Opinie

'Het moet maar eens klaar zijn met het bashen van allround schaatsen'

Morgen begint het EK allround in Heerenveen. Maar de journalistiek verliest haar belangstelling voor deze discipline. 'Betreurenswaardig en onterecht', vindt Kees Sluys.

Sven Kramer viert zijn Europese titel op het EK Allround in Boedapest januari 2012.Beeld ANP

Het WK allround in Moskou 2012 was nauwelijks achter de rug of nota bene NOS-anchorman Mart Smeets stelde in Nusport.nl vast dat het toernooi 'geen ene moer' voorstelde. 'Logisch dat hier geen dood paard naar wilde kijken,' schreef hij. En: 'Moskou was het kerkhof van het allround schaatsen.' Een kerkhof?

Om me tot de mannen te beperken. Dat Sven Kramer zou gaan winnen kon men na dag één inderdaad zien aankomen. Maar daarachter ontspon zich een mooi gevecht. Vier schaatsers eindigden binnen één punt van de winnaar: Jan Blokhuijsen, Koen Verweij, Havard Bøkko en Ivan Skobrev. De strijd om brons was spannend, en er dienden zich een paar beloftes voor de nabije toekomst aan: zoals de Let Silovs (zevende), de Noor Pedersen (achtste) en de Belg Bart Swings (negende). Smeets' aanklacht was zwaar overdreven.

Anti-allroundvirus
Toch staat Smeets bepaald niet alleen. Het anti-allroundvirus heerst op alle fronten. Neem Telegraaf-verslaggever Luuk Blijboom die in het Sportforum op Radio 1 bekende dat hij, in de twintig jaar dat hij allroundkampioenschappen had gevolgd, nog nooit iets spannends had meegemaakt.

Lag hij dan soms te slapen toen Bart Veldkamp in 2001 tijdens het EK in Baselga via een magistrale, adembenemende 10.000 meter bijna toch nog de titel greep ten koste van Dmitrij Sjepel?

En was het dan niet prachtig hoe Shani Davis in 2005 (in Moskou) zijn landgenoot Chad Hedrick nipt van de titel kon afhouden tijdens een WK waarbij de Nederlanders eens een keer niet op de hoogste plaatsen eindigden? Die ontluisterende ervaring ontlokte de vaderlandse pers kreten als: 'Zware nederlaag van ervaren schaatsrotten', 'Nederland schaatst in bijrol,' en 'Allemachtig, wat is dat gat groot.'

Waarschijnlijk jammerde destijds ook Blijbooms stem in het koor van chauvinistische journalisten die de nederlaag van de Nederlanders nauwelijks konden verkroppen. Niettemin, met veel goede wil kon men hier nog enige betrokkenheid bij het allrounden bespeuren.

Die betrokkenheid is nu ver te zoeken. Met een zekere wellust wordt het allrounden zelfs definitief afgeserveerd.

Bashen
Wat is de meerkamp nog waard wanneer een shorttrackster als Jorien ter Mors 'vrijwel uit het niets' (Studio Sport) de nationale allroundtitel opeist en zo de elite 'te kijk zet'? Het is, schreef Het Parool gretig, 'alsof de Jamaicaanse sprinter Usain Bolt ineens een 800 meter loopt en iedereen zijn hielen laat zien'.

De stompzinnige vergelijking (alsof shorttrackers alleen maar sprinten) past helemaal in de huidige teneur van allround bashen. Geen journalist die daarentegen verheugd constateert dat Ter Mors een geweldige aanwinst voor het langebaanschaatsen zou zijn. Geen journalist die het spijtig vindt dat het allrounden misschien wel zijn langste tijd heeft gehad.

'Allrounden op retour, nu ook in Nederland', kopte de Volkskrant van 29 december 2012 bij een stuk van Mark van Driel, die niet de indruk maakte hier wakker van te liggen. Netzomin als van het feit dat de meeste schaatsers het WK afstanden als 'het belangrijkste toernooi' van het jaar beschouwen. Ruim baan voor de specialisten dus, maar wat er zo interessant is aan het WK afstanden en aan het daaraan voorafgaande, ellenlange, Wereldbekercircuit vertelde hij er niet bij.

Steriele aangelegenheid
Welke kijker kan het ook maar iets schelen welke schaatser aan het eind van het lange seizoen per afstand de meeste wereldbekerpunten heeft verzameld? Waarom is het überhaupt van enorm belang dat deze of gene schaatser een wereldbekerticket heeft verdiend, zoals Frank Snoeks en Herbert Dijkstra in Studio Sport nimmer moe worden te vertellen?

Laten we wel wezen. Wereldbekerwedstrijden zijn hooguit interessant wanneer er wereldrecords te verwachten zijn. En het WK afstanden? Als toernooi is het doorgaans een uiterst steriele aangelegenheid. Twaalf (met ingang van editie 2013 op de 10.000 meter vier) ritten per afstand, te beginnen met de minste schaatsers en vervolgens oplopend naar voorspelbare duels tussen de beste rijders - het haalt alle spanning weg.

Zonder twijfel heeft de neiging tot specialiseren alles te maken met de lokroep van de Olympische Spelen. Maar Martin Hersman, co-commentator bij Studio Sport, had gelijk toen hij in een nabeschouwing van het NK allround eind december 2012, opmerkte dat de Olympische Spelen misschien wel iets te belangrijk worden gemaakt. Olympisch goud!

Prachtig, maar die medaille is echt maar voor één schaatser per afstand weggelegd. En dan ook nog slechts één keer in de vier jaar.

Toekomst?
Een jaar voor zijn tirade in Nusport.nl vroeg Mart Smeets zich in een uitgebreide televisiereportage voor Studio Sport af of allrounden nog toekomst had. Dat liefhebbers als Leen Pfrommer, Gerard Kemkers, Rintje Ritsma en Havard Bøkko die vraag bevestigend beantwoordden was niet verrassend.

Maar ook Shani Davis, wereldkampioen allround 2005/2006 en wereldkampioen sprint 2009 (die zich tegenwoordig vooral op 1000 en 1500 meter toelegt) was volstrekt duidelijk. Hij, de eerste zwarte schaatser die ooit een wereldtitel veroverde, sprak althans met respect over de 'historische waarde' van het allroundschaatsen en stelde vast: 'Het heeft nog steeds het meeste aanzien.'

Hij, de man die ooit begon als shorttracker, begrijpt het beter dan het verwende en verveelde Nederlandse schaatsjournaille.

Kees Sluys is schrijver van de biografie Mart Smeets (2012), auteur van Snel, Hoog, Ver - Geschiedenis van de tienkamp (2008) en medesamensteller van De blokjeslegger van Turijn - Dertien olympische schaatsfenomenen (2006).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden