Analyse Ajax

Het geheim achter Ajax’ succes: beleid, beetje geluk en een goeie mix

Met acht spelers van 23 jaar of jonger schaarde Ajax zich bij de beste 16 clubs van Europa. Het beleid van de club pakt goed uit.

Ajax wint met 2-0 gewonnen van AEK Athene in de groepsfase van de Champions League. Beeld ANP

Ajax mag zich weer laten bewonderen op de catwalk van het Europese voetbal. Zo gaat dat soms met een elftal: dat elan en talent versmelten met routine en bewezen klasse.

Het volgen van de groei van een team, met al zijn uiteenlopende details, behoort tot de geneugten van de sport. Neem de onverwachte tik met de vlakke hand van Klaas-Jan Huntelaar op het achterhoofd van doelman André Onana, dinsdag in Athene, tijdens de nabespreking van de zege op AEK met de pers. Die tik is eigenlijk te hard voor het goede. Pats.

Toch lachen ze hartelijk om het gebbetje. Zo’n tik durft de spits alleen te geven aan een ploeggenoot met wie hij goed overweg kan. Zo’n klap accepteert de doelman alleen van een vriend. Zo’n gezamenlijke lach ontstaat alleen in een elftal dat plezier heeft, dat op een bewogen avond in Athene euforisch is door succes, met de kwalificatie bij de beste zestien clubs van de Champions League.

Ajax danst straks op het voorjaarsbal van het voetbal, met de clubs uit Manchester en Barcelona, met Bayern en Juventus. Ajax, de grote, historische naam, vooral van vroeger, brengt een talentvol, edoch rijp elftal. Geboetseerd door geduldige trainershanden en vrucht van ondernemersrisico van een beursgenoteerde club.

In de zomer was het onrustig bij Ajax, na weer een seizoen zonder prijzen, na twijfels over de geschiktheid van Erik ten Hag, twijfels bij spelers of ze wilden blijven. Ze wensten zich te ontwikkelen en vroegen zich af of dat kon bij Ajax, waar telkens de beste voetballers vertrokken en de vervanging soms magertjes was. Elke trainer kon steeds weer opnieuw beginnen.

Ajax nam risico. De vrienden Marc Overmars (directeur spelersbeleid) en Erik ten Hag (trainer) sloten een verbond. De club zette onder meer het salarisgebouw op zijn kop, door na het aantrekken van de routiniers Daley Blind en Dusan Tadic uit de Premier League ook salarissen van anderen op te waarderen.

Was die breuk met het vorige beleid mislukt, dan had Ajax een financieel dramatisch seizoen beleefd. Maar de zet lukte. Ajax zal straks enorm rijk zijn naar Nederlandse begrippen, vanwege de geldstroom van minimaal zestig miljoen euro uit de Champions League en een transferopbrengst die vermoedelijk alle records zal breken, voor over de catwalk paraderende spelers als Matthijs de Ligt, Frenkie de Jong en Hakim Ziyech.

Maar dit seizoen zijn ze nog Ajacied. Jong en oud voegden zich naar elkaar tot een gemiddeld gesproken aantrekkelijk elftal, dat geduldig leerde zijn en countert indien nodig. Met een uniek aantal voetballers met spelverdelende kwaliteiten. Of, zoals Klaas-Jan Huntelaar samenvat: ‘Het is beleid, een vleugje geluk. Alles valt samen. Dat dwing je met zijn allen af. Als clubleiding, trainersstaf en als team. Als alles past, gaat het soms lopen.’

En als het dan loopt, versnelt de tred. ‘Ik heb dit seizoen al vijf wedstrijden in de Champions League gespeeld en zes in het Nederlands elftal’, rekende Matthijs de Ligt voor. ‘Dat zijn elf wedstrijden op het hoogste niveau. Dat is goed voor een jonge jongen. Ik merk aan mezelf en aan het team dat we stappen maken. Het zelfvertrouwen groeit, ik schat situaties beter in.’

Als tiener is hij de voortrekker van het elftal en dat is nogal bijzonder. Zie hem lopen, dinsdag in Athene, de adolescent van 19 in een mannenlijf met een mannenbrein, tussen gewapende agenten door, om het Amsterdamse supportersvak tot rust te manen als reuring op de tribunes de voorbereiding verstoort. Onbevreesd.

Ajax moet van zichzelf weer eens kampioen worden, maar dat is van later orde. Eerst ging het om andere noodzakelijke stappen. De Champions League bereiken, om vroegtijdig chagrijn te verjagen. Dat lukte. En nu is de tweede fase zeker. De Ligt prees dinsdag het collectief: acht spelers van 23 of jonger plus een paar routiniers. ‘Iedereen in Europa ziet Ajax weer. Dat is goed voor de internationale naam. Het valt op als je presteert op het allerhoogste podium. De mix met jonge en ervaren spelers is goed. De talenten zijn weer rijper geworden. Die mix willen we verder uitbouwen.’ En Blind, één van de ouderen: ‘We hebben het fantastisch gedaan. Alles valt op zijn plek. We zijn een mooi team en dat stralen we ook uit.’

Voorafgaand aan de Champions Leaguewedstrijd van AEK Athene en Ajax waren er rellen op de tribune tussen fans van beide teams. Beeld ANP

Van der Sar: Griekse politie had eerder moeten ingrijpen bij rellen rond Ajax - AEK Athene

Ajax is niet te spreken over de aanpak van de Griekse politie en veiligheidsmensen rond het duel van de Amsterdammers tegen AEK Athene. Volgens algemeen directeur Edwin van der Sar was de situatie nooit zo uit de hand gelopen als er tijdig en vakkundig was ingegrepen. Het supportersgeweld op de Griekse tribunes zou ertoe kunnen leiden dat Ajax het eerste uitduel geen fans mag meenemen.

De verbanning van uitsupporters is de voorwaardelijke straf die de Uefa vorige week aan Ajax oplegde na wangedrag rond beide duels tegen Benfica. Toen blokkeerden fans trappen en gooiden ze vuurwerk. Voor deze wanordelijkheden hebben de Amsterdammers al een boete van 71 duizend euro moeten betalen.

Fabian Nagtzaam, directeur van de supportersvereniging van de Amsterdamse club, was dinsdag aanwezig bij de wedstrijd tegen AEK en liet op de site weten dat Griekse supporters de fans van Ajax aanvielen. ‘Het antwoord daarop was buitensporig geweld van de ME tegen onze aanhang. Er was een vrijstaat gecreëerd binnen het stadion.’

Volgens Van der Sar waren er vóór de wedstrijd al zorgen over de veiligheid. Maandagavond waren er al botsingen in het centrum van Athene waarbij ook aanhangers van Panathinaikos waren betrokken. ‘Er is aangedrongen op streng fouilleren en het doen van zorgvuldige controles. Bij de instroom bleek daar nauwelijks sprake van te zijn’, aldus Van der Sar. Zo zaten er onder anderen Poolse hooligans op de tribune.

Van der Sar zegt dat de 1.200 meegereisde fans niet allemaal lieverdjes zijn, maar dat zij schandalig zijn behandeld. ‘Wij hebben tijdens en na de wedstrijd onze bevindingen gedeeld met de Uefa en dit na afloop nog formeel aan ze gerapporteerd. Hun veiligheidsmensen hebben met eigen ogen kunnen zien wat er is gebeurd en hebben hetzelfde geconstateerd als wij.’

Bij de ongeregeldheden raakten acht Ajax-supporters gewond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.