Analyse

Het wordt de kunst Frenkie de Jong nog meer in stelling te brengen

Vraag het elke bondscoach op dit toernooi en ze zullen het allemaal beamen: Nederland beschikt over een van de beste spelmakers ter wereld in Frenkie de Jong. Toch slaagt Oranje er tegen Oostenrijk niet in echt te domineren, ondanks de 2-0-winst.

Frenkie de Jong in duel met  Xaver Schlager. Beeld AFP
Frenkie de Jong in duel met Xaver Schlager.Beeld AFP

De kansen en doelpunten, ze komen niet zozeer voort uit zorgvuldig van achteruit opgezette aanvallen, maar meer uit individuele staaltjes, dode spelmomenten, een vleug geluk, puur doorzettingsvermogen of een snel omschakeling voorin. Positief gesteld: wat moet dat worden als De Jong nog beter gevonden kan worden dan nu?

Nog steeds mag de middenvelder vooralsnog tevreden zijn over zijn eerste eindtoernooi. Tegen Oekraïne, dat geen directe tegenstander op hem zette, kon hij zich onderscheiden als verbinder. Oostenrijk koppelde hem wel aan een topfitte waakhond. De Jong sneeuwde niet onder, was vast aan de bal en loste veel vuil werk op. Toch wordt het de kunst hem nog meer in stelling te brengen.

Bij Barcelona maakte De Jong afgelopen seizoen immers een volgende stap, meer doelpunten en assists, op meer posities gespeeld, de meeste passes van allemaal gegeven, de meeste speelminuten zo’n beetje van alle spelers in Europa (5.337) gemaakt. Hij benaderde vooral in de bekerfinale volgens velen Johan Cruijff qua stijl, dominantie, lichtvoetigheid, dribbels, inzicht, passing. Barcelona-coach Koeman benoemde hem tot de personificatie van zijn team. De club denkt er ook zo over. Hij is een van de spelers waarmee prominent wordt geadverteerd in het nieuwe Barcelona-tenue.

Zelf is hij zuinig over zijn progressie, hij vindt dat hij ‘qua niveau’ nog wel een stap kan zetten. ‘Ik ben eigenlijk nooit tevreden.’

Krampaanvallen

Aan het eind van het seizoen betaalde hij de tol voor al die vlijt. Hij speelde minder opvallend bij Barcelona en kon het Nederlands elftal ook niet bij de hand nemen tegen Turkije.

Maar tijdens de winstpartij tegen Oekraïne (3-2) stond hij er. De Jong had de meeste balcontacten, passes en succesvolle dribbels, hij creëerde overtalsituaties en was altijd meester over de situatie. Al kreeg hij in de tweede helft krampaanvallen, een primeur in zijn carrière. ‘Misschien is het de spanning,’ zei hij na afloop.

Tijdens de warming-up voor het treffen met Oostenrijk oogde hij ontspannen, hij besprak wat met Daley Blind, tijdens de eerste minuten deed hij dat wat fanatieker. Hoe komt hij vrij? Wie pakt wie op? Als linkshalf had hij te maken met Konrad Laimer, een loopwonder van RB Leipzig, hogelijk gewaardeerd door zijn coach daar vorig seizoen, Julian Nagelsmann.

In de vijfde minuut verliet De Jong zijn stek om rechts achterin aan een eerste dribbel te beginnen waarmee hij direct drie tegenstanders achter zich laat. Het was zijn opvallendste actie van de hele eerste helft. Nederland kwam vlot op 1-0, maar kon niet domineren, al kreeg het wel de beste kansen. De Jong had in directe zin meestal niet echt een rol in.

De middenvelder keek vaak naar het grote scherm hoeveel minuten er nog te spelen waren. Vermoeidheid? ‘Moeheid is iets wat mensen je aanpraten, het zit altijd tussen je oren,’ is zijn overtuiging.

Tikje wanhopig

Het 3-5-2-systeem is voor hem niet nieuw, ook Barcelona ging op zeker moment zo spelen, aanvankelijk met veel succes. Maar in Catalonië kon er uitgebreid op getraind worden, daar staat de uitstekende voetballer Busquets in zijn buurt in plaats van de veel mindere opbouwer De Roon, daar kan hij de ballen kwijt aan de beweeglijke Griezmann voorin, terwijl bondscoach De Boer kiest voor de houterige Weghorst als voorste man. Daar is Messi die De Jong kan lanceren.

De Jong als centrale middenvelder in plaats van linkshalf lijkt nog niet zo’n gekke optie om meer aan voetballen te komen. Na een uur kroop hij ook meer naar de as, na de wissel van De Roon kort daarop kwam hij meer op rechts uit.

Geregeld stak hij zijn handen een tikje wanhopig omhoog als hij weer de bal net niet goed kreeg, of een pass niet goed werd begrepen. Onbaatzuchtig snelde hij dan toch weer zijn man achterna. Misschien moet De Jong wat meer met zijn vuist op tafel slaan. De vraag is of hij daar wel het type voor is.

Kijken als een kenner

Waar moet je dit EK op letten? In Kijken als een kenner maakt voetbaljournalist Sam Planting van elke kijker een expert. Ontdek de elf spelers die de tactiek van hun land bepalen – en hoe het moderne voetbal wordt gespeeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden