COLUMNPaul Onkenhout

Het voetbal is verkwanseld aan roofridders zonder moreel besef

Paul Onkenhout

In een prikkelend Volkskrant-interview met een filosoof, Sandra Meeuwsen, ging het deze week over de schaduwkanten van de sport. ‘Hoog tijd dat sport weer van het volk wordt’, stond boven het stuk. Dat roep ik nou ook al jaren, maar in tegenstelling tot de filosoof heb ik de hoop allang opgegeven dat de schaamteloze exploitatie van de sport in het algemeen en het voetbal in het bijzonder ooit nog een halt kan worden toegeroepen.

Meeuwsen, een oud-atleet, promoveerde onlangs in Brussel op een onderzoek met de titel Kritiek van de Sportieve Rede, een filosofische archeologie van de moderne sport. Ze stortte zich op de excessen, de ‘destructieve kanten’ en de ‘doorgeschoten commerciële verdienmodellen’.

In de krant concludeerde ze dat de commercie alles overheerst – een open deur van jewelste, maar goed dat het weer eens wordt gezegd. Uit een beknopte samenvatting op haar site blijkt bovendien dat Meeuwsen in haar proefschrift het hele speelveld bestrijkt en alle hoeken van de beerput heeft bekeken: geweld, racisme, seksuele intimidatie, doping en matchfixing.

Naast het interview met Meeuwsen stond in de krant een stukje over een transfer die niet doorging, die van Memphis Depay naar Barcelona. Het doorgeschoten commerciële verdienmodel van Barcelona ligt aan gruzelementen. Er werden een paar bedragen genoemd die erop duiden dat in Barcelona de sport ook nog even niet van het volk is.

Lionel Messi verdient 100 miljoen euro per jaar. Sinds 2017 heeft Barcelona 800 miljoen aan transfers uitgegeven. Voor Ousmane Dembélé, een ongedisciplineerde bankzitter die het voor onze Memphis verpestte door een transfer naar Manchester United te blokkeren, werd 130 miljoen euro betaald. Waarom veel mensen nog steeds geloven dat Barcelona anders is dan andere clubs, nobeler en authentieker vooral, is raadselachtig.

Elders in de krant stond een bericht over Ajax. De club die er vanwege een paar centen en de hoop op milde temperaturen niet voor terugdeinst om in de winter een trainingskamp te beleggen in een land dat de mensenrechten op grote schaal schendt, Qatar, heeft de directie wat leuke bonussen uitgekeerd. Algemeen directeur Edwin van der Sar kreeg 200 duizend euro, technisch directeur Marc Overmars 250 duizend euro.

Dat zijn geen uitzonderlijke bedragen. Vorig jaar kreeg Van der Sar 750 duizend euro extra uitgekeerd. Overmars werd destijds beloond met bijna 2 miljoen aan variabele bonussen. Wat de bonussen dit jaar nogal saillant maakt, is dat Ajax afgelopen zomer 4,5 miljoen euro aan noodsteun vroeg via de NOW-regeling voor loonondersteuning.

Volgens de NOW-regels mag een bedrijf geen bonussen uitkeren als er noodsteun wordt ontvangen. Ajax beweert dat het in dit geval wel geoorloofd is. Dat zou juridisch gezien best kunnen, maar dat is het punt niet. Het punt is dat Ajax een puissant rijke voetbalclub is die huilerig aan seizoenkaarthouders vraagt om af te zien van compensatie voor wedstrijden die nooit zijn gespeeld en 4,5 miljoen euro uit de staatskas troggelt.

Tot opwinding leidde het nauwelijks. Deels heeft dat te maken met een gebrek aan kritisch vermogen in de volgerskaravaan. De sportpers is, veel meer dan voorheen, onderdeel van het circus geworden. Harde kritiek en nietsontziende analyses zijn spaarzaam geworden. 

Het feest wordt meegevierd en de excessen worden geaccepteerd, ook door het volk. Dat weet filosoof Meeuwsen ook allemaal wel. We hebben iets gecreëerd waarvan we zo afhankelijk zijn geworden dat we toestaan dat geld alles bepaalt, zei ze. 

Terug te draaien is het niet, ondanks alle perversiteiten. Het voetbal is verkwanseld aan de hoogste bieders, roofridders zonder moreel besef. Ook daar zijn we ingetuind.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden