ReportageFK Qarabag

Het enige succes waar FK Qarabag 27 jaar echt naar snakte was de herovering van hun thuisstad Agdam

Spelers van FK Karabag maken zich klaar voor de training.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Hun stadion ligt nog in puin door de oorlog in Nagorno-Karabach, maar FK Qarabag, het Barcelona van de Kaukasus, kan niet wachten weer een echte thuiswedstrijd te spelen. Dat iedereen in de heroverde stad weer in een grote stoet naar het stadion loopt. 

Daar stond hij weer, Mushfig Huseynov, de voormalige superspits van FK Qarabag Agdam, na ruim 27 jaar op het veld waar hij furore maakte, maar waar nu helemaal niets meer van over was. Het was begin december en slechts een paar dagen nadat het Azerbeidzjaanse leger grote delen van Nagorno-Karabach had terugveroverd op de Armenen. En in een van de heroverde steden stond dit stadion.

Huseynov keek om zich heen en van alle kanten stroomden de herinneringen binnen. Over de laatste goal die hij hier in 1993 maakte, toen er nog moerbeistruiken naast het stadion groeiden. Over de mortiergranaat die op de tribune was ingeslagen. Over de inname van de stad, de dood van hun clubicoon en het eerste kampioenschap uit de clubgeschiedenis een paar weken later, waarbij geen enkele speler lachte.

En natuurlijk dacht hij aan de thuiswedstrijden die zijn club sindsdien speelde in wel vijf verschillende stadions elders in het land. FK Qarabag was in de tussentijd uitgegroeid tot een succesvolle club, maar zelfs tijdens de allergrootste Champions League-wedstrijden, toen spelers als Kevin Strootman, Eden Hazard en Antoine Griezmann naar Azerbeidzjan vlogen om tegen zijn club te spelen, voelde het nooit echt compleet. Altijd ontbrak er iets, namelijk deze plek.

Terug op geboortegrond

‘Ik dacht van tevoren dat ik blij zou zijn om er weer te staan, maar toen het zover was moest ik er alles aan doen om niet te huilen’, zegt Huseynov een paar dagen later in Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan. ‘Wat ik toen voelde, kan ik niet beschrijven. Ik was terug op mijn geboortegrond. Ik was terug in het Imarat Stadion.’

Soms is het simpelweg onmogelijk om politiek en voetbal van elkaar te scheiden. Kijk maar naar FK Qarabag Agdam, de succesvolste voetbalclub van Azerbeidzjan die vanwege politieke redenen al 27 jaar geen thuiswedstrijd meer speelde. Dat komt omdat de thuisbasis van de club, de stad Agdam, aan de voet ligt van de bergregio Nagorno-Karabach, een grensgebied tussen Azerbeidzjan en Armenië waarover al een geschiedenis lang ruzie wordt gemaakt.

Een restant van de tribune. Op de plek waar vroeger het stadion stond van FK Karabag is nog weinig te zien van de voetbaltempel van de ooit in Nagorno-Karabach gevestigde club.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Begin jaren negentig ontvlamde die ruzie en brak een bloedige oorlog uit. Armenië won en nam een groot deel van het gebied in, waaronder de stad Agdam. Omdat FK Qarabag op het moment net een uitwedstrijd speelde, hoorden Huseynov en zijn medespelers in een hotel dat hun thuisstad opeens bij een ander land hoorde.

Ze hoorden dat teamgenoten familieleden hadden verloren en dat tienduizenden fans, onder wie veel van hun vrienden, hals of kop hun biezen moesten pakken. Tegen de belangrijkste rivaal uit die tijd, Artsakh Stepanakert, afkomstig uit een stad een paar kilometer verderop, werd sindsdien nooit meer gespeeld, omdat die club zich aansloot bij de Armeense competitie, terwijl FK Qarabag voor Azerbeidzjan koos.

En dus traint coach Gurban Gurbanov zijn selectie 27 jaar later niet in de stad Agdam, de stad die op de borst van hun shirt prijkt, maar in de hoofdstad Bakoe in een van vele ‘leenstadions’ waar FK Qarabag de afgelopen jaren zijn ‘thuiswedstrijden’ speelde.

Als baby op de vlucht

‘Ik zou graag in een situatie zitten zoals bijvoorbeeld Ajax’, zegt Gurbanov. ‘Daar kan de leiding zeggen: politiek en sport moet je gescheiden houden. Bij ons is dat onmogelijk.’ Zo was de voormalig trainer van de ploeg, clubicoon Allahverdi Bagirov, begin jaren negentig tevens leider van het verzet en moest huidig middenvelder Gara Garayev als baby op de vlucht voor het oorlogsgeweld.

‘En wat te denken van onze fans’, zegt Gurbanov. ‘De meesten wonen sinds de oorlog verspreid over het hele land als vluchteling. Daarom hebben we bij onze wedstrijden hier in Bakoe vaak niet meer dan drieduizend supporters op de tribune zitten, terwijl we de populairste club van het land zijn.’

FK Qarabag, bijgenaamd ‘Barcelona van de Kaukasus’, is de met afstand succesvolste club van het land. Zijn ploeg won als eerste Azerbeidzjaanse club een Europacupwedstrijd, plaatste zich als enige Azerbeidzjaanse club ooit voor de Champions League, de aanvoerder is tevens aanvoerder van het nationale team, al zeven jaar op rij won de club de landstitel. 

Het stadion met links het trainingscomplex van FK Karabag in Bakoe.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Toch zitten de stadions van FK Qarabag nauwelijks vol. Dat komt omdat de honderdduizenden inwoners die moesten vluchten uit Nagorno-Karabach, sindsdien verspreid door het hele land zijn gehuisvest in haastig gebouwde buitenwijken. Een groot deel van hen is fan van FK Qarabag, maar zij ontberen simpelweg de middelen twee keer per maand naar Bakoe te reizen om hun club aan te moedigen.

Fans klommen in de hekken

Kijk naar Revan Mammadov, een 33-jarige fan die sinds hij uit Agdam moest vluchten de club volgt op tv. ‘Ik kan mij nog heel goed herinneren hoe het was tijdens wedstrijden. In heel de stad hoorde je het gonzen en iedereen liep in een grote stoet naar het stadion. Mensen klommen in de bomen en de hekken om de spelers te zien. Och, wat was dat mooi. En och, wat zou het mooi zijn als dat weer terugkomt.’

De vreugde onder fans als Mammadov was eind vorig jaar gigantisch toen het Azerbeidzjaanse leger Agdam na 27 jaar terugveroverde op de Armenen. Voor het eerst in bijna drie decennia was hun geboortestad weer bereikbaar. Voor het eerst sinds 1993 kreeg assistent-coach Huseynov te horen dat hij weer op bezoek kon naar het oude Imarat Stadion.

‘Het gaat sindsdien nergens anders meer over bij de club’, zegt hij. De slechte resultaten in de Europa League, de teleurstelling over het door corona uitgestelde EK, dat deels in Bakoe gespeeld zou worden, het werd allemaal bijzaak want het enige succes waar de club al die jaren echt naar snakte, was zojuist behaald.

‘Wanneer we daadwerkelijk terug verhuizen, weet ik niet’, zegt Huseynov. ‘Er liggen nog veel mijnen in de regio, we moeten een nieuw stadion bouwen, een trainingsveld. Alles is verwoest. Tijdens een van onze laatste wedstrijden in het Imarat ontplofte een mortiergranaat naast het veld. Ik zie nog voor mij hoe onze tegenstanders plat op hun buik lagen in een poging te schuilen.’

Huseynov is even stil en kijkt naar de spelers die, ver van huis, hun rondjes lopen op het trainingsveld in Bakoe. ‘Het idee alleen al dat we dat soort herinneringen over een tijdje kunnen vervangen voor vrolijke herinneringen over nieuwe thuiswedstrijden, gespeeld door deze jongens voor een echt thuispubliek… Dat gevoel is geweldig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden