Dammen WK-tweekamp

Het dammen is terug bij af

Jan Groenendijk (links) en Roel Boomstra tijdens de wereldtitelstrijd Dammen in Groningen, 2016. Beeld ANP

In 2016 presenteerde het dammen zichzelf bij de WK-match tussen Roel Boomstra en Jan Groenendijk als een sport voor de jeugd. Via Kees de Koning, manager van rockzangeres Anouk en eigenaar van hiphoplabel Top Notch, werd rapper Ronnie Flex ingezet om de damsport een nieuw en frisser imago te bezorgen. Twee jaar later is het dammen bij de WK-tweekamp tussen uitdager Boomstra en de 51-jarige wereldkampioen Alexander Schwarzman terug bij af.

Dankzij oud-wereldkampioen Harm Wiersma fungeert Leeuwarden als speelstad voor de eerste vier partijen, maar aan alles is te zien dat de WK-match niks mag kosten. Lokale overheden hebben wat geschoven met subsidies, een hoofdsponsor is er niet. Eind september vroeg Wiersma aan Boomstra of er al iets voor hem was geregeld. De 25-jarige grootmeester had geen idee.

De Nederlandse dambond (KNDB) voerde vage onderhandelingen met de werelddambond (FMJD) om de tweekamp te verdelen over Nederland en Rusland. Tot de 65-jarige Wiersma ingreep en de openingspartijen van de WK-match naar zijn geboortestad haalde. ‘Het had anders gemoeten’, erkent de Friese kampioen. Maar Leeuwarden had als culturele hoofdstad in 2018 nog wat geld over, mits de tweekamp nog dit jaar zou beginnen.

En dus wandelt Boomstra zaterdag met zijn secondant Wouter Sipma en bondscoach Rob Clerc anoniem door de oude binnenstad van Leeuwarden, op weg naar Tresoar, de fraaie bibliotheek van Leeuwarden. ‘Een mooie connectie met een sport die gedijt in stilte’, aldus Wiersma, voor wie de rapcultuur bij de vorige WK-match ‘iets te vroeg kwam’.

De WK Tweekamp dammen 2018 in de bibliotheek van Leeuwarden. Beeld Robert Misset

In de nagenoeg verlaten bibliotheek in Leeuwarden is het contrast groot met de swingende ambiance eind 2016, gebouwd op het natuurlijke charisma van de destijds 18-jarige Groenendijk. Vrijdag speelden Boomstra en Schwarzman in een wat verouderd hotel in Leeuwarden, zaterdag zijn ze weggedrukt in een kamertje op de eerste verdieping van Tresoar. Niet meer dan vijf toeschouwers kunnen de tweede partij live volgen. Elke vorm van grandeur ontbreekt.

Een half uur voor aanvang beklaagt Schwarzman zich luidkeels over de gebrekkige faciliteiten. Of hij nog even kan lunchen? ‘Waarom is er geen restaurant, dit kan toch niet?’ Hoofdschuddend schenkt Schwarzman in de kamer van de organisatie een kop soep in voor zijn Oekraïense echtgenote. ‘Typisch Schwarzman’, aldus bondscoach Clerc. ‘Zo pompt hij zichzelf altijd op voor een partij.’

Je mag het ook amateuristisch noemen dat de hoofdrolspelers in de WK-match urenlang in een benauwde ruimte zitten, waarin Boomstra vanuit zijn stoel uitkijkt op de Oldehove, de vrijstaande en scheve kerktoren. ‘Als die maar niet omvalt tijdens de partij’, grapt Boomstra. De arbiter stelt hem gerust. ‘Die toren staat al vijfhonderd jaar scheef.’

In Tresoar vindt ook een toernooi Fries dammen plaats, de eeuwenoude variant waarbij de damstenen ook horizontaal en verticaal mogen worden geslagen. Tot verbijstering van de deelnemers staat Schwarzman plotseling in de zaal. ‘Waarom hebben jullie niet op mij gewacht?’ Is zijn partij tegen Boomstra dan al afgelopen, vraagt een deelnemer. Schwarzman, grijnzend: ‘Nee dat niet, ik meld me over tien minuten.’

De schaakgrootmeesters Magnus Carlsen en Fabiano Caruana zaten tijdens hun WK-tweekamp in Londen achter glas en konden zich tijdens de partij terugtrekken in een aparte ruimte. In de bibliotheek in Leeuwarden loopt de arbiter niet met de spelers mee als ze de gang uitlopen naar het toilet. Schwarzman loopt nog net niet de kamer binnen, waar zijn partij wordt geanalyseerd.

Een blik op de spaarzame bezoekers illustreert dat het dammen slechts kortstondig een jongere doelgroep heeft weten te bereiken. Het dampubliek is vergrijsd en bedaagd, een bijna sektarische groep liefhebbers die met de commentatoren Auke Scholma en Harm Wiersma in geheimtaal allerlei varianten bespreken. Ook de tweede partij eindigt zaterdag in remise, woensdag wordt de tweekamp hervat.

De WK-match in Leeuwarden, Groningen en Assen kent boeiende ingrediënten met Nederland-Rusland, een generatiestrijd tussen Boomstra en Schwarzman en een botsing van speelstijlen. Cool en vet is deze tweekamp allerminst, de raps van Ronnie Flex zijn alweer een anachronisme geworden.

Verbetering 29/12 17.00 uur: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Leeuwarden als speelstad van de eerste twee partijen fungeerde. Dat klopt niet, het is de speelstad van de eerste vier partijen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden