AnalyseWielerjaar 2020

Het waren honderd opwindende wielerdagen

De ploeg van Jumbo-Visma aan kop in de Tour de France.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De liefhebber kwam aan zijn trekken in de maanden waarin een volgestampte wielerkalender werd afgewerkt. Eenvoudig was dat niet, met het virus dat overal op de loer lag. Wat viel op in dit seizoen? Een terugblik in vier hoofdstukken.

Koersen met corona

De twijfels bij de hervatting van het wielrennen op 1 augustus waren groot. Het leek een onmogelijke opgave het virus buiten de deur te houden. Hoe speel je dat klaar in een circus dat hele landen doorkruist? Hoe hou je het publiek weg? Wat te denken van de renners zelf? Die snotteren en spuwen er ook op los.

Honderd dagen later, na het einde van de Vuelta op 8 november, kan worden vastgesteld dat de sceptici het nakijken hebben. In een gezamenlijke inspanning is het wielerfederaties, koersorganisaties en ploegen gelukt het ingekorte seizoen tot een goed einde te brengen. De bubbels bleken juist beter te handhaven dan in veel andere sporten. De renners en hun entourage verbleven langdurig geïsoleerd in hotels en trainingskampen, ver weg van huis, terwijl bijvoorbeeld voetballers nog vaak in eigen omgeving vertoeven, waar de risico's op besmetting groter zijn.

Hier en daar ging er wel wat mis. Tijdens de Tour de France stonden op de cols toeschouwers zonder mondkapjes het peloton toe te schreeuwen. In de eerste week van de Giro d’Italia testten enkele renners, onder wie Steven Kruijswijk, en begeleiders positief. Ondanks klachten over de veiligheid, zette het aantal besmettingen niet door.

De gevreesde kaalslag onder de ploegen in de World Tour, de eredivisie in het wielrennen, is uitgebleven. Het gros van de geldschieters was tevreden met de aandacht in de afgelopen drie maanden. Alleen CCC trok de stekker eruit, toen de hoofdsponsor, een Poolse schoenenfabrikant, in zwaar weer belandde. Het lot van het Zuid-Afrikaanse NTT Pro Cycling hangt nog aan een zijden draad.

Spektakel op de fiets was er genoeg en covid-19 was er zelfs debet aan. In de wetenschap dat besmettingen het circuit weer konden lamleggen, koersten de renners vrijwel elke wedstrijd met volle overgave. Dit zou weleens hun laatste kans op succes kunnen zijn. Het leverde enerverende races op, met spannende ontknopingen in zowel de klassiekers als de drie grote ronden.

Een vraag is wat er overblijft van het strenge regime, als straks het virus weg is. Renners leken het niet onplezierig te vinden dat publiek en media bij start en finish op afstand werden gehouden. Ze peddelden in alle rust langs, op weg naar podium en bus. Het is niet langer vanzelfsprekend dat de aanraakbaarste sport aanraakbaar zal blijven.

Een wielrenner wordt getest op corona tijdens de Ronde van Spanje.Beeld EPA

De doorbraak van de jonkies

De mid-twintigers in het peloton troeven geregeld gearriveerde dertigers af, maar nu moeten ze zelf op hun qui vive zijn. In hun achteruitkijkspiegel naderen op grote snelheid renners die de 20 net zijn gepasseerd. Exponent is Tadej Pogacar, die 21 was toen hij in september de Tour won. Remco Evenepoel is 20 en reed nog voordat het virus toesloeg de tegenstand overhoop, in de rondes van San Juan, de Algarve, Burgos en Polen. Half augustus dook hij in de Ronde van Lombardije het ravijn in en brak zijn bekken. Hij is ervan overtuigd sterker te kunnen terugkeren. Kijk naar de snaken van Sunweb. Jai Hindley - met zijn 24 jaar misschien een grensgeval - werd tweede in de Giro. Marc Hirschi is 22, won in Frankrijk een etappe, was derde op de WK in Imola en had Luik-Bastenaken-Luik kunnen bijschrijven, als hij niet was gehinderd door Julian Alaphilippe. Thymen Arensman (20) debuteerde in de Vuelta, deed twee keer mee voor ritwinst en fietste op het laatst tussen klassementsrenners de berg op.

Het heeft zo zijn oorzaken. Ploegen hoeven zich niet alleen op vroege resultaten te richten om jong talent te ontdekken. Met behulp van apparaten die vermogenswaarden en zuurstofopname registreren, kunnen ze de prof in spe preciezer op waarde schatten. Meer op het individu afgestemde begeleiding leidt tot betere voorbereiding. Niet uit te sluiten is dat een lange koersloze periode een factor is geweest: van jongeren is bekend dat ze minder tijd nodig hebben in vorm te geraken.

Het seizoen van Jumbo-Visma

Het was de rode draad tijdens de Tour en de Vuelta: het geel-zwart van Team Jumbo-Visma. Vrijwel altijd in volle slagorde aan kop, vijf, zes man op rij. Alles onder controle, alles in dienst van dat ene doel: geel in Parijs, en toen dat net mislukte, rood in Madrid; dat liep zondag wel goed af.

Het is een opmerkelijke verrijzenis. In 2013 hing de ploeg groggy in de touwen, nadat Rabobank, de dopingschandalen beu, zich als sponsor had teruggetrokken. Zeven jaar later wordt het rijden van Jumbo vergeleken met de jarenlange dominantie van Sky, tegenwoordig Ineos, in de Tour. Met z’n allen achter elkaar zo hard op kop rijden dat de concurrentie geen kans ziet iets te ondernemen. Het wedstrijdbeeld wordt er niet opwindender door, weet de ploegleiding, effectief is het wel.

Verschil is er ook. Waar rondom Sky altijd de sfeer van verdachtmakingen hing - testosteronpleisters, verkeerde bezorgde pakketjes, pufjes tegen de astma van kopman Chris Froome - lijkt de Nederlandse ploeg vooralsnog op meer krediet te kunnen rekenen. Kopman Primoz Roglic, twee weken in het geel, kreeg in de Tour welgeteld één vraag over dopinggebruik. Hij ontkende.

Er wordt weinig aan het toeval overgelaten. Renners meten bijvoorbeeld op de gram af wat ze per dag aan voedingsingrediënten naar binnen moeten werken. Kledingsponsor AGU levert aan iedere renner op maat gemaakte tenues, met zelfs de steekzakjes op de gewenste hoogte en diepte. De zogeheten marginal gains van Sky, ogenschijnlijk onbenullige details die bij elkaar toch het verschil zouden maken, zijn ook in de bedrijfsvoering van Jumbo geslopen. Gemeten naar resultaat gaat de vergelijking nog zeker mank, met die zeven zeges op de Champs-Élysées van Froome (4), Bradley Wiggins (1), Geraint Thomas (1) en Egan Bernal (1).

Waar waren de Nederlanders?

Aan de vrouwen lag het bepaald niet. Annemiek van Vleuten zette een reeks van vijf opeenvolgende zeges neer en werd Europees kampioen. Pas toen ze in de Giro d’Italia Internazionale Femminile, rijdend in het roze, ten val kwam en haar pols brak, stopte het succes. Marianne Vos had al drie etappes gepakt, maar het was Anna van der Breggen die het stokje van Van Vleuten overnam. Ze won het eindklassement, werd wereldkampioen tijdrijden en op de weg in Imola, en was de sterkste in de Waalse Pijl. De Ronde van Vlaanderen was voor ploeggenoot Chantal Van der Broek-Blaak.

Het succes bij de mannen was kariger. Voor het eerst sinds 2012 was er geen etappezege in de Tour de France, de Giro d’Italia of de Vuelta. Dat topsprinters Dylan Groenewegen en Fabio Jakobsen ontbraken, na de horrorcrash in de Ronde van Polen, was niet de enige oorzaak. Andere potentiële ritwinnaars - Dylan van Baarle, Tom Dumoulin, Robert Gesink - reden vooral in dienst van de kopmannen uit hun ploeg. In de algemene klassementen was er één podiumplaats: Wilco Kelderman was derde in de Giro.

Buiten de grote ronden moest het vooral van Mathieu van der Poel komen. Het allerbelangrijkst was zijn zege in de Ronde van Vlaanderen, in een duel dat naar verwachting ook de komende jaren het wielrennen zal kleuren. Met een handbreedte klopte hij Wout van Aert op de streep. Hun tweestrijd zal zich niet beperken tot het veldrijden en de klassiekers. Beiden maken volgend jaar hun opwachting in de Tour, waar zeker in de eerste week, met enkele steile klimmetjes in Bretagne, kansen liggen op etappezeges en als potentiële bonus de gele trui. Ze willen ook nog  naar de Olympische Spelen. De Vlaming aast in Tokio op winst op de weg, de Nederlander mikt op goud in het mountainbiken. Als dat allemaal lukt, fietsen ze de veelbewogen honderd dagen van 2020 het voorportaal van de vergetelheid in.

Mathieu van der Poel klopt Wout Van Aert met enkele centimeters tijdens de Ronde van Vlaanderen.Beeld Hollandse Hoogte / BELGA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden