Het gevoel voor de kogel kwijtgeraakt

Verwachtingen kunnen als een vloek op een atleet drukken. Eigen verwachtingen, en die van de buitenwereld...

Met zijn sterke prestaties van de afgelopen jaren heeft Rutger Smith een beeld van zichzelf gecreëerd, bedoeld en onbedoeld, als een potentiële olympische kampioen. Peking stond vier jaar lang centraal in het leven van de 27-jarige kogelstoter.

Maar na zijn teleurstellende negende plaats leek Smith vrijdag onaangedaan. Hij deed het voorkomen alsof er niets aan de hand was. ‘Volgend jaar is er weer een WK’, zei hij.

De matte reactie kwam voor een groot deel voort uit realisme. Hoewel hij zelfs na zijn moeizame kwalificatie in de ochtenduren volhield dat hij in topvorm was, moet hij hebben geweten dat een medaille een toevalstreffer zou zijn geweest. Smith heeft dit jaar het slechtste seizoen gedraaid sinds 2003.

Vanaf 2004 heeft hij ieder jaar structureel verder gestoten, met het nationale record van 21.62 als hoogtepunt in 2006. Hij stond op de wereldranglijsten drie seizoen lang hoog, tussen de vierde en de zesde plaats. Maar juist dit jaar kwam hij niet verder dan 20.80. Op de seizoensranglijst stond hij daarmee, tot gisteren, slechts als achttiende genoteerd.

Gezien die armzalige status viel zijn negende plaats misschien nog mee, al moest hij voortijdig afscheid nemen van de finale. Met zijn verste stoot van 20.41 overleefde hij de schifting na drie stoten niet. In de catacomben van het stadion, te midden van de pers, keek hij emotieloos naar het slotstuk van de finale.

De Pool Tomasz Majeweski greep onverwacht de titel met 21.51, voor de Amerikaan Christian Cantwell (21.09). Twee andere Amerikaanse favorieten, Reese Hoffa (zevende) en Adam Nelson (met louter ongeldige pogingen), faalden.

De zwakke prestatie van Smith was niet te wijten aan de druk, zoals vier jaar geleden in Athene. Toen overleefde hij de kwalificaties niet vanwege de stress. De Groninger is zijn gevoel voor de kogel kwijtgeraakt.

Dat lastig te omschrijven talent is cruciaal voor Smith. Zijn succes komt niet voort uit brute kracht, zoals bij veel kogelstoters. Hij moet het hebben van zijn atletische vermogen.

Zijn trainer Gert Damkat zei al eerder dat de problemen van Smith liggen in de draai die voorafgaat aan de stoot. Hij plaatst een voet verkeerd, waardoor een kettingreactie van fouten ontstaat die voor de leek niet waarneembaar zijn. Ze kosten Smith decimeters, soms meters.

Die fout is ontstaan door pogingen Smith beter te maken, zei Damkat vrijdag. Om zijn hoge klasseringen bij de voorafgaande titeltoernooien (tweede, vierde en vierde) te continueren, moest er worden geëxperimenteerd. Dat is de aard van de topsport, betoogde hij. Dat kan verkeerd uitpakken, ook al hebben Smith en hij naar eer en geweten gewerkt aan het oplossen van het probleem.

Het pakte verkeerd uit. Smith heeft onder de maat gepresteerd in het belangrijkste sporttoernooi. Hij heeft niet voldaan aan de verwachtingen, omdat zijn trainer en hij het spoor bijster zijn geraakt.

Dan is topsport keihard. Oorzaken en excuses, ze doen er niet toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden