Het wordt kiezen tussen pure stayers en sprinters

Een onderdeel waarbij Nederland niet automatisch een kampioen naar voren schuift, is de massa-start. Bondscoach Geert Kuiper over de ins en outs.

John Volkers
Geert Kuiper. Beeld anp
Geert Kuiper.Beeld anp

Als nieuwbakken bondscoach ploegachtervolging en massastart heeft Geert Kuiper een gewichtige taak gekregen. De parttime veehouder uit Oldeholtpade moet over vier jaar bij de Winterspelen van Pyeongchang trachten zijn schaatsers naar vier olympische overwinningen te coachen.

De gouden plakken op de ploegachtervolging, de TP van Team Pursuit in het jargon, zijn al in de stevige knuisten van Nederland. Er gingen twee verknoeide olympische toernooien (Turijn 2006, Vancouver 2010) voorbij, voor de Nederlanders (in Sotsji) hun superioriteit omzetten in goud.

'We zijn de laatste jaren moeilijk te verslaan als we in onze sterkste opstellingen uitkomen', zegt Kuiper. De coach die de voorbije vijftien jaar voor TVM werkte, moet de goede schaatsers selecteren, de juiste teamsfeer kweken en volgend jaar enkele trainingen organiseren.
Meer werk heeft Kuiper aan de massastart, het nieuwe onderdeel van het internationale schaatsen. 'Ik ga ervan uit dat het in 2018 olympisch is. De internationale schaatsunie (ISU) maakt er veel werk van. Er is ruimte gemaakt in het olympische programma. De 500 meter gaat terug naar één start. Dan zijn de heats van de massastart daarnaast gepland. De volgende dag is dan de finale. De ISU wil elke dag een medaille-uitreiking. Veertien in totaal.'

Ideaal onderdeel

De race over zestien ronden (6.400 meter) is volgens Kuiper probaat om nieuwe schaatslanden 'aan te boren'. 'De inliners kunnen meedoen. Die hebben geen eigen olympische wedstrijd. Dat maakt het ook interessant.'

Voor de verspreiding van schaatsen is het een ideaal onderdeel. 'In Amerika noemen ze het packstart. Je kunt het heel goed toepassen bij de pupillen. Drie of vier ronden en je hebt een winnaar. En zo kun je ronden toevoegen voor oudere schaatsers.'

Voorlopig is het zoeken naar mogelijke specialisten. 'Ik heb in testwedstrijden Bob de Jong en Gerben Jorritsma als winnaars gehad. Een pure stayer, die als een strijkijzer aankomt en een jonge sprinter die meesluipt in de groep en zijn eindschot plaatst.'

Nederland zal de massastart niet domineren, zoals het bij andere afstanden gewoon is. 'Deze koersen hebben een tactisch karakter. Het is geen tijdrit die je kunt controleren. Met drie rijders zouden we voor een lead-out kunnen gaan, twee man offeren zich voor de sprinter die het moet afronden. Maar met twee mannen of vrouwen in koers gaat dat niet lukken. Er zijn zoveel manieren waardoor je plan kan mislukken. En dan moet plan B of C in werking treden. Nee, we gaan dit niet elke keer winnen.'

Trucs

Er zijn trucs. Zo kan een schaatser zich laten zakken om de ontsnapte teamgenoot uit de greep van het peloton te houden. 'Lucas van Alphen deed dat voor Bob de Jong in een testrace. Sven Kramer kon ze niet achterhalen. Maar Lucas moest voor Bob blijven. Laat hij zich achter hem zakken, dan wordt hij uit de wedstrijd genomen. Elkaar opduwen mag internationaal, maar in Nederland keuren scheidsrechters het af.'

Kuiper begint het eerste serieuze seizoen van de massastart met een royale selectie: vijf mannen en vijf vrouwen. Sven Kramer en Ireen Wüst zijn als Nederlands kampioenen op de 5 en de 3 kilometer al zeker van hun plaatsen.

Daar zijn de winnaars van de selectiewedstrijden van zondag (Rixt Meijer en Gerben Jorritsma) nu bijgekomen. 'Ik vul dat tot vijf aan met sprinters of aanvallers, net wat ik nodig acht.'

Spannend wordt het voor de WK afstanden van half februari in Heerenveen. Dan hebben de Nederlandse kampioenen van januari zich bij de selectie aangesloten. Dan zijn de resultaten van de vier World Cups bekend. 'En ik kijk naar de marathons wie daar in vorm is.'

Selectie

Uit een poule van maximaal zeven (zowel bij de mannen als de vrouwen) gaat Kuiper dan de twee schaatsers aanwijzen die voor Nederland op jacht gaan naar de eerste wereldtitel massastart uit de geschiedenis. Officieel heeft Nederland één startplaats. Maar als er minder dan 28 landen inschrijven, komt Nederland als topland in aanmerking voor een extra rijder.

Wie de komende jaren het nieuwste schaatsonderdeel - sinds 2011 - naar de hand gaat zetten is onduidelijk. De Belg Bart Swings kan bijvoorbeeld de Nederlandse marathontopper Arjen Stroetinga niet aan. Kuiper: 'Maar wie zegt me hoe goed ­Stroetinga over vier jaar nog is.'

De olympische selectie van 2018 zal sowieso een hoofdbreken vormen voor bondscoach Kuiper. 'Dat wordt dan compromissen sluiten. Met een maximum van tien schaatsers moet je wel kiezen uit de mannen van de langebaan die misschien helemaal niet zo gespecialiseerd zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden