Interview

'Het roer moet om bij het WK-schaken'

Magnus Carlsen De wereldkampioen schaken vindt dat hij te veel privileges heeft. 'Ik mag twee jaar wachten op de nieuwe uitdager.'

Beeld AFP

Weg met de traditionele match om de wereldtitel schaken, zegt regerend kampioen Magnus Carlsen. De nummer 1 van de wereld pleit voor een revolutie in de schaaksport.

'De tweekamp is ouderwets en achterhaald', vindt Carlsen. 'Ik heb als wereldkampioen te veel privileges. In principe wil ik de WK-cyclus wijzigen met de wereldschaakbond FIDE. Maar ik sluit niet uit dat de grootmeesters een eigen WK kunnen organiseren.'

De 25-jarige Carlsen is het boegbeeld van het Tata Steel Chess Tournament, dat vandaag begint. Enkele maanden geleden lanceerde hij het idee voor een nieuwe opzet van het WK op Facebook. 'Sinds mijn laatste match met Anand moet ik twee jaar wachten op mijn nieuwe uitdager, dat is veel te lang. Het huidige concept is unfair.'

In het spelershotel in Wijk aan Zee zegt Carlsen dat de wereldtitel bereikbaar moet zijn voor meerdere grootmeesters. In maart wordt op het kandidatentoernooi in Moskou, met de Nederlander Anish Giri als een van de deelnemers, bepaald wie de volgende tegenstander wordt van Carlsen.

Ze hebben zich gekwalificeerd via de Grand Prix, de World Cup of hun plaats op de wereldranglijst. Al die tijd zat de wereldkampioen in zijn leunstoel. Carlsen: 'De weg naar de wereldtitel is te lang en te ondoorzichtig. En ik hoef ik slechts één tweekamp te winnen om mijn titel te behouden.'

Twee keer won Carlsen de WK-match tegen de Indiër Viswanathan Anand. 'Zo'n lange tweekamp met twaalf partijen is een leuk evenement, maar het is niet meer van deze tijd. De wereldtitel krijgt meer allure met een ander format.'

Bang voor veranderingen

Carlsen wil de huidige World Cup, nu een van de kwalificaties voor het kandidatentoernooi, promoveren tot WK-toernooi. 'De schaakgemeenschap is bang voor veranderingen. Vraag mensen naar het meest opwindende toernooi van 2015 en het antwoord is de World Cup in Baku. Ook ik wil de beste grootmeesters tegen elkaar zien schaken. Bij de World Cup speel je korte matches in een knock-out-systeem, met een finale om de wereldtitel. Zo begrijpt iedereen hoe je wereldkampioen wordt en moet ook ik me bewijzen tegen de wereldtop.'

Elk jaar een gevecht om de wereldtitel geeft het schaken een nieuwe dimensie, aldus Carlsen. 'Nu duurt die WK-cyclus twee jaar, de World Cup kun je jaarlijks organiseren. Laat schakers zich kwalificeren voor het WK via continentale toernooien, dat is een eerlijk concept. Met één WK-toernooi is het voor de FIDE tevens eenvoudiger om sponsors te vinden.'

Officieel heeft de FIDE nog niet gereageerd op het voorstel van Carlsen. 'In de wandelgangen reageerden sommige bestuurders positief, andere negatief. De voorzitter van de Russische schaakbond opperde dat elke grootmeester de wereldkampioen moet kunnen uitdagen. Dat kan ook niet de bedoeling zijn. Ik wil een helder systeem.'

Beeld epa

In 1993 brak toenmalig wereldkampioen Garry Kasparov met de FIDE en richtte een eigen organisatie op die zijn alternatieve WK-match met de Brit Nigel Short organiseerde. Het duurde ruim twintig jaar om de breuk in de schaakwereld te lijmen. 'Natuurlijk moet het een waarschuwing zijn', zegt Carlsen. 'De FIDE-boycot van Kasparov heeft uiteindelijk niets opgeleverd.

'Toch heb ik nagedacht of ik net als Garry mijn eigen bond moet oprichten. Je moet er niet van afzien omdat het al eens eerder is geprobeerd. Maar het heeft pas zin als ik een duidelijk alternatief kan presenteren.'

Carlsen heeft ook overwogen de WK-cyclus te boycotten, zoals hij vier jaar geleden deed. In een geruchtmakende brief noemde de Noorse kampioen de WK-match tussen Anand en Topalov in 2010 'illegaal'.

Carlsen: 'Ik had opnieuw kunnen zeggen: het moet anders of ik doe niet meer mee. Dat leek me geen goed idee. Het is mijn uitdaging om het systeem van binnenuit te veranderen. Ik hoop als wereldkampioen de macht te hebben om het schaken een nieuw aanzien te geven. Maar de oplossing moet worden gevonden in samenwerking met de FIDE.'


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden