REPORTAGE

Het is duidelijk: bij de massastart is Gerben Jorritsma de Nederlandse kopman

Twee wedstrijden had Gerben Jorritsma slecht nodig om aan te tonen dat hij de Nederlandse kopman behoort te zijn op het nieuwe WK-onderdeel massastart. Twee wedstrijden en een beetje geluk.

2 november: Gerben Jorritsma viert dat hij Nederlands kampioen is geworden op de mass start met zijn teamgenoot Sven Kramer. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Ploeggenoot Wouter Olde Heuvel zei afgelopen zomer af voor een testwedstrijd in Thialf, omdat hij vader werd. Jorritsma mocht invallen en bewees meteen het ongelijk van zijn sceptische coach Jac Orie, die altijd lauw reageerde op zijn verzoeken om eens mee te mogen doen aan de massastart. De Drent verraste alle bekende namen met een geweldige eindsprint.

In Thialf, begin november, etaleerde hij die snelheid opnieuw in de race van 16 ronden. Met steun van Sven Kramer, die zich als een gedienstige knecht ondergeschikt maakte aan zijn 21-jarige ploeggenoot, raffelde hij de laatste ronde af in 23 seconden. Bondscoach Geert Kuiper besefte dat hij een kopman in de schoot kreeg geworpen.

Op zijn helm droeg Jorritsma in Obihiro het nummer één, alsof zijn roem hem vooruit was gesneld. Hij zwaaide onwennig naar het Japanse publiek toen hij als eerste schaatser werd voorgesteld, minder dan een uur nadat hij op de 500 meter als veertiende was geëindigd.

De tactiek was afgestemd op zijn lange lijf. Ploeggenoot Douwe de Vries zou het peloton bij elkaar houden, hij zou de boel afmaken.


Maar Jorritsma wist ook dat het niet zo gemakkelijk zou zijn als bij eerdere wedstrijden. In de wereldbekercyclus mogen maximaal twee schaatsers per land meedoen, in plaats van drie. Dat is gedaan om te voorkomen dat Nederland onverslaanbaar zou zijn. De afgelopen jaren bleek in testwedstrijden dat zij de ploegentactiek het beste beheersen.


Met twee schaatsers is onmogelijk te domineren. 'Het is als schaken', zei bondscoach Kuiper. 'Alleen ik heb niet de ranking om alle mogelijke zetten te kunnen voorzien. Dat bestaat denk ik ook niet.'

Kansspel

Jorritsma beschouwt de massastart als een kansspel. Het lijkt op shorttrack, de sport die hij in jonge jaren korte tijd beoefende in Thialf. Hij zat met olympische shorttrackmedaillewinnaar Sjinkie Knegt in een schaatsklasje van Kosta Poltavets, de huidige bondscoach van Rusland. 'Ik werd uitgekozen omdat ik goede rechte stukken kon schaatsen, maar geen bochten. Die heeft hij me leren lopen.'

Het startschot klonk en Jorritsma nam voor een ronde de leiding. De eerste en de laatste ronde op kop, dat was zijn plan. Maar was het geheim? Of hadden anderen hem door?

De Vries knapte het vuile werk op. Hij deed zijn best het peloton bijeen te brengen na de tussensprints, elke vier ronden één. Dat kostte veel kracht, vooral toen hij een wilde ontsnapping van de Duitser Patrick Beckert moest neutraliseren. Daardoor miste hij de kracht om zijn kopman perfect te lanceren.

Zege

Toch zag Jorritsma het pad naar de zege voor zich. Op vijftig meter voor de bel van de laatste ronde wilde hij aanzetten. Precies op dat moment flitste er een Koreaan voorbij. Die herkende dezelfde route naar de eindstreep, alleen handelde hij een fractie van een seconde eerder.

Jorritsma wilde erachteraan, maar werd geblokkeerd door een Rus. Hij besefte dat zijn kans verkeken was. 'Zo'n jongen heeft 50 meter meer acceleratiesnelheid. Daar kom je niet meer achter.'

De Lotto-sprinter voelde ook dat zijn benen zwaar waren, mogelijk van de eerdere 500 meter. Of speelde de vermoeidheid van het hele debuutweekeinde op? Hij schaatste zich leeg, maar finishte ruim achter de Koreaanse winnaar Seung-Hoon Lee. Hij kwam als zesde over de streep, wat in het klassement een veertiende plaats opleverde. Hij verzamelde immers geen punten bij de tussensprints.

'Als je zelf de sprint aantrekt, ben je meestal de baas', zei hij teleurgesteld. 'Nu werd ik even overklast.'


Twee zeges, een nederlaag: nog altijd een behoorlijk gemiddelde voor de nieuwkomer. Kuiper liet meteen weten dat zijn kopmanschap niet in gevaar was. Volgende week, in Seoul, mag hij zich revancheren op de Koreanen. Zij mogen zijn strategie dan doorzien, hij kent hun tactiek nu ook. Dat maakt het spel weer anders. Al kan het natuurlijk ook gebeuren dat een gekke Duitser al hun plannen in de war schopt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden