Het gaat telkens om de 'doorbraakjes'

EK vrouwen..

Lahti De ploeg zonder sportieve pronkstukken uit het verleden hoeft geen rekenschap af te leggen voor het heden en kijkt onbevangen naar de toekomst. De vrouwenploeg, groen op het EK voetbal, laat zich in Finland meevoeren op golven van geluk en leeft van adrenaline.

Zouden de mannen van bondscoach Van Marwijk de speelstijl hanteren waarmee de vrouwen zaterdag in Lahti Denemarken versloegen (2-1) en de kwartfinales bereikten, dan zou de hamer van kritiek op ze neerdalen. Gortdroog spel, met een defensieve inslag, zonder greintje dominantie.

De mannen zouden ’s lands voetbalcultuur beschamen met hun catenaccio in oranje. Bij de vrouwen is alles anders: eerst tegen Finland een achterstand van 2-1 verdedigen, om in elk geval het gunstige doelsaldo te behouden, daarna de Denen tegenhouden en slinks toeslaan. Het kan. Het mag.

De vrouwen hebben geen voetbalcultuur, weinig althans. Ze zitten nog vooraan op de evolutielijn. Ze ervaren en leren, ze zijn zoekende naar hun plaats op het toneel, eerst in Europa. Ze zijn ook nooit massaal bekeken en hun coach Vera Pauw, de onbetwiste voorvechter van het vrouwenvoetbal in Nederland, kent hun kwaliteiten. Die zijn nog niet toereikend voor spel dat werkelijk verkwikt.

Maar wat de ploeg uitstekend begrijpt, is dat het in een toernooi om resultaat draait. ‘Over tien jaar weet niemand meer dat we tegen de verhouding in hebben gewonnen’, zei middenvelder Anouk Hoogendijk. ‘We zijn geen broodvoetballers, we hoeven niemand te entertainen’, stelde Pauw. ‘Het doel heiligt de middelen.’

In dat licht bezien is het Nederlandse optreden verrassend, aardig, verfrissend en leerzaam. Bevrijd zijn van de mentale ballast om het publiek te moeten behagen; dát moet fijn voelen in een land dat zich gids waant in het voetbal. Met strijd, discipline, geluk en een enkele bevlieging voelen de leeuwinnen zich senang op de steppe van het voetbal.

Manon Melis, de kleine, snelle aanvaller van de beslissende 2-0, viel van vermoeidheid voorover in het gras, na het eindsignaal. Daphne Koster stond model voor de onbetwiste ‘wil om te winnen met de oranje leeuwinnen’, zoals de tekst op de elftalfoto luidt. Zij ís de onverzettelijkheid in hoogsteigen persoon. In haar linkerneusgat zaten watten, gevolg van een botsing met Pape. Onder haar rechteroog plakt nog steeds een pleister, van een elleboogstoot tijdens een oefenduel.

Haar aanvoerdersband was besmeurd. Maar ze kon haar geluksgevoel niet beschrijven. Ze had genoten en besefte dat de ploeg had ‘gezwijnd’. ‘Maar op een gegeven moment dachten we: dit geven we niet meer weg.’

Ook deze anekdote is veelzeggend. In de catacomben vroegen Hoogendijk en Van de Ven om het shirt van Nadia Nadim, de Deense dribbelaar. ‘Dat heb ik al aan mijn ouders gegeven’, zei die. Dat vonden de Nederlanders oprecht jammer. Ze hadden dan wel gewonnen, ze kijken nog op tegen in principe betere landen.

Het interessante is derhalve niet het glorieuze spel, want dat is er niet. Nederland vecht, countert en is effectief als weinig andere sportploegen. Twee kansen tegen Oekraïne, twee goals. Een solo van Van de Ven tegen Finland: doelpunt. Twee schoten van even buiten het strafschopgebied tegen Denemarken; twee doelpunten. Het ís glorieus, maar dan op een andere manier dan normaal.

Het interessante is vooral het proces dat zich voltrekt. Peter Murphy, prestatiemanager bij NOC*NSF en toeschouwer in Lahti: ‘Er is nog een lange weg te gaan, maar de KNVB heeft structuur. Daarvan kan de ploeg profiteren. Dit is een typisch geval van learning by doing.’

Pauw kan leven met de kritiek op het spel en zegt geen andere keuze te hebben. ‘Dit is het beste dat we kunnen. Als wij gecontroleerd gaan opbouwen, verliezen we te veel ballen.’

Nederland had genoeg aan een gelijkspel om als tweede te eindigen in de groep. Dat voetbalde wat ontspannener. Denemarken had voor rust afstand moeten nemen, maar dankzij vooral Koster en doelvrouw Loes Geurts bleef het 0-0. Na rust, toen Pauw door een paar omzettingen de ruimtes voor de Denen verkleinde, nam Sylvia Smit een weggekopte bal fijn aan en schoot die even na de stuit diagonaal in de hoek. En Melis zette even later aan voor een korte dribbel, waarbij ze de bal soepel onder de rechtervoet meenam, en haalde uit met links.

Elke wedstrijd is nu de belangrijkste in de historie, zei Pauw, om aan te geven hoe nieuw alles is. Ze hoopt dat de NOS het duel van donderdag uitzendt, want dat heeft de nationale omroep volgens haar beloofd. ‘Het zou voor het eerst zijn dat een wedstrijd van ons rechtstreeks op de nationale televisie is.’

Murphy: ‘Het gaat om doorbraakjes. Elke keer weer.’ Nederland heeft nog een doorbraakje in gedachten: de halve finale bereiken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden