg en van Van den Akker), maar stelde daar liefst vijf overwinningen tegenover....

Zijn score van 16 uit 13 leverde hem – na toepassing van onder meer het SB-systeem – de tweede plaats in de eindrangschikking op.

Ziehier hoe Heusdens in de elfde ronde van Toby Hage won. De wijze waarop de zwartspeler zijn kansen in het gevorderde middenspel waarneemt, zou in geen enkel leerboek misstaan.

Hage-Heusdens

NK 2006

1.32-28 18-23 2.38-32 12-18 3.42-38 7-12 4.47-42 2-7 5.31-26 20-24 6.36-31 14-20 7.34-29 23x34 8.40x29 20-25 9.29x20 15x24 10.45-40 10-14 11.40-34 5-10 12.34-29 10-15 13.29x20 15x24 14.39-34 17-21 15.26x17 11x22 16.28x17 12x21 17.43-39 4-10 18.41-36 10-15 19.49-43 21-26 20.32-28 18-23 21.37-32 26x37 22.42x31 16-21 23.44-40 21-26 24.50-45 26x37 25.32x41 23x32 26.38x27 14-20 27.43-38 7-12 28.41-37 9-14 29.48-43 12-18 30.37-32 8-12(!) 31.34-30 25x34 32.40x29

Wit moest nu eenmaal een vérstrekkende beslissing nemen. Maar misschien was het niet het meest gelukkige idee om als het ware in de loop van het Tsjizjov-kanon te gaan staan...

32...3-9! 33.46-41 1-7!

Zie diagram 1

Door de formaties 9/13/18 en 7/12/18 in stelling te brengen, zet Heusdens het vijandelijke stuk op 29 onmiddellijk onder druk. Er dreigt 34...18-22! en 36...20-25 +.

34.27-22 18x27 35.32x21 12-18!

Negeert de ‘vergiftigde’ schijfwinst 35...12-17? 36.21x1 13-18 37.1x23 19x28 38.33x22 24x44 39.43-39! 44x42 40.41-37 42x31 41.36x27. In plaats daarvan stelt zwart een nieuwe dreiging in de vorm van 18-22-28 + aan de orde.

36.38-32 18-22! 37.32-28 7-11 38.28x17 11x22 39.45-40

Andermaal gedwongen: op 39.39-34 had zwart geforceerd gewonnen door 39...20-25!! 40.29x20 15x24 en nu of wel 41.43-39 22-28! enz. +, ofwel 41.34-29 6-11-17! enz. met dam op 48.

De tekstzet wordt gerechtvaardigd door de omstandigheid dat de vijandelijke dam na 39...19-23? 40.29x27 24-30 41.35x24 20x49 42.40-35! altijd van het bord verdwijnt. Maar zwart heeft beduidend beter:

39...13-18!

Zie diagram 2

40.43-38

Hierna gaat het hard. Om nog enige kans op overleven te houden, had wit meteen op veld 34 moeten spelen. Al maakt het beslist verschil op welke van de twee manieren hij dat doet:

1) 40.40-34(?) 19-23! (niet 40...9-13? 41.21-17! 22x31 42.34-30!) 41.43-38 (nu is 41...9-13? uitgeschakeld door 42.34-30!; maar:) 41...24-30!! 42.35x24 9-13! en wit moet met 43.21-16 14-19! 44.36-31 19x30 45.34x14 23x32 46.31-26/41-36 vluchten in een eindspel dat vermoedelijk niet te houden is.

2) 40.39-34(!!) (maar wie zou achter het bord een dergelijke a-positionele zet aandurven?) 40...19-23 41.36-31! 14-19 42.33-28! 23x32 43.41-36 24x33 44.31-27 22x31 45.36x29 en volgens de computer heeft wit na 45...19-24 46.21-17! 24x33 47.43-39 33x44 48.40x49 voldoende compensatie voor de geofferde schijf.

40...9-13! (eerst zo) 41.41-37

Hage verdedigt zich inventief door voor de derde maal binnen zeven zetten een schijnwinst aan te bieden: na 41...22-28? 42.33x22 24x31 43.36x27 zou zwart als gevolg van de dreiging 22-17 annex 21-16-11 niet eens beter staan. Maar Heusdens laat zich geen moment van het rechte pad afbrengen:

41...19-23! (nu pas) 42.40-34 24-30!!

Met behulp van een elegante tussenzet wikkelt de zwartspeler naar de winst af.

43.35x24 22-28 44.33x22 18x16 45.29x9 20x40 46.9x20 15x24

Wit geeft het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden