Werelduurrecordpoging Dion Beukeboom: Mexico

Reconstructie Baanwielrennen

Het Mexicaanse uur van baanwielrenner Beukeboom

Werelduurrecordpoging Dion Beukeboom: Mexico Beeld Orange Pictures/Andres Monroy

Op 22 augustus viel Dion Beukeboom in Mexico het werelduurrecord van de Brit Bradley Wiggins aan. Waarom doet een onbekende renner dit? Door een oprecht geloof in eigen kunnen. 

Hij wandelt het café in Amsterdam-Zuid binnen, de op vier na snelste wielrenner ter wereld in de ­categorie van hardrijders die het aandurven het één uur tegen de klok op te nemen. Het is anderhalve week na zijn poging op de hooglandbaan van Aguascalientes, ­Mexico. Dion Beukeboom (29) fietste 52.757 meter. Het record bleef in handen van ex-Tourwinnaar Bradley Wiggins, die in juni 2015 in Londen 54.526 meter aflegde.

Een laagje dons is teruggekeerd op de kaalgeschoren schedel. Het tochtje van huis naar het café op een degelijk zwart rijwiel was niet meegevallen. Het zitvlak is kapot. Dat krijgt het zwaar te verduren in dik tweehonderd rondjes wringen in een gefixeerde positie op het zadel.

Hoewel zijn poging bij voorbaat met karrevrachten scepsis was omgeven – wie? Dion Beukeboom? Huh? – zit hem nog steeds hoog dat het niet is gelukt. Hij geloofde er oprecht in. Alle waarden wezen erop dat hij Wiggins kon kloppen. In de voorbereiding was niets aan het toeval overgelaten voor de recordpoging in de ijle lucht, 1.887 meter boven zeeniveau. Maar een terugblik met de renner leert dat de kiem voor de nederlaag al was gelegd voordat hij die 22ste augustus in Mexico zijn schoenen in de pedalen klikte. Wat ging er mis?

Nazomer 2016

Het is nazomer 2016 en Beukeboom drinkt in een café aan de Rozenstraat een biertje met Jim van den Berg. Ze hebben voor dezelfde ploeg gefietst, maar Van den Berg is gestopt en nu als bewegingswetenschapper verbonden aan het trainingscentrum Robic.

Diens idee komt uit de lucht vallen: een aanval op het werelduurrecord. Het argument: zo scherp staat dat record van Wiggins niet. Gereden op een laaglandbaan, onder een zelden vertoond hogedrukgebied, in een vol en te warm stadion. Hij legt hem berekeningen voor. Wattages, luchtdruk, luchtdichtheid, temperatuur, aerodynamica. Conclusie: jij kan dit record breken.

Beukeboom is niet van het kaliber Wiggins. Hij studeert bedrijfskunde en fietste voor een grijpstuiver in dienst van ploegen als Parkhotel Valkenburg en Cyclingteam De Rijke. Zijn successen ­liggen vooral op de baan, waar hij al ­jaren de A-status bezit: meervoudig ­Nederlands kampioen en drie keer brons tijdens EK’s op de achtervolging. De discipline past bij zijn belangrijkste kwaliteit: domweg knoerthard rijden.

Afmaken lukt maar zelden. Hij cijfert zich liever weg voor anderen dan dat hij egoïstisch vol voor de winst gaat. Hij is, zegt hij zelf, een allemansvriend. Het biedt ook nog eens zekerheid aan de twijfelaar die in zijn ziel nestelt. Na afloop is er tenminste steevast een compliment. Wat reed jij daar hard, man!

Hij reageert afhoudend op het voorstel van Van den Berg. Hij zit die maanden in de ellende. Zijn relatie is op de klippen gelopen, de aankoop van een huis is net afgezegd, zijn studie is hij aan het verkloten, zijn ploeg is gestopt, hij weet niet eens of hij nog wil blijven fietsen. Doen we nog een biertje, Jim?

Juli 2017

Het is eind juli 2017 en ze zitten weer in een café. Van den Berg, die eerder ­Thomas Dekker bij diens vergeefse aanval in 2015 begeleidde, waagt het opnieuw. Beukeboom rijdt dan voor Destil-Jo Piels. Een jaar alles of niks. Hij heeft er het plezier in het fietsen hervonden. Hij denkt nu in het café: waarom niet? Het is lekker om een doel te hebben, ergens vol voor te gaan. Hij heeft niks te verliezen. Supervet, bij nader inzien.

Werelduurrecordpoging Dion Beukeboom: Mexico Beeld Orange Pictures/Andres Monroy

Van den Berg heeft al een financier op het oog: eigenaar Richard Vlasman van het gelijknamige sloopbedrijf uit ­Alphen aan den Rijn die al een wielerploeg sponsort. Vlasman houdt wel van avontuur. Die zegt tijdens een vrimibo doodleuk dat hij 400 kilometer gaat fietsen op één dag, met z’n 120 kilo. Wil er iemand mee? Dan weet hij twintig man te verzamelen om vanuit Alphen het IJsselmeer te ronden. Van den Berg en Beukeboom dienen een – achteraf gezien veel te lage – begroting in. Het project is geboren: breaking the impossible. Een onbekende renner stapt in het spoor van Eddy Merckx, Franceso Moser en Bradley Wiggins en gaat na hen het uurrecord pakken.

Een jaar voorbereiding volgt, gevuld met trainen, testen, meten en het eten van speciale voedingssupplementen. Twee keer per week staat krachttraining op het programma. Elke donderdag fietst hij op de baan in Alkmaar en registreert Van den Berg de vorderingen.

Elke woensdag, Wicked Wednesday, doet hij iets extreems: 180 kilometer over gravelwegen, om het IJsselmeer achter de scooter, ’s nachts terugkeren van een wedstrijd. Als het maar uit zijn comfortzone is. Hij slaapt zeven weken in een hoogtetent met zijn vriendin op een luchtbedje naast hem en de generator op de gang. Een mental coach, Rogier Hoorn, geeft advies. Hij moet leren zichzelf te belonen en negatieve gedachten uit te bannen. Hij merkt al resultaat in de aanloop: hij boekt vier overwinningen.

Dit wordt het plan: het uur wordt in vijf blokken opgedeeld. De eerste twaalf minuten moet hij zich concentreren op een ritme: druk in de bochten, ontspanning in het rechte stuk. Daarna kan hij even gas terugnemen om te herstellen van de start en moet hij zich richten op het volgen van de lijnen.

De derde fase is focussen op zijn positie. Schouders omhoog, hoofd omlaag. Tijdens het zwaarste gedeelte, tussen 36 tot 48 minuten, draait het om de controle van de ademhaling. In het laatste blok loopt hij kort de voorafgaande ­cyclus weer af. Druk, ontspanning, lijnen, positie. Op zoek naar de flow.

Het zou anders uitpakken.

Eind mei 2018

Op hoogtestage in Colorado, eind mei 2018, slaat de eerste twijfel toe. Hij rijdt fantastisch de eerste dagen, maar trapt daarna ternauwernood de vereiste wattages. Kan hij de hoogte wel verdragen? De analyse achteraf is dat hij te hard had getraind, hij klopte de schema’s. Dat ga je ergens betalen. Van den Berg stelt hem gerust. Je verliest 4 à 5 procent aan vermogen, door minder weerstand win je meer. Het komt goed, straks.

Eind juni wordt hij vierde in het NK tijdrijden in Hoogerheide. Hij staat tussen toppers.  Achter Dylan van Baarle en Wilco Kelderman, maar voor Jos van Emden. Hij is niet tevreden. Inzicht in de prestatie ontbreekt. Op de meetapparatuur zat een storing.

Het echte onheil dient zich twee weken later aan. De KNWU roept Beukeboom op om in Dublin wedstrijden op de baan te rijden. Er zijn punten nodig om te kunnen deelnemen aan wereldbekerwedstrijden. Hij doet het liever niet. Hij spreekt de bondscoach, Peter Schep. Je weet toch dat ik bezig ben met het uurrecord? Maar de A-status schept verplichtingen. Hij hoort erbij te zijn.

In de koppelkoers komt hij ten val. Hij knalt met 50 kilometer bovenop een Belg en schuift over het beton. Alles op rechts ligt open. Schouder, heup, knie. Daarom, zegt hij nu, heeft hij het in Aguascalientes niet gehaald.

Dat de schade verder gaat dan schaafwonden, blijkt later. Op een zondag, op de fiets op weg naar een criterium in het Westland, houdt hij in voor overstekende E-bikers. Als hij aanzet, voelt hij een stekende pijnscheut in de linkerknie. Wat is dit nou? Hij vertraagt en versnelt. Het wordt niet minder. Hij belt lichtelijk in paniek met Van den Berg. Stoppen, is het advies.

De diagnose van de fysiotherapeut een dag later: overbelasting van een pees. Hij is gevallen op rechts. Dat compenseert hij door vooral met links kracht te zetten. Hij moet rust nemen. Hij baalt. De structuur in zijn trainingen is weg. Hij slikt Diclofenac tegen gewrichtspijn. Als hij op 4 augustus in het vliegtuig stapt, woedt de onrust in het hoofd.

Mexico

Hij rijdt goed, de eerste tien dagen in Mexico, zowel op de weg als op de baan. Hij haalt in een blok van 8 minuten ruim 400 watt – de precieze cijfers houden ze liever voor zich; eventuele concurrentie zal meelezen. Van den Berg laat weten dat onder optimale omstandigheden zelfs minder vermogen nodig is dan is berekend. Beukeboom krijgt er een boost aan vertrouwen door.

Werelduurrecordpoging Dion Beukeboom: Mexico Beeld Orange Pictures/Andres Monroy

Hij doet een test van 30 minuten. Hij start zo snel dat hij binnen 1 kilometer 7 seconden voor ligt op Wiggins. Na 5 minuten is hij volledig naar de vaantjes. Herstel blijft uit. Het zitvlak vertoont de eerste schade. Hij zegt tegen Van den Berg: het lukt niet, Jim, het lukt niet. Sinds de val in Dublin haalt hij niet meer de vermogens die hij eerder reed.

Zijn teamleden steunen hem. Elke dag zuigen ze het stof van de baan. Stiekem geven ze op een avond het hout tussen de lijnen een schuurbeurt. De supersnelle baan was enkele weken daarvoor grof gemaakt om te voorkomen dat renners naar beneden glijden.

22 augustus

De dag zelf begint met een tegenvaller. Als Beukeboom ’s ochtends in zijn hotelkamer naar buiten kijkt, is de lucht niet strak blauw. Wolken hebben zich ­samengepakt tot een grijze sluier. Dan komt de temperatuur op de baan onder een koepel van doek niet uit op de ­gewenste 30 graden, maar blijft op 25 steken. De luchtdichtheid zou daardoor toenemen. Van den Berg weet meteen dat Beukeboom het niet zal redden als hij het nieuw berekende en lager uitgevallen vereiste vermogen gaat trappen. Hij vertelt het niet. Wel vraagt hij of de lampen aankunnen. Dat scheelt 1 graad.

Beukeboom houdt zijn concentratie. Pak, helm en nieuwe schoenen liggen klaar. Daar staan de rollers voor de warming-up. Uit de baanspeakers klinkt volgens afspraak Kanye West. No one man should have all that power. The clock’s ticking, I just count the hours.

Hij vertrekt. Na 10 minuten weet hij al dat hij het niet gaat halen. Dat hart en luchtwegen op hol lijken geslagen is voorzien. Maar niet dat zijn linkerbeen opspeelt. Het is deze keer niet de knie. Het zijn de hamstrings. Het tintelt over de hele lengte. Na een kwartier voelt hij niks meer. Na Dublin staat het lijf scheef. Op de dag dat hij het record aanvalt, rijdt Beukeboom ernstig geblesseerd rond.

Hij roept naar Van den Berg. Mijn been! Mijn linkerbeen! Hij valt terug naar ronden boven de 17 seconden, waar hij 16,5 of 16,6 had moeten rijden. Aan de blokken van de mental coach komt hij nauwelijks meer toe. Lijnen? Positie? Druk? Ontspanning? Welnee, hij vraagt zich af waar die pijn vandaan komt. Is het een liesslagadervernauwing? Hij denkt aan zijn nieuwe schoenen. Waarom heeft hij zijn oude paar niet aangetrokken? Terug naar je taak, schreeuwt Van den Berg hem toe.

Na de finish

Als hij over de finish komt, is hij teleurgesteld. Het spijt me, Jim. Het spijt me, Richard. Ik kon gewoon niet harder, niet deze dag. Nee, hij zoekt niet naar schuldigen. Zijn val in Dublin kan hij niemand aanwrijven.

Het doet hem goed dat de reacties positief zijn. Razend knap hoever je bent gekomen en dat je zelfs nog versnelde op het eind. En je hebt het Nederlands record! Hij is er trots op dat zijn vriendin, vrienden en familie er zijn om hem te steunen. Het project is de moeite waarde geweest. Hij heeft zijn grenzen verlegd, zichzelf beter leren kennen. Maar er is ook het wurgende besef dat die 52.757 meter omgerekend de slechtste prestatie vormden in het hele traject van breaking the impossible. Het Nederlands record? Dat zegt hem drie keer niks.

Werelduurrecordpoging Dion Beukeboom: Mexico Beeld Orange Pictures/Andres Monroy

Nu is er een zwart gat, door en voor zichzelf gecreëerd. Rust in het hoofd, herstel, nadenken. Ja, hij blijft waarschijnlijk fietsen. Hij zit nog in de baanselectie, hij rijdt kermiskoersen in België voor Vlasmans. Wie weet, volgt er ooit nog een bestaan als fullprof. Maar hij is 29 en hij wil nog een master halen in bedrijfskunde. Stoppen is ook een ­optie.

Ze hebben pas geluncht, hij, Van den Berg en de sponsor. Ze willen ooit ­revanche nemen, maar dan niet officieel. Gewoon een baan afhuren, in Parijs of Milaan. En dan alle frustratie eruit trappen, met alleen Jim en hij op een lege en donkere baan, onder kloterige omstandigheden. Terug naar het begin: twee gasten die een biertje drinken en dan ­besluiten iets bijzonders te gaan ­ondernemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.