Interview

'Het spannendst was die eerste viewing'

Vier journalistiekstudenten maakten een documentaire over de komst van de Tour de France naar Utrecht. Het lukte ze zomaar om die op tv te krijgen bij de NOS.

Parcoursbouwer Ron Looy op de fiets door Utrecht. Beeld .

Even waande filmmaker Youri Straver (25) zich midden in het peloton. Tijdens het maken van de documentaire Hoe de Tour naar Utrecht kwam reed hij voor het eerst in zijn leven op een scooter, met achterop, en achterstevoren, Benjamin Kamps (27), een camera in zijn handen. Achter het tweetal fietste parcoursbouwer Ron Looy door de regen. Ze reden over de route die 198 renners zaterdag een voor een zullen afleggen bij de start van de 102de Tour de France.

Hoe de Grand Départ naar Utrecht is gekomen? Die vraag beantwoorden Straver en Kamps samen met Jiri Glaap (27) en Daan Langkamp (24) in hun documentaire. De NOS zendt hem vanavond uit, om 20:25 uur op NPO 2.

Het viertal kent elkaar van de School voor Journalistiek in Utrecht. Een jaar geleden begonnen ze daar aan hun film. Maanden van research, draaien en monteren later gaan ze - op de avond van dit interview - naar het Louis Hartlooper Complex, waar de film deel uitmaakt van het Internationaal Tourfilm Festival.

Toch even de klassieke sportvraag: wat gaat er door je heen?

Straver lacht. 'Tja, ik ben niet echt zenuwachtig, maar wel verwachtingsvol.'

Glaap: 'We zijn zonder verwachtingen begonnen aan de film. Dankzij onze begeleider Ad van Liempt (journalist, tv-maker, auteur, red.) kwamen we bij de NOS terecht. Een jaar geleden, voordat we überhaupt begonnen waren, zei hij al tegen Mart Smeets in De Avondetappe dat deze film er kwam. En daar bovenop kwam de première vanavond. Het was elke keer weer een fijne verrassing.'

Op het terras van Café De Vingerhoed, in de schaduw van de Domtoren, zitten drie van de vier jongens: Langkamp, Glaap en Straver. Elke maand kwamen ze hier samen om te overleggen over hun film.

Het viertal viel op in de cursus voor excellente studenten van de School voor Journalistiek, Campus Doc. Maar, benadrukken ze, ze krijgen geen cijfer voor deze film. Ze zijn student-af en werken inmiddels: Langkamp freelancet voor RTL Nieuws, Glaap zit fulltime bij RTV Utrecht, Straver werkt onder meer als fotoredacteur en Kamps is freelance fotograaf. Hij moet als enige nog afstuderen.

De documentaire focust op de hoofdpersonen die de Tour naar Utrecht brachten. Het viertal kreeg iedereen te spreken. De burgemeesters Aleid Wolfsen en Jan van Zanen, Tour-directeur Christian Prudhomme, maar bovenal wielerverslaggever Jeroen Wielaert. Dertien jaar geleden schreef hij samen met zijn kroegvriend Jan Fokkens het plan op twee bierviltjes in Cafe Vooghel. De Tour naar Utrecht; het was mogelijk, concludeerden ze.

Van links naar rechts: Jiri Glaap, Benjamin Kamps, Ad van Liempt, Daan Langkamp en Youri Straver. Beeld Mariska Kerpel

Een langdurige lobby

Daarna begon een langdurige lobby. Toen Prudhomme in 2007 Utrecht bezocht, regelde de vrouw van Wielaert dat de Domklokken de Marseillaisse (het Franse volkslied) speelden. Dat is de Fransman nooit vergeten. Hoewel hij de Tourstart in 2010 aan Rotterdam gunde, hield hij de Domstad in het achterhoofd.

Wielaert en Wolfsen deden er alles aan om Prudhomme te overtuigen. Toen Wielaert er op een dag in 2012 achter kwam dat Prudhomme en Wolfsen zouden lunchen in Utrecht, ging hij posten in de buurt. Na de lunch kwam Wielaert uit de bosjes tevoorschijn om de mannen te ondervragen. 'Ik kwam uit het struikgewas', zegt Wielaert zelf in de film.

Langkamp, lachend: 'Je hoeft tegen iedere betrokkene maar te zeggen 'bosjes' en 'Jeroen Wielaert' en dan komen de verhalen vanzelf. Je ziet dat Wolfsen in de lach schiet als hij erover praat en ook Prudhomme vertelt het met een glimlach. Toen hij met Wolfsen later in Parijs op een terrasje zat, zei hij: 'Jeroen, you can come out of the bushes now!''

Glaap: 'We wilden alle sleutelmomenten door meerdere getuigen laten reconstrueren. Daarmee krijg je een leuke spanning.'

Langkamp: 'Zie bijvoorbeeld het befaamde minuutje van Wolfsen, waarin hij de Tourstart in Utrecht zou hebben vastgelegd in een kort gesprek met Prudhomme, tijdens een ploegenpresentatie in Parijs.'

Straver: 'Wolfsen en Nils de Kruijff van het AD hebben elk een eigen versie van wat daar is gebeurd. Dat kan je mooi om en om monteren.'

Glaap: 'Dat zit in kleine woordjes. De Kruijff zegt: 'Hij zag zijn kans schoon.' Wolfsen zegt: 'Ik dacht: ik laat even weten dat ik er ben.' De Kruijff zegt: 'Hij beende naar voren.' Wolfsen zegt: 'Ik liep naar voren.''

Straver lacht. 'Je ziet hem al gaan!'

Vanavond zitten de mannen bij Glaap thuis voor de tv, om hun film voor de tigste keer te kijken. Biertje erbij, laptops open op Twitter om de reacties te volgen.

Zijn jullie klaar voor de kritiek?

Straver: 'Ik denk het wel. Jean-Pierre Geelen (Volkskrant-tv-recensent, red.), kom er maar in.'

Die is op vakantie.

Langkamp: 'O, dan hebben we de verkeerde man bloemen gestuurd, jongens. Maar even serieus: als we kritiek krijgen, kunnen we daar alleen maar van leren. Het is onze eerste serieuze film voor landelijke tv.'

Had de NOS nog kritiek?

Glaap: 'Op de eerste versie wel. Toen zaten er nog wat slordigheden in.'

Straver: 'Het spannendst was die eerste viewing. De uitzenddatum stond al gepland voordat iemand iets gezien had. Ad van Liempt had ook nog geen frame gezien.'

Glaap: 'Voor hetzelfde geld vielen we door de mand.'

Straver: 'Precies, stel dat de NOS het totaal ruk vond, wat dan? Tijdens de viewing zagen we gelukkig dat ze goed reageerden. Achteraf zeiden ze: dit wordt wel wat. Dat was een opluchting.'

De uiteindelijke Grand Départ van de Tour de France in Utrecht zullen ze zaterdag waarschijnlijk allemaal missen. Langkamp zit in het vliegtuig naar Peru voor een vakantie. Straver heeft zijn diensten aangeboden bij persbureau AP, waarvoor hij eerder heeft gewerkt. En Glaap moet voor RTV Utrecht op pad. Hij gaat een item maken over mensen die de Tour ontwijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden