Reportage EK allround en sprint

Heroïsche strijd of een oneerlijk gevecht op het buitenijs van Collalbo?

De Europese schaatstoernooien sprint en allround worden vanaf vrijdag gehouden in de buitenlucht. Plaats van handeling: Collalbo. Mooi gelegen, snel ijs. Maar wat als het waait? Lekker blijven schaatsen.

Het EK Allround in het Italiaanse Collalbo in 2011. Beeld ANP

Het is normaal gesproken een prachtig plaatje, de schaatsbaan van Collalbo tegen de achtergrond van besneeuwde bergtoppen in de Dolomieten. Maar uitgerekend nu het EK allround en sprint in het Italiaanse wintersportdorp wordt gehouden, verstiert een hijskraan het idyllische beeld. ‘Stom ding’, moppert Nicola Mayr, oud-Italiaans kampioene en nu betrokken bij de organisatie.

Geen mooiere buitenbaan op de ­wereld dan die van Collalbo, vindt Mayr, tegenwoordig hoteleigenaar. Ze is niet de enige. Onder de meeste schaatsers geldt het dorp in Zuid-Tirol als ideale trainingslocatie. Mooi weer, lekker eten, prachtige omgeving en goed ijs. Maar ja, dat is training.

Nu wordt er, voor het eerst sinds 2011 (toen ook Collalbo) weer een heus EK gehouden op de Ritten Arena, in de buitenlucht. Langs de kant van baan zegt Bjarne Rykkje, de Noorse coach met Nederlandse roots: ‘De ISU wil ­vaker toernooien buiten organiseren vanwege de heroïek. De vraag is of je dat moet willen als sport. Maar goed, als je het ergens moet doen, dan is dit de beste plek.’

De baan van Collalbo is, gemeten naar tijden, de snelste buitenbaan ter wereld. Dat heeft vooral te maken met de hoogte van 1.260 meter waarop de baan ligt. Hoe hoger de baan, hoe ­lager de luchtweerstand en hoe sneller de tijden. Het baanrecord op de 500 meter van Jeremy Wotherspoon ligt zelfs onder de 35 seconden: 34,89.

In 1971 werd de ijsbaan gebouwd in Collalbo, sinds 1988 ligt er kunstijs op het beton rond een voetbalveld. Samen met Baselga di Pine is de Arena Ritten de enige kunstijsbaan van ­Italië, aangezien de olympische hal van Turijn na de Spelen werd omgetoverd tot congrescentrum. Mayr haalt haar neus op als de naam Baselga valt. ‘Dat is Italië.’ Ofwel: ‘Oude troep.’

Italianisering

Collalbo mag dan in het noorden van Italië liggen, Duits is de voertaal. Het is terug te voeren op de Eerste Wereldoorlog, toen Tirol in tweeën werd geknipt: het ene deel Italiaans, het andere Oostenrijks. De fascistische dictator Mussolini streefde ­vervolgens naar ‘Italianisering’ van het gebied.

Vanwege de historie is de weerstand tegen alles wat Italië is, nog ­altijd aanwezig, zegt Mayr. ‘Mijn oma zei altijd: als je maar niet met een ­Italiaanse vriend thuiskomt.’ Dat lukte niet helemaal: jarenlang had ze verkering met Enrico Fabris, de olympisch kampioen van Turijn. Maar nog altijd geldt volgens haar: ‘Je moet hier geen Italiaanse vlag ophangen. Grote kans dat die wordt weggehaald.’

De noodtribune aan de lange zijde van de ijsbaan zal de komende dagen voornamelijk worden gevuld door Nederlanders en Noorse supporters, is de verwachting, want schaatsminnend kun je Collalbo (Klobenstein op zijn Duits) niet noemen. Tijdens de ochtendtraining zit een lagere schoolklas op de banken. Ze schrikken vooral van het startschot, dat af en toe klinkt.

Het scorebord geeft een temperatuur van -1 aan. Verderop, bij de ­ingang, wapperen de vlaggen. Wind is het laatste wat schaatsers willen, want hun sport draait om honderdsten van secondes. Elk detail kan beslissend zijn. Bovendien is de huidige generatie schaatsers opgegroeid in hallen, waar het klimaat tot op de graad nauwkeurig kan worden gereguleerd.

Neem Carlijn Achtereekte. Het EK wordt pas het tweede buitentoernooi in haar schaatscarrière. Ze wil niet klagen, maar buiten is toch echt iets anders dan binnen, zegt ze. ‘Straks is het in rit 1 windstil, terwijl in rit 7 een storm kan opsteken. Je kunt je afvragen of dat eerlijk is.’

Andere schaatsstijl

Het vraagt ook een andere manier van schaatsen, al is het de vraag hoe. ‘Als het waait, zul je meer slagen moeten maken,’ meent Achtereekte. In schaatsjargon: hoog in het ritme ­zitten. Maar Rykkje, coach van de ­Noren, vindt juist van niet. ‘Ga je meer slagen maken, krijg je een andere krachtverdeling. Je moet gewoon ­blijven doen wat je altijd doet. Aanpassen is nooit goed.’

Voor een groot deel zal het buitentoernooi daarom ook een mentale krachtmeting worden, verwacht hij. Wie kan het beste omgaan met de ­omstandigheden?

Rykkje stelt dat de Noren, met favoriet Svrerre Lunde ­Pedersen voor het allroundtoernooi in de gelederen, in dat opzicht met 1-0 voorstaat. ‘Nederlanders hebben leren schaatsen in hallen, onze schaatsers op buitenbanen. Die hoef ik echt niets meer uit te leggen.’

Ondertussen komt Nicola Mayr met goed nieuws over de hijskraan. ‘Morgen halen ze dat stomme ding naar beneden.’ Tv-kijkend Europa krijgt Collalbo op zijn mooist te zien. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden