Het zwarte gat na de Olympische Spelen

Veel olympiërs worstelen met het leven na de sport. Tips van ervaringsdeskundigen: ga eerst goed op vakantie. En daarna niet zenuwachtig worden als je nieuwe baan niet direct is wat je zoekt.

Gregory Sedoc: 'Na afloop zou ik ze gewoon op gesprek laten komen, één voor één, met een psycholoog erbij. Zeker de dertigers.' Beeld null
Gregory Sedoc: 'Na afloop zou ik ze gewoon op gesprek laten komen, één voor één, met een psycholoog erbij. Zeker de dertigers.'

Nog maar net teruggevlogen vanuit Rio zijn alle olympiërs bij de Amsterdam RAI gehuldigd. Vier jaar of zelfs langer is er toe gewerkt naar dat ene doel: de Olympische Spelen. Over het leven erna is nog maar weinig nagedacht. En als het dan eenmaal zover is, volgt vaak het zwarte gat of zelfs een post-olympische depressie.

Vier jaar geleden, na de Spelen van Londen, werd ook hordeloper Gregory Sedoc gehuldigd. Het voelde als een verrukkelijke roes. Maar eenmaal in de auto, op weg naar huis werd deze bruut verstoord. 'En nu?', vroeg hij zich herhaaldelijk af. Hij was 30 en wist niet of de Spelen van Rio er nog voor hem in zat. Hij verloor zijn A-status bij sportkoepel NOC*NSF en zijn baan bij Defensie, doordat de Defensie Topsport Selectie werd opgeheven.

Sedoc (34) solliciteerde flink. Zonder A-status en baan kon hij niet op topniveau blijven sporten. Hij zonderde zich af, verloor zijn energie en werd ziek. Hij zat thuis met een burn-out die overging in een depressie. Sedoc wist niet waar hij terecht kon en ging naar een psychiater. Directe nazorg vanuit de bond was er niet.

Sedoc, inmiddels politieagent, zou daarom graag zien dat sportkoepel NOC*NSF de atleten al voor de Spelen inlicht over wat hen te wachten staat. 'En na afloop zou ik ze gewoon op gesprek laten komen, één voor één, met een psycholoog erbij. Zeker de dertigers.' Zelf is hij als militair naar Afghanistan uitgezonden en dat is ook het protocol bij Defensie. 'Nu ga je als sporter naar huis en weet niemand van je problemen.'

Het NOC*NSF laat weten dat dit per nationale sportbond is geregeld. Er worden wel degelijk gesprekken gevoerd met de sporters.

Oud-zeilster Lobke Berkhout (35) zegt dat het vangnet niet erg groot is. 'Als je zelf aanklopt bij de bond of het NOC*NSF is er veel mogelijk, maar sporters laten uit zichzelf niet graag blijken dat ze met vraagtekens rondlopen.'

Na de Spelen van 2008 bracht haar trainer Berkhout in contact met een lifestylecoach. Ze won in Peking met zeilster Marcelien de Koning zilver. 'Tijdens de Spelen sta je vol in de schijnwerpers. Ook in Nederland word je nog behoorlijk geleefd, van huldiging naar huldiging.' Eind september verdwijnt die hectiek pardoes. 'Ik kwam wel in een gat terecht, ja.'

Gert-Jan Liefers: 'Alle vragen kwamen tegelijk: 'Moet ik doorgaan? Met welke coach? Of maak ik mijn studie af?'' Beeld null
Gert-Jan Liefers: 'Alle vragen kwamen tegelijk: 'Moet ik doorgaan? Met welke coach? Of maak ik mijn studie af?''

Terwijl Berkhout nog niet klaar was. Ze wilde ook naar de Spelen van Londen in 2012. Maar lang heerste onduidelijkheid over met welke trainer, collegazeilster en sponsoren ze 'de campagne' zou starten. Ondertussen zat ze thuis, zonder de vertrouwde structuur van zeiltrainingen. Haar vriend en vriendinnen waren aan het werk. 'Ik was zeker niet de gezelligste thuis. De muren kwamen op me af. Wat doe ik hier, vroeg ik me steeds af.' Haar lifestylecoach bood uitkomst. Pas in april 2009 begon ze weer te trainen voor de Olympische Spelen.

Voor hardloper Gert-Jan Liefers waren de Spelen van 2004 in Athene een eyeopener. Vier jaar lang voelde hij het 'heilige vuur'. Hij leefde in een cocon van 'trainen, eten, slapen'. Belangrijke beslissingen had hij voor zich uitgeduwd tot na de Spelen. Liefers (37) wil niet spreken van een zware dip, maar het zorgde wel voor drie maanden 'keuzestress'. Alle vragen kwamen tegelijk: 'Moet ik doorgaan? Met welke coach? Of maak ik mijn studie af?'

Liefers: 'Ik besefte dat er meer was dan sport alleen.' Na een trainingskamp in Zuid-Afrika besloot hij het hardlopen en de studie bedrijfskunde te combineren. Met de sport ging hij 'relaxter' om. 'Aanvankelijk rende ik nog wel knetterhard. Maar ik liet de teugels vieren en kreeg misschien ook daardoor te maken met blessures.' Plaatsing voor Peking in 2008 lukte niet meer.

Zeilster Berkhout plaatste zich wel voor Londen 2012. Het werd haar laatste kunstje en samen met Lisa Westerhof won ze brons. Ditmaal voelde ze zich de eerste maanden na thuiskomst vooral misselijk. Ze was zwanger. 'Eigenlijk viel ik van het ene life changing moment in het andere', lacht ze. 'Daardoor heb ik na de Spelen van 2012 geen gat gekend.' Samen met haar vriend heeft ze nu een sportmanagementbureau. Ook geeft ze presentaties en ze vaart nog geregeld.

Vanzelfsprekend is die soepel verlopen maatschappelijke carrière niet, weet Berkhout. Laatst was ze op een bijeenkomst van voormalige olympische sporters. Veel gaven er aan te worstelen met het leven na de sport. Het is volgens Berkhout belangrijk om de tijd te nemen. 'Eigenlijk begin je aan een nieuw leven', zegt Berkhout. Haar tip: Niet zenuwachtig worden als je nieuwe baan niet direct is wat je zoekt.' Sedoc voegt daaraan toe: 'Ga eerst goed op vakantie.'

Lobke Berkhout (rechts): 'Sporters laten uit zichzelf niet graag blijken dat ze met vraagtekens rondlopen. Ik kwam wel in een gat terecht, ja.' Beeld null
Lobke Berkhout (rechts): 'Sporters laten uit zichzelf niet graag blijken dat ze met vraagtekens rondlopen. Ik kwam wel in een gat terecht, ja.'
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden