Het op één na grootste sportevenement

De Britse koningin Elizabeth II opent vandaag in Melbourne de 18de Gemenebest Spelen. In Australië zijn 71 landen verzameld voor wedstrijden in zestien takken van sport....

Van onze verslaggever John Volkers

Ze staan, zeker in het Brits georiënteerde deel van de wereld, te boek als ‘de kleine Olympische Spelen’. De Gemenebest Spelen – ook wel de Commonwealth Games of CWG – zijn het op één na grootste sportevenement. Slechts de Zomerspelen zijn groter.

De CWG-editie in Melbourne, de achttiende sinds Hamilton 1930, zal weer alle records breken: 4500 deelnemers, 71 landen, 16 sporten, 441 medaille-onderdelen, één miljard tv-kijkers en de traditionele tweestrijd tussen Australië en Engeland.

‘De beleving is enorm’, zegt de Nederlander Charles van Commenée, die de Gemenebest Spelen tweemaal (in 1998 en 2002) als atletiekcoach meemaakte. ‘Ze vinden het toernooi in Engeland groter en belangrijker dan de Europese kampioenschappen. Britse atleten en zwemmers willen liever nu pieken in Melbourne dan deze zomer in Göteborg of Boedapest.’

Zijn pupil, olympisch kampioene zevenkamp Denise Lewis, bereikte in 1994 landelijke bekendheid door in Victoria (Canada) Gemenebestkampioene te worden. ‘Vanaf dat moment werd ze erkend en herkend’, aldus Van Commenée, tegenwoordig technisch directeur van de nationale sportkoepel NOC*NSF.

Hij wil de betekenis van de CWG ook relativeren: ‘We kwamen na Victoria voor een trainingskamp in Los Angeles. Lewis stelde zich voor als de Commonwealth kampioene. Is dat niet dat feestje voor de Britten en een paar boeven, vroeg kogelstoter John Godina haar. Zo wordt er in de rest van de wereld over gedacht.’

Eenderde van de wereldbevolking vaardigt zijn beste sportmensen af naar de Gemenebest Spelen. Getalsmatig is de inbreng van India groot. Het land is ook veel succesvoller dan bij de Zomerspelen. Bij de Gemenebest Spelen van Manchester (2002) kwam India tot het rijtje 30-13-21.

Grootvorst in het (voormalige) Britse rijk is Australië. Vier Spelen op rij wonnen de Australiërs het medailleklassement: in Auckland 1990 (162 medailles in totaal), in Victoria BC 1994 (182), in Kuala Lumpur 1998 (198) en in Manchester 2002 (207, 82 goud, 62 zilver en 63 brons).

Voor de editie in eigen land staat de verlanglijst op 207 plus 1. De concurrentie rekent op heel andere cijfers. De Britten – als het erop aankomt rekenen de Engelsen de onder eigen vlag deelnemende Schotten, Noord-Ieren en Welshmen mee – wonnen toen vijftig procent meer medailles en verklaarden dat als ‘thuisvoordeel’.

Het programma van de Gemenebest Spelen wordt net als dat van de Zomerspelen gedomineerd door de Grote Drie sporten: atletiek, zwemmen en turnen. Aan het totaal van 28 olympische sporten komt Melbourne niet. Het gaat om zestien sporten, met enkele typische Britse aangelegenheden die op het olympisch programma ontbreken: squash, rugby (sevens), lawn bowls en netball, een opwindende variant van kortbal.

In de atletiek is ondanks het ontbreken van de grote landen (VS, Rusland en China) het niveau van wereldklasse. Er is een hoofdrol weggelegd voor de Afrikaanse afstandslopers (Kenia, Tanzania, Uganda en Ghana) en voor de sprinters uit de Caraïben, uit landen als Jamaica, Bahama’s, Trinidad en Barbados. Wereldrecordhouder Asafa Powell uit Jamaica (9,77) is de grote favoriet voor de 100 meter.

De hoogst gewaardeerde prestaties mogen worden verwacht in het zwembad. De Australische toppers bij de mannen, Ian Thorpe en Grant Hackett, ontbreken door ziekte en operatie, maar hun rol wordt overgenomen door de dominante Australische vrouwenploeg. Van crawlspecialiste Lisbeth Lenton worden minimaal een wereldrecord (200 vrij) en zeven gouden plakken verwacht.

Melbourne profileert zich als de nummer één sportstad van Australië. Die rol van de miljoenenstad in Victoria (3,6 miljoen inwoners) was onomstreden sinds 1956, het jaar van de Zomerspelen in Melbourne. In 2000 nam Sydney die status over. De hoofdstad van New-South Wales organiseerde de – onbetwist – beste Zomerspelen uit de geschiedenis.

Melbourne, de stad van de Australian Open (tennis) en van de Formule 1 Grand Prix, denkt die fakkel weer over te nemen met de Gemenebest Spelen die worden gehouden in het grootste stadion van het land, de voor 300 miljoen euro gerenoveerde Melbourne Cricket Ground. Die biedt plaats aan 100 duizend toeschouwers. In Sydney zijn meer dan 30 duizend stoeltjes uit het veel te grote Olympisch Stadion gesloopt.

De metropool Melbourne, de stad met de hoogste wolkenkrabber (Eureka) van het zuidelijk halfrond, wil met een organisatiebudget van 700 miljoen euro de wereld verblinden. Slechts de Britten en hun sportieve erfgenamen zullen dat als zodanig ervaren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden