POSTUUM

Het symbool van de Sovjet-ijshockeyglorie

Hij liet zijn spelers letter-lijk met elkaar opgroeien en was keihard voor hen. Resultaat: drie olympische en acht wereldtitels.

Lennart Bloemhof
In deze foto, gemaakt op 5 februari 1979, spreekt coach Victor Tichonov zijn team toe tijdens een training voor de Challange Cup Series in Madison Square Garden, New York. Beeld ap
In deze foto, gemaakt op 5 februari 1979, spreekt coach Victor Tichonov zijn team toe tijdens een training voor de Challange Cup Series in Madison Square Garden, New York.Beeld ap

De generaal van de 'Rode Machine' is niet meer. Viktor Tichonov, coach van het nationale ijshockeyteam van de Sovjet-Unie tussen 1978 en 1992, overleed in de nacht van zondag op maandag in Moskou op 84-jarige leeftijd. Dat heeft de Russische ijshockeyfederatie maandag bekendgemaakt.

Met het overlijden van Tichonov verdwijnt voor veel Russen het symbool van de Russische ijshockeyglorie ten tijde van de Sovjet-Unie. De coach was een levende legende in zijn geboorteland vanwege zijn drie olympische titels (in 1984, 1988 en 1992) en acht wereldtitels in de periode dat hij aan het roer stond van de nationale ijshockeyploeg.

Tichonov introduceerde zijn eigen onorthodoxe methode in de ijshockeysport. Hij haalde talentvolle ijshockeyers op jonge leeftijd bij de nationale ploeg, liet ze elf maanden per jaar trainen en huisvestte de spelers in barakken, ver weg van familie en vrienden. Zijn teams groeiden letterlijk met elkaar op.

Dat sterspelers als Vladimir Krutov, Igor Larionov and Sergei Makarov - beter bekend als de gevreesde KLM-aanvalslinie - elkaar blindelings konden vinden, symboliseerde de teamchemie onder Tichonov.

Een oud-international, verdediger Vyacheslav Fetisov, betitelde in een recent interview in The New York Times de band met zijn teamgenoten als een soort spirituele ervaring. 'We voelden elkaar in onze cellen', aldus Fetisov.

Genadeloos

Wel betaalden de spelers daarvoor een hoge prijs. Als coach stond Tichonov als genadeloos en autoritair te boek. Spelers werden niet zeldzaam beledigd, vernederd en gecontroleerd met hulp van het Sovjet-apparaat, alles om het door hem gewenste systeem in het team te hameren. Ook was Tichonov niet bang sterspelers uit zijn team te schrappen als hij vermoedde dat ze van plan waren naar het Westen te trekken.

Het systeem was heilig bij Tichonov, en met succes. Fetisov zag een opvallende tegenstelling: 'Vanuit het meest niet-vrije systeem voor mensen ontstond de meest vrije manier van het spelen van ijshockey'.

Het Sovjet-team onder leiding van Tichonov stond bekend om zijn creatieve en gracieuze spel, met de precisie van een Zwitsers uurwerk. Zijn bijna onverslaanbare ploeg kreeg niet voor niets de bijnaam 'Rode Machine'. De coach was de stoïcijnse schipper aan de rand van het ijs.

Bijna onverslaanbaar, want de naam van Tichonov zal voor altijd verbonden blijven aan de nederlaag van de Sovjet-Unie in de finale op de Spelen van Lake Placid in 1980. Toen werd zijn team tot verbazing van de hele wereld verslagen door de veredelde amateurploeg van aartsrivaal Verenigde Staten. Die avond in februari staat sindsdien bekend als 'The Miracle on Ice'.

Viktor Tichonov Beeld reuters
Viktor TichonovBeeld reuters

Verloren

Maar in Rusland zal Tichonov herinnerd worden vanwege zijn zeges. 'De ijshockeywereld heeft een geweldige coach verloren', zei Vladislav Tretjak maandag. Tretjak was goalie onder Tichonov en staat nu aan het hoofd van de Russische ijshockey-federatie. Naar eigen zeggen discussieerde hij nog met Tichonov op zijn sterfbed over hoe het niveau van de Russische ploeg naar een hoger plan te tillen.

Verder condoleerde de Russiche president Poetin hoogstpersoonlijk de familie van Tichonov en zijn ministerie van Sport noemde de dood van de ijshockeycoach een 'onvervangbaar verlies'.

Tichonov bleef nog ijshockeycoach tot 2004. In dat jaar stapte hij op als eindverantwoordelijke van de Russische ploeg na een mislukte comeback. De afgelopen jaren adviseerde hij nog regelmatig zijn kleinzoon, eveneens genaamd Viktor Tichonov, die als ijshockeyer in de hoogste Amerikaanse competitie NHL speelde.

Vladislav Tretiak Beeld epa
Vladislav TretiakBeeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden