Het schaatsrecord terug in familie Kooiman

Erik Jan Kooiman kan vandaag in het spoor van beide ouders treden door een nieuw werelduurrecord te rijden. Hij reed tot nu niet langer dan 20 minuten.

Beeld Erik Pasman

Erik Jan Kooiman, zoon van Jan Kooiman en Ineke Kooiman-Van Homoet, doet vanmiddag om 16.15 uur op het kunstijs van Inzell in Zuid-Duitsland een poging het (officieuze) werelduurrecord op de schaats weer terug in de familie te brengen. Vader Jan bezat het van 1983 tot 1986. Moeder Ineke mocht het bij de vrouwen vijf jaar het hare noemen, van 1982 tot 1987.

Het huidige record bij de mannen is in handen van Lotto-Jumbo-stayer Douwe de Vries. Hij kwam in maart van dit jaar in Calgary tot 42.262 meter en 65 centimeter. Bij de vrouwen is het record een stuk ouder. Marathonspecialiste Maria Sterk bezit het sinds 2005, met 36 kilometer, 441 meter en 26 centimeter, gereden in Heerenveen.

Sterks record wordt vanmiddag om half 1 aangevallen door Carien Kleibeuker (37), Nederlands recordhoudster op de 5 kilometer. Kooiman (29), ploeggenoot van Kleibeuker bij Jillert Anema's Team Clafis, gaat bijna vier uur later de baan op.

Uurrecords zijn in Nederland officieel. Maar als wereldrecord zijn de tijden nooit erkend. De Internationale Schaats Unie (ISU) zou in 1976 het wereldrecord van Jan Roelof Kruithof (36.980 meter) erkennen, maar het congres kreeg het voorstel nooit onder ogen.

Het officieuze werelduurrecord bestaat sinds 1888. De Brit Charles Goodman Tebbutt reed in Amsterdam 26 rondjes van 777 meter, in een race over drie uren. In 1906 kwam het in Davos in handen van Coen de Koning (32.370 meter). Op de stoet Nederlanders daarna waren de Duitser Olaf Kotvaen de Italiaan Roberto Sighel de uitzondering.

Zoon

'In januari vroeg ik mijn coach Jillert Anema wat hij ervan dacht als ik dat werelduurrecord eens zou aanvallen. Haalde hij een bericht uit zijn mailbox van de kunstijsbaan van Inzell. Dat ze iemand zochten om het record op hun baan aan te vallen. Inzell was de baan waar mijn vader het record reed. Dan is één en één twee. Ik was gelijk enthousiast. Ik ben een kind van Inzell. Ik kwam er met mijn ouders. Ik heb voor Inzell gekozen, omdat ik op het hooglandijs van Calgary en Salt Lake City moeilijker uit de voeten kan, zo bleek de laatste World Cups weer. Laat mij dit maar doen op niet zo'n enorme hoogte, maar met meer zuurstof in de lucht. In trainingen heb ik niet langer dan 20 minuten achter elkaar geschaatst. Drie kwartier testen, zoals mijn ma deed, dat kon niet. Dan zou ik geen 5-kilometers kunnen schaatsen op wereldbekerniveau. Ik ga hem rijden als mijn vader, met een kartelrandje. Uitgaan van een gemiddelde rondetijd van 33 vlak, en af en toe aanzetten. Omdat ik de snelheid gemakkelijk aan kan. Ik ben getraind voor 30 blank. Jan dook ook soms onder de 37,5, zijn beoogd gemiddelde. Dan kwam-ie door in 36,9. We hebben zijn hele protocol nog eens bekeken in aanloop naar Inzell. Ik heb er vertrouwen in. Ik maak weinig hoeken, zit niet diep. Snelheid komt evenzogoed gemakkelijk met mijn slag. Dat kan me helpen tegen het verzuren.'

Beeld anp

Erik Jan Kooiman

9 December 2015
Streefrondje 33.0 seconden
Streefafstand 42.263 meter

Moeder

'Het was in Den Haag. In 1982 kon ik niet zomaar even naar het buitenland voor zo'n recordpoging. Veel te duur. Ik was erg zeker dat ik het record, toen in handen van Lenie van der Hoorn, zou halen. Ik had een ijzeren conditie, won marathon na marathon, in al die jaren 52. Ik had mezelf getest, drie kwartier achter elkaar geschaatst. Carien Kleibeuker, die het in Inzell gaat doen, heeft maximaal 20 minuten geschaatst. Ik reed mijn 33 kilometer bij 4 graden boven nul, windkracht 1 of 2. Het was half 11 's avonds, moest wachten tot het publiek van De Uithof weg was. Ik werd zaterdag gebeld dat de weersvoorspelling gunstig was en dat het zondag moest gebeuren. Die zaterdag moest ik de finale van de KNSB-Cup rijden. Jan en ik wonnen die. Na de huldiging lagen we twee uur 's nachts in bed. Tijdens de race vond ik mijn ritme snel. Tussen de 35 en 45 minuten had ik het moeilijk, gingen mijn rondetijden van gemiddeld 42,5 wat omhoog. Maar ik hield vol. Ik was geen prof, zoals schaatsers nu. Die gaan fietsen op Tenerife als voorbereiding. Ik deed het naast mijn onderwijsbaan. Ik was van de lange adem. In 1985 reed ik drie 200-kilometertochten in één week. Ik won de Rottemeren en de Alternatieve in Finland. De middelste race was de Elfstedentocht. Daarin werd ik derde. Van der Hoorn was de beste. Ik was bang in het donker. Je moet het geluk hebben in de goede mannengroep te komen.'

Beeld Soenar Chamid

Ineke Kooiman-Homoet

7 Maart 1982
Rondje 42.5
Afstand 33.837.71 meter

Vader

'Inzell was mijn favoriete baan. Ik had 's zomers al contact gelegd met directeur Gerd Zimmermann. Hij zei: Jan, als je komt, dan vind ik wel een uur. Jos Niesten was er eerder geslaagd. Ik reed op wat toen nog een buitenbaan was. Nul graden en dikke nevel, 95 procent luchtvochtigheid. Ik had dikke kleren aan, onderpak, muts. Als ik nu op het overdekte Inzell rijd, draag ik een dun pakje. Is het 13 graden. Ik heb het record, met vaste schaats, daar heel scherp gezet. Het is een outdoorrecord, dat later alleen indoor is verbeterd, door Van der Duim, Vunderink, Angenent, Helling en nu Douwe de Vries. Ik had een duwslag. Ik was van nooit opgeven. Ik heb het die 96 ronden nooit moeilijk gehad. Een grote voldoening was dat ik het allemaal zelf had geregeld. Ik moest drie bochtencommissarissen hebben en een aankomstrechter regelen. Zimmermann was de benodigde ISU-waarnemer. De commissarissen moesten na het eindschot mijn precieze afstand bepalen. Het gemiddelde van hun waarneming telde. Ik moest 80 D-Mark betalen voor de baanhuur en de dweil. Toen supporters dat hoorden bij de huldiging gingen ze met de pet rond: 100 mark. Ik daarmee naar Zimmermann. Hij zei: 'Aber Herr Kooiman, kein Geld, sie waren fabelhaft.' Hij was zo onder de indruk van mijn strakke regelmaat. Ineke en ik zijn nu in Inzell. Als Erik Jan het record haalt, kunnen we zeggen dat het in onze familie thuishoort.'

Beeld Soenar Chamid

Jan Kooiman

8 Maart 1983
Rondje 37.2
Afstand 38.588.45 meter

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden