Het debuut van Koeman biedt weinig troost: Nederland verliest oefenwedstrijd van Engeland (0-1)

Ronald Koeman heeft zijn eerste interland als bondscoach van Oranje verloren. Hij zag zijn Nederlands elftal in een uitverkochte Arena onderuit gaan tegen Engeland (0-1).

Voor wie van voetbal houdt als avontuur, als creatief proces en als aanvalsspel, als kijkspel vooral, was Nederland - Engeland (0-1) een lange zit. Een strafexpeditie bijna. Al na één helft was het toch weer massaal opgekomen publiek in Amsterdam een beetje klaar met dat voetbal waarin zekerheid altijd belangrijker was dan het ongewisse dat het spel heeft gemaakt tot zo'n populair tijdverdrijf.

Memphis Depay probeert met een dribbel de defensie de omzeilen, Alex Oxlade-Chamberlain staat klaar hem op te vangen. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Gelukkig was het voetbal na de pauze iets opener. Het volk kreeg toen toch nog wat aardige staaltjes te zien in het stadion dat precies twee jaar na de dood van de maestro nog steeds geen Johan Cruijff Arena heet. Vooral van WK-ganger Engeland overigens, dat zich beklaagde omdat het geen strafschop kreeg toen Zoet de doorbrekende Rashford omkegelde. En de ploeg van bondscoach Southgate won door een treffer na een uur van Jesse Lingard, die de bal van achttien meter in de hoek schoof, net buiten bereik van doelman Zoet.

Onhandig en onwennig

Goed, Nederland is geen topland meer, nu twee toernooien op rij zijn gemist. Goed, Nederland is opnieuw begonnen, met een aantal andere spelers en een nieuwe bondscoach. Ronald Koeman is de bouwer en hij kent als voormalig verdediger de wetten over het fundament dat in orde hoort te zijn, wil het bouwsel niet instorten alvorens het klaar is. Hij wil in eerste instantie tegenhouden en dat lukte best aardig, met De Ligt, De Vrij en aanvoerder Van Dijk als vergrendelaars van het centrum, al kraakte de defensie soms vervaarlijk.

Maar ja, uiteindelijk gaat het in voetbal om doelpunten, en wie een doelpunt wil maken zal op enig moment ten aanval moeten trekken, of het nu via een scherpe tegenaanval is of door standaard offensief. Het ontbrak Nederland aan beide methoden, want de spoeling is dun tegenwoordig, zonder Robben en andere coryfeeën. Dan is Oranje het kind dat voor het eerst zonder bandjes in het water springt. Nederland was onhandig en onwennig, en miste vooral creativiteit en lef. De middenvelders Strootman en Wijnaldum zijn lopers, controleurs, mannen van één tempo, mannen zonder ingevingen.

Ze schromen nooit om achteruit te spelen, als vooruit ook maar enig risico inhoudt. Danny Blind mislukte als bondscoach. Had hij de vrijdag met Marokko weer uitblinkende Hakim Ziyech tenminste nog international gemaakt in plaats van hem te laten lopen, dan was misschien nog wat te genieten geweest in het stadion van de club van Ziyech. Want zo'n speler als Ziyech, hoe vaak bekritiseerd ook, die mist Oranje. Iemand die vooruit denkt, die iets durft, die zich niet druk maakt om een keer balverlies meer. Nu liep Promes vaak ergens tussen aanval en middenveld, zonder dat duidelijk was wat zijn bedoeling was. Pröpper kwam hem halverwege de tweede helft vervangen. Voorin was het hopen op een bevlieging van Depay, de enige voetballer in Oranje met werkelijk lef, met ingevingen, met gekte in de kop.

De show vooraf met spectaculair licht en de zogenoemde kisscam tijdens de rust, waarbij buren elkaar mogen kussen, al kennen ze elkaar niet, was hilarisch en mooi. Het voetbal was de sluitpost in een duel waarin de crisis van het Nederlands voetbal zich haarfijn aftekende. De grote aanvallende denkers zijn uitgestorven.

Natuurlijk was daar ook de onwennigheid, die hopelijk zal verdwijnen. Oranje trok een nieuwe jas aan, zonder dat de dragers al weten waar de zakken zitten en of de knopen linksom of rechtsom dichtgaan. De KNVB omschreef het systeem in zijn informatie naar de pers als 3-4-3, wat behoorlijk offensief klinkt, offensiever zelfs dan 4-3-3, de speelwijze die als Nederlands geldt. Het was eerder 5-2-3, of 5-3-2, waarbij de backs Hateboer en Van Aanholt in balbezit mee trokken naar voren, debutant Hateboer met de nodige flair. Wijnaldum en Strootman dachten ook vooral defensief, maar toch vielen op het middenveld gaten bij Engels balbezit. Wijnaldum meldde zich geregeld bij Koeman hoe te handelen bij het Engelse overwicht.

Bas Dost is in Portugal een sensatie als spits, maar daar is het spel op hem afgestemd. Dost is het roofdier in het strafschopgebied. Hier kreeg hij nauwelijks een bal, al kon hij bijna inkoppen na een hoekschop van Depay en had hij vlak voor zijn wissel door Babel bijna succes met een slimmigheidje met de hak. Kansen waren schaars, voor beide ploegen. Ze hielden het veld compact, zoals hun trainers hadden opgedragen. Pas na rust kwam er iets meer ruimte en drong Oranje lichtjes aan na de achterstand.

Het bleef 0-1. Ook andere trainers als Hiddink en Van Gaal, die later successen vierden, begonnen met een nederlaag in een oefenduel. Het verschil is dat zij konden werken met grote generaties. Voor Koeman, die ook spits Weghorst liet debuteren, is het behelpen. Enfin, maandag volgt al zijn tweede wedstrijd, dan in Genève, waar tegenstander Portugal op trainingskamp is. Nog zo'n land dat naar het WK gaat en best wil sparren met Nederland, voorheen een groot voetballand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden