Reportage

Het leven van Roman bestaat nu soms uit wat aanklooien in plaats van trainen in de turnzaal

Na jaren van trainen, stopt Roman (15) met turnen. Het duurt even voor hij zijn draai heeft hervonden, aldus moeder Esther Pardijs. ‘Geen ouder zit te wachten op al die uren topsport.’

null Beeld ANP
Beeld ANP

Naast skateboarden doet Roman (15) tegenwoordig veel niks. Lekker rommelen en zich vervelen, zoals 15-jarigen doen. ‘Aankloot-tijd’, noemt zijn moeder Esther Pardijs dat. ‘Dat hadden we in zijn turntijd niet. Het doet hem goed’, zegt ze.

Pardijs maakte in 2019 de documentaire Turn!, waarin ze haar zoon volgde in de tijd dat hij als 9-jarige talent bij de selectie zat en meedeed aan de Nederlandse kampioenschappen. De film laat zien hoe ouders worstelen met de hoge prijs die ze moeten betalen voor het talent van hun kind. Vooral het vele aantal trainingsuren op jonge leeftijd breekt gezinnen op.

Zijn die uren wel nodig?

Zijn die uren wel nodig, vraagt Pardijs zich af nu Roman gestopt is. Zij kreeg op de club te horen dat haar zoon op zijn negende al 15 uur in de week moest trainen om op niveau mee te blijven doen. Dat gaf druk, andere ouders gingen daar ook in mee. ‘Het wordt zo verkocht, dus dat neem je dan maar aan van zo’n trainer. Je had echt het idee dat het goed was om jong te beginnen. Ik zou wel eens wetenschappelijk onderzocht willen hebben of dat echt zo is. Krijg je niet hetzelfde resultaat, met meer plezier, met 8 of 10 uur? Geen ouder zit te wachten op al die uren.’

Ook gedragswetenschapper Froukje Smits van de Universiteit Utrecht, is kritisch op het aantal uren dat op jonge leeftijd gemaakt wordt. Smits geeft regelmatig informatiebijeenkomsten bij turnverenigingen aan ouders die met vragen zitten over de topsportambities van hun kind. Smits schreef in 2015 mee aan het onderzoeksrapport Turnonkruid naar misstanden in de turnwereld. Het rapport belandde aanvankelijk in een la bij de bond. ‘Ouders worden meegesleurd in een trechter van beslissingen. Als hun kind op een bepaald niveau wil blijven sporten, komt er elke keer 4 uur bij. Eerst is het 12 uur, dan 16, voordat ze het weet zitten ze erin vast. Dan is ineens het 16 uur, of helemaal stoppen.’

Smits sprak voor haar onderzoek met veel ouders van turntalenten. De ambitie van hun lenige kroost bracht enorme dilemma’s met zich mee. ‘Een moeder vertelde dat een zusje zei dat ze op halen en brengen zat, omdat ze altijd mee moest om haar zus op te halen. Ze had nog zoon die wilde rugbyen, maar dat kon er niet bij want ja, de oudste had talent. Nog voordat het podium überhaupt in zicht is, moeten ouders constant lastige keuzes maken.’

Smits hekelt het fanatisme waar jonge kinderen aan blootgesteld worden. ‘Sommige ouders worden dolenthousiast als een kind talent heeft. Twee jaar geleden schrok ik nog van een oproep. Er werd een gastgezin gezocht voor een meisje van Tien jaar voor drie dagen in de week omdat ze ergens anders ging trainen. Met spoed, stond erbij. Hoezo spoed, dacht ik. Tien jaar, hé? Dan maak je een kind wel heel jong volwassen.’

Grote offers

Veel ex-turners vragen zich volgens Smits jaren later af waar ze het allemaal voor gedaan hebben. ‘Die zeggen: ik kon nooit naar een feestje. Ben afgeschaald van opleiding. Heb mijn familie nauwelijks kunnen zien, moest altijd trainen en moest me op vakantie inhouden. Ik ben klein gebleven en laat ongesteld geworden. Bij turnen zijn de offers groot. Laat staan als je even niet oplet bij een oefening en op je nek landt. Dat kan verregaande consequenties hebben.’

Roman besloot dat het hem allemaal niet waard was. Stoppen was lastig. Het gezin van ‘dat jongetje dat turnde’, moest op zoek naar een nieuwe identiteit. Roman zocht lang naar een sport die hem dezelfde voldoening gaf. Dat bleek niet zo eenvoudig. ‘Niks was leuk genoeg’ zegt Pardijs. ‘Ik vroeg of crossfit hem niet leuk leek omdat ik parallellen zag met turnen. 2 uurtjes in de week, wat had hij daar nou aan, zei hij. Niks leek op de intensiteit van de sport waar hij zo goed in was.’

Roman moest opnieuw leren lummelen. Hij heeft nu iets nieuws gevonden. Skaten. ‘Hij is nu elke dag buiten met zijn skateboard. ‘Niks geen les of verplichtingen, gewoon van elkaar afkijken. Zonder druk, helemaal uit zichzelf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden