Column Willem Vissers

Het wk-voetbal opent de deuren naar de buitenwereld voor de Russen

Het was zo mooi en ook wel emotioneel dat ik er nog dagelijks aan denk, aan dat ene moment in Nizjni Novgorod, op vrijdagavond 6 juli. De wedstrijd Frankrijk – Uruguay is ruim een uur afgelopen, het stadion is op een paar journalisten na leeg en de doelen zijn al weggehaald.

Foto Volkskrant

Dan betreedt de jeugd het veld, om de gebruikelijke ceremonie van voor de wedstrijd helemaal opnieuw uit te voeren. De jongeren stellen zich op zoals bij de aftrap. Ze rollen de twee levensgrote vlaggen uit, die ze strak vasthouden. De muziek klinkt hol in het lege stadion. Ze staan strak in de houding. Ze doen alles opnieuw, behalve de volksliederen, want de voetballers zijn alweer op weg naar hun volgende bestemming. Andere vrijwilligers zitten met betraande ogen op de tribunes. Zij zijn het publiek. Ze klappen. Opeens is het afgelopen en valt de stilte.

‘Dit is ons eigen afscheid van het WK, dit moest even’, zeggen ze. ‘Zo sluiten we het af.’ Het was de laatste wedstrijd in Nizjni, vroeger een verboden stad voor westerlingen vanwege de wapenindustrie. Ze hadden zo genoten, al die vrijwilligers, al dat personeel van hotels, al die gewone Russen. Ze gingen het zo missen, dit WK. Eindelijk gebeurde eens iets in hun stad. Eindelijk ontmoetten ze andere mensen en verhip, die waren anders dan ze hadden verwacht.

Voor president Poetin mocht het WK dan een reclamespot zijn, voor de Russen was het één grote ontmoeting met de wereld. Als sport verbroedert, was het bij het WK voetbal. Een unieke ervaring, zeker voor hen die met bedenkingen waren gekomen.

Neem alleen die geweldige, iets te lange treinreizen in iets te trage treinen. Iedereen samen slapen, soms in een coupé met vier, soms zonder afscheiding. Vrouwen uit Tadzjikistan. Een Russisch gezin met een dochter van vier, Nikita. Een Vietnamees die wel dertig namen van Nederlandse voetballers wist. Een jongen uit Libanon die medicijnen studeert in Sint-Petersburg. Een Indiër die zo hard snurkte dat de ramen trilden. Zelfs de Russische vrouw drie bedden verderop bromde en trok het kussen over haar hoofd.

Wie deed wat? Russen leden in stilte. Het leek wel de treinversie van de VN-veiligheidsraad. Ik dus, de vrijpostige West-Europeaan. Drie harde tikken op zijn wang, met de vlakke hand. Pets-pats-pets. Zijn ogen draaiden, hij was wakker en beloofde beterschap. En warempel, hij bleef binnen de snurkgrens en bood zijn excuses aan de volgende ochtend.

Vreemd is dat: dat vertrouwen tussen volstrekt vreemden, zonder dat ze elkaars taal spreken, niet verdoezeld door aangepraat wantrouwen. Gewoon je tas met paspoort, laptop en de hele santenkraam laten staan, vijftien coupés verder in een restaurant een ontbijtje genieten, terugkeren en het totaal vanzelfsprekend vinden dat alles precies zo staat als je het achterliet.

Nooit sprak iemand over Poetin. Een maand lang zonder Wierd Duk-achtige oproerkraaiers. Samen genieten. De dag plukken. En nog een dag plukken. Het leven is een ketting van herinneringen: de jeugd op het veld van Nizjni Novgorod, met een reprise van de openingsceremonie. 

De uitzonderlijke klasse van Kylian Mbappé in zes WK-momenten

Beslist de Fransman Kylian Mbappé (19) als eerste tiener sinds Pelé (1958) de WK-finale van zondag tegen Kroatië? De Parijzenaar ontleed, aan de hand vanzes momenten.

Calais is zelfverzekerd over WK-winst, maar niet iedereen denkt er zo over

Het kampioenselftal met Zidane gold in 1998 als toonbeeld van een multicultureel Frankrijk. Ook dit keer is het enthousiasme overweldigend, zelfs in Calais, een bolwerk van Le Pen. Maar niet iedereen staat te juichen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.