Het Ardense asfalt is als een vakantieliefde

Lyrisch zijn coureurs over het circuit in Spa. 'Normaal rijd je rondjes in een veld. Hier heb je een hele vallei voor jezelf.'

Lewis Hamilton gaat vol gas de Eau Rouge in. De bocht werd in 1939 aangelegd met maar één doel: spektakel. 'Je voelt drukverschillen en de auto wordt opeens licht als je boven bent.' Beeld Jiri Buller

La Source, Pouhon, Blanchimont of Raidillon aan de Eau Rouge. De bochten van het circuit van Spa-Francorchamps luisteren naar namen alsof ze door een Waalse taalkunstenaar zijn bedacht. Het circuit waar zondag de Grote Prijs van België werd verreden, is samen met races als Silverstone, Monaco en Monza het kloppende hart van de F1.

Rond het circuit wil iedereen wel over de magie van Spa praten. Formu-le 1-mastodonten uit het verleden, niet te missen in de paddock vanwege hun functies bij teams of als analisten van tv-zenders, spreken over hun tijd op het Ardense asfalt alsof ze terugdenken aan een vakantieliefde.

Neem bijvoorbeeld drievoudig wereldkampioen Niki Lauda (66). De Oostenrijker is adviseur van topteam Mercedes. Lauda reed veel Grote Prijzen op Spa. Opvallend genoeg won hij er nooit een. Twee keer zegevierde hij in België in de jaren toen de Grote Prijs op het circuit van Zolder was. Toch beschouwt hij Spa als een van zijn favoriete circuits.

'Het is een moeilijk circuit, met een lange ronde. Een beetje zoals de circuits vroeger waren', aldus Lauda. 'En het ligt op een goede plek.'

Hij refereert aan de naaldbomen die tot aan de horizon het landschap vullen en de omgeving donkergroen kleuren. In de vroege ochtend trekt een dennengeur over het circuit. De zware industrie die het gebied rond het nabijgelegen Luik kenmerkt, lijkt ver weg.

Voormalig wereldkampioen Damon Hill won drie keer in Spa. Voor de Brit voelde rijden op het circuit als rijden door een natuurgebied. 'Normaal rijd je in de Formule 1 korte rondjes ergens in een veld', zegt Hill. 'Op Spa heb je een hele vallei voor jezelf. Je hebt het gevoel alsof je heel snel ergens naartoe rijdt. Nieuwe circuits missen dat.'

Klassieker

Met circuits in natuurgebieden verover je alleen niet het hart van de autosport. Dat gebeurt met het asfalt zelf, uniek op Spa door de glooiingen van het landschap. Het heeft van de race een klassieker gemaakt. Vlaanderen heeft wielrennen en de Ronde van Vlaanderen. Wallonië heeft Spa-Francorchamps en de Formule 1.

De eerste races op Spa-Franchorchamps waren in de jaren twintig van de vorige eeuw, op een driehoekig circuit van ruim veertien kilometer. Het was getrokken over de openbare weg tussen de plaatsjes Francorchamps, Stavelot en Malmedy. Meteen was Spa berucht vanwege de lange, rechte stukken en snelle bochten. Coureurs vreesden of bewonderden het circuit.

Het circuit stond al in het allereerste jaar van de F1, in 1950, op de kalender. Keerzijde van de hoge snelheden op het circuit was dat meerdere coureurs het leven lieten op Spa, voornamelijk in de onveilige jaren vijftig en zestig. In de jaren zeventig verdween het circuit zelfs tijdelijk uit de F1, omdat coureurs het te gevaarlijk vonden. Verbouwingen, inkortingen en andere aanpassingen brachten Spa terug in de Formule 1.

Spa staat nog altijd te boek als een snel circuit. De Nederlandse Formule 1-coureur Max Verstappen is eerlijk als hij zegt niet veel met de historie van het circuit te hebben. 'Daar ben ik te jong voor', grapt de 17-jarige coureur. Hij snapt wel waarom het circuit zo geliefd is. 'De bochten zijn vloeiend en volgen elkaar snel op. Dat hebben weinig circuits.'

Een rondgang langs coureurs uit heden en verleden over hun favoriete plek op het circuit, toont een duidelijke winnaar: bochtencombinatie Raidillon aan de Eau Rouge, in de volksmond simpelweg Eau Rouge. Nou ja, bocht - meer een kink in het rechte stuk. De bocht werd in 1939 aangelegd, met één doel: spektakel.

Fans van Max Verstappen zien hun favoriet opstomen naar de achtste plaats. Beeld Jiri Buller

Lefgozers

Coureurs rijden er binnen een halve kilometer 35 meter omhoog. Het einde van de bocht is niet te zien als ze eraan beginnen. Alleen de lefgozers durven vol gas door Eau Rouge. Verstappen reed vrijdag tijdens de vrije training de bocht voor het eerst als Formule 1-coureur. In zijn derde ronde trapte hij al vol het gaspedaal in.

Of dat vroeg is voor een F1-debutant? 'Best wel', zegt hij met pretogen. Het hoogteverschil maakt de bocht voor hem speciaal. 'Hij kan vol gas, maar is niet zo makkelijk dat je je ogen dicht kan doen. Bij een stuurfoutje ben je gezien.'

David Coulthard reed tussen 1994 en 2008 meer dan 200 Grote Prijzen op circuits over de gehele wereld. Toch weet hij nog als de dag van gisteren wanneer hij voor het eerst door Eau Rouge ging. 'Het valt je zintuigen aan, omdat je zo hard gaat. Je voelt drukverschillen en de auto wordt opeens licht als je boven bent. Het is een fantastische hogesnelheidsachtbaan', zegt de Brit met twinkelende ogen.

Spa was zijn favoriete circuit. Maar net als de andere traditionele circuits heeft Spa de laatste jaren moeite met het verkopen van tickets. Verder heeft F1-baas Bernie Ecclestone dit jaar met het schrappen van de Grote Prijs van Duitsland al laten zien geen medelijden te hebben met noodlijdende circuits, ongeacht hun historie.

Coulthard moet er niet aan denken dat dat Spa zou overkomen. 'Als je deze circuits verliest, verlies je de ziel van de Formule 1', benadrukt hij. 'Een modern circuit als Abu Dhabi heeft mooie faciliteiten, er is alleen geen angst voor de coureur. Het komt neer op gewoon rondjes rijden. En in de Formule 1 heb je af en toe juist een beetje angst nodig. Zoals op Spa.'

Max Verstappen. Beeld Jiri Buller
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden