Analyse

Het peloton is permanent op hol geslagen, een trainingswedstrijd bestaat niet meer

Zaterdag begint met Omloop het Nieuwsblad het wielerjaar. In werkelijkheid rijdt het peloton al een paar weken volle bak. Deels komt dit door corona (er zijn minder koersen), maar het past ook in een trend. Vooral jonge renners, rijden steeds harder, doen dat eerder en houden het langer vol.

De Belg Greg Van Avermaet trekt zich naar boven tijdens een verkenning van Omloop Het Nieuwsblad, de traditionele openingskoers van het wielerseizoen wordt zaterdag gereden. Beeld BELGA
De Belg Greg Van Avermaet trekt zich naar boven tijdens een verkenning van Omloop Het Nieuwsblad, de traditionele openingskoers van het wielerseizoen wordt zaterdag gereden.Beeld BELGA

Het decor was wat ongewoon als biotoop voor zoveel grote namen in het profpeloton. Gewezen Tour de France-winnaars Egan Bernal en Geraint Thomas, wereldkampioen Julian Alaphilippe en sterke klassementsrenners als Michael Woods en Bauke Mollema trokken zich eerder deze maand grimassend in de Zuid-Franse departementen Gard, Vaucluse en Var omhoog tussen het vaalgrijze spinsel van nog kale bomen. De winter is nog maar nauwelijks geweken en renners van formaat keren zich al binnenstebuiten.

Het is in deze fase normaliter vooral het stemmen van de instrumenten. De echte ouverture van het wielerseizoen is nu zaterdag, met de Omloop Het Nieuwsblad, in Oost-Vlaanderen, ook nog in nawinterse tinten. Het is het domein van de klassiekerspecialisten als Alaphillipe, Greg Van Avermaet, Tim Wellens, Matteo Trentin. De vraag rijst waarom al die representanten uit de gevestigde orde zich al zo vroeg weerden.

Een oorzaak is de aanwezigheid van een halsstarrige tegenstander, het coronavirus. Buiten Frankrijk viel een reeks voorbereidende koersen weg. In Australië verdween alles van de kalender. In Europa werden onder meer de Ronde van de Algarve, de Ruta del Sol en de Ronde van Valencia afgelast. De Colombianen konden geen wedstrijden in eigen land rijden. De ploegen moesten hun programma omgooien en hun kopmannen ook in doorgaans dunnetjes bezette wedstrijden inzetten, zoals in de Ster van Bessèges, de Tour de la Provence, de Tour des Alpes Maritimes et du Var. Ineos Grenadiers stuurde Bernal en Thomas al vroeg op pad omdat beiden door blessures lang aan de kant stonden.

Bauke Mollema

Bauke Mollema (34), kopman voor Trek-Segafredo, reed zelfs alle drie de wedstrijden in Zuid-Frankrijk. Hij won in de Var een etappe en eindigde als derde in het klassement. Corona speelde voor hem geen rol. ‘Ik zou ze sowieso alle drie doen. Het doel was zo snel mogelijk goed te zijn.’ Na zijn polsbreuk in de Tour van vorig jaar, wilde hij graag weer wedstrijdritme opdoen. Vanuit zijn woonplaats Monaco kon hij in enkele uurtjes in eigen auto naar de start. Nee, daarmee doorbrak hij niet het veiligheidsprotocol. ‘Er was geen bubbel. Echt streng ging het er niet aan toe. Wat mij betreft is het veilig genoeg. Er was publiek, maar daar heb ik me niet aan gestoord.’

Het virus drukte wel een stempel: de ploeg Sport Vlaanderen trok zich terug uit de Ster van Bessèges nadat een begeleider besmet leek. Een positieve test in de ploeg van Mathieu van der Poel op de eerste dag van de UAE Tour in de Verenigde Arabische Emiraten, die vandaag eindigt, leidde ertoe dat het hele team, Alpecin-Felix, uit koers werd gehaald.

Wat Mollema de eerste koersdagen in Frankrijk vooral opviel was de dadendrang onder de renners. ‘Het is echt iets van de laatste jaren. Voorheen nam lang niet iedereen dit soort wedstrijden heel serieus. Het waren halve trainingen. Het was meer ontspannen. Nu is het gelijk stress. Er wordt niet alleen gereden voor de overwinning, ook voor de tiende of zelfs dertiende plaats. Al vanaf dertig tot veertig kilometer voor de finish zit jan en alleman van voren. Even rustig opschuiven in het peloton is er niet meer bij.’

Het is, meent hij, onder meer het gevolg van nivellering. ‘De verschillen tussen de renners zijn lang niet zo groot meer. Het peloton waaiert breed uit over de weg, er zijn er zoveel die in staat zijn om voor hun plek te vechten. Vroeger waren er meer die hun rol kenden, die knecht waren en daar vrede mee hadden.’ Volgens hem is de druk vanuit de ploegen om sneller te presteren groter geworden en willen renners zich meteen in de kijker rijden. ‘De meeste teams zagen jaren geleden zo’n rittenkoers als training. Maar sponsoren willen waar voor hun geld. Nu telt elke wedstrijd.’

Niki Terpstra

Niki Terpstra (36), dit weekeinde actief voor zijn Franse ploeg Total Direct Energy in zowel de Omloop als de dag erna Kuurne-Brussel-Kuurne, reed in Zuid-Frankrijk (de Ster van Bessèges) en in Spanje (Clásica de Almería). Hij zag bijna dezelfde gretigheid als eind vorig seizoen, toen weinig wedstrijden door gingen. ‘Toen was het: elke koers die je mee kan pakken, moet je grijpen. Het peloton was minder verspreid over wedstrijden. De instelling was: volle bak ervoor gaan als je meedoet.’

Komend seizoen zal dat sentiment er nog steeds zijn, maar iets minder, denkt hij. Organisatoren hebben meer ervaring hoe ze hun koers met het oog op het coronavirus veilig moeten maken. ‘Daardoor kunnen we bijna een volledig seizoen gaan draaien.’ En als dat toch anders uitpakt en het programma op de schop moet? ‘We weten dat we gewoon heel flexibel moeten zijn. Je weet natuurlijk niet wat niet doorgaat, dus er is geen kant-en-klaar plan B.’

Terpstra traint in Noord-Holland veel met Ramon Sinkeldam (32), die ook voor een Franse ploeg rijdt: Groupama FDJ. Ook hij zag renners dit jaar al voor het openingsweekend harder dan gebruikelijk rijden, maar dat komt niet door corona. De ervaren prof ziet net als Mollema een trend: ‘Vroeger reed je je in vorm voor de grote wedstrijden met de voorbereidingskoersen. Nu weet ik niet meer wat normaal is. Iedereen, vooral jonge renners, rijden steeds harder, doen dat eerder in het seizoen en houden het langer vol.’

Kijk maar naar de leeftijd van de winnaars van de laatste twee edities van de Ronde van Frankrijk en de Giro. ‘Allemaal begin- en mid-twintigers’, zegt Sinkeldam. ‘De jonge renners die de laatste jaren overkomen naar de profs hebben een veel hoger niveau, weten precies hoe ze zich in vorm moeten rijden en hoe ze meerdere keren per jaar moeten pieken.’ Zo speelt in de UAE Tour Tourwinnaar Tadej Pogacar (22) bepaald geen verstoppertje. Hij draagt de rode leiderstrui. Dat hij op de loonlijst staat van UAE Team Emirates zal zonder twijfel hebben bijgedragen aan zijn snelle bewijsdrift.

Sinkeldam en Terpstra geloven niet dat de vrees voor een voortijdig einde van het seizoen tot meer zenuwen gaat leiden in de Omloop Het Nieuwsblad en Kuurne-Brussel-Kuurne. ‘Iedereen is al 100 procent nerveus’, zegt Sinkeldam. ‘Het is altijd een speciaal weekend voor ons. Iedereen wil hard rijden, ik ook. Je wil het beste van jezelf laten zien.’

Sebastian Langeveld

Dat deed Sebastian Langeveld in 2011, toen hij in hels weer de Omloop won. ‘Tien jaar geleden kon ik op de zware momenten echt mee, nu ben ik meer een renner voor de lange adem. Ik wil vooral mijn gezicht laten zien en of een goede uitslag mogelijk is, dat zien we in de koers wel.’ Langeveld (36) rijdt voor het Amerikaanse Education First dit weekeinde beide wedstrijden, maar heeft vooral zijn zinnen gezet op Parijs-Roubaix, half april.

Dat het coronavirus de aanwezigheid van massa's toeschouwers langs het parcours nog altijd in de weg staat, accepteert hij als een gegeven. ‘Bij mij overheerst dat ik al blij ben dat we de koersen kunnen doen. Misschien kan het weer in de zomer.’ Door maatregelen zoals het weren van publiek is iedereen in het peloton er volgens Langeveld van overtuigd dat de belangrijke wedstrijden doorgaan.

Ook sportief directeur Merijn Zeeman van de Nederlandse ploeg Jumbo-Visma gelooft erin. ‘Het leek eind januari even spannend te worden, toen al die koersen in Europa weg vielen. Dat ging wel heel hard ineens. Maar nu is er toch een breed gedeelde hoop dat we kunnen blijven rijden.’

De ploegen moeten wel telkens een weg zien te vinden in de verschillende protocollen die per land sterk uiteenlopen. De puzzel moet passen: wie uit de UAE Tour terugkeert en aan Parijs-Nice wil deelnemen, zou eigenlijk zeven dagen in quarantaine moeten. Voor sporters geldt een uitzondering, maar voor de Fransen weer niet. Zeeman: ‘Laten we het zo zeggen: het is geen sinecure. Bij ons zijn er enkele mensen fulltime bezig de boel in kaart te brengen.’

Hij volgde de eerste koersen vanuit de ooghoeken. Hij zag ‘veel gevestigde namen die goed getraind uit de winter zijn gekomen’. ‘Ineos is al sterk in de breedte’. Hij keek ook naar de vermogens die tijdens beklimmingen van onder meer de Mont Ventoux en Col de la Madone werden getrapt en was niet onder de indruk. ‘Die vielen me mee. Maar dat kan te maken hebben met de aanloop. In Frankrijk werd al vanaf de start gekoerst. Dan heb je al veel krachten verbruikt voordat je aan de klim begint. In de UAE Tour was het precies andersom. De wattages op de klim naar Jebel Hafeet waren gigantisch. Maar daar is rustig naartoe gereden.’

Roglic en Kruijswijk?

Opvallende afwezigen tot dusver: de gevestigde namen in zijn ploeg. De klassementsrenners Primoz Roglic en Steven Kruijswijk lieten Frankrijk nog links liggen, klassiekerspecialist Wout van Aert staat niet op de deelnemerslijst van de Omloop. Volgens Zeeman is er een gegronde reden voor de absentie. ‘We kiezen voor een langere trainingsperiode. Renners halen daar een hoger niveau dan in wedstrijden.’ Het team verblijft al geruime tijd op hoogte in een hotel op Tenerife - voor die aanpak is vanaf het seizoen van 2019 gekozen. ‘Daar heb je veel meer gelegenheid en rust heel gericht te werken aan wat je wil verbeteren, een eigen programma te volgen. In de koersen die nu worden verreden zitten ook etappes waar renners gewoon helemaal niets aan hebben.’

Van Aert maakt volgende week in de Strade Bianche zijn opwachting in het peloton, de race over gravelwegen in Toscane die hij vorig jaar won. Kruijswijk en Roglic maken een dag later in Parijs-Nice hun eerste wedstrijdkilometers.

Bauke Mollema snapt de aanpak wel. Ook hij bouwt perioden zonder races in. ‘Maar ik hou nu eenmaal van koersen. Daar haal ik motivatie uit. En krijg ik meer snelheid in de benen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden