Henk tegen Frank, rivalen én vrienden

Frank Rijkaard wint in Athene met Galatasaray van Panathinaikos, getraind door Henk ten Cate.

Van onze verslaggever Willem Vissers

Het is Griekenland tegen Turkije, Athene tegen Istanbul en Henk tegen Frenk. Het is een avond van rivaliteit en vriendschap op en om het voetbalveld.

Tijdens de sluierregens in het Olympisch Stadion van Athene schudden de oude vrienden Henk ten Cate (54) en Frank (spreek uit: Frenk) Rijkaard (46) elkaar de hand, als tegenstanders deze keer. Even is daar die korte omhelzing, voor de aftrap, als eerst Rijkaard en dan Ten Cate het veld betreden na hun elftallen van Panathinaikos (Ten Cate) en Galatasaray (Rijkaard). Rijkaard draait zich om, wacht even en drukt een warme hand. Succes. Ja succes.

Rijkaard wint bijna twee uur later na een kansenparade met wat geflatteerde cijfers (1-3), maar Galatasaray is een swingende, ontspannen machine met sterren als Elano, Baros, Keita en Arda. En Panathinaikos drijft het goedgevulde stadion tot wanhoop met zijn kansenmisserij.

De trainers zijn van Surinaamse afkomst en Amsterdammer. Ze gingen met elkaars gezinnen op vakantie en wonnen de Champions League met Barcelona, in 2006. Rijkaard als hoofdtrainer, Ten Cate als assistent. Daarna scheidden hun wegen weer.

De groepsfase van de Europa League bracht hun levens weer voor even bij elkaar. Stemmen suggereren weleens dat de vriendschap wat is bekoeld, maar dan weten de mannen dat aardig te verbergen. Rijkaard, op de avond voor de wedstrijd, als het even wennen is aan zijn shirt met de sponsortekst Türk Telekom: ‘Dit is een speciale ontmoeting. Toen ik een jaar zonder club zat, heb ik Henks werk gevolgd en hem aangemoedigd. Nu spelen we tegen elkaar. Maar het belangrijkste is dat de vriendschap blijft.’ Ten Cate: ‘We leiden ons eigen leven. We zijn niet van die bellers, maar af toe treffen we elkaar. Onze vriendschap zit diep en is meer dan een telefoontje of een ontmoeting.’

Wie had in pakweg 2006 kunnen denken dat ze drie jaar later een topclub in Griekenland en een in Turkije zouden leiden, landen die wat uit de buurt liggen van de evenaar van het voetbal? Vooral de keuze van Rijkaard voor Galatasaray was verrassend. Ten Cate: ‘Frank doet altijd iets onverwachts. Er is maar één persoon die Frank Rijkaard kent. Dat is Frank zelf.’

Bij de persconferentie weerspiegelt zich iets van hun karakters. De soms druistige Ten Cate reageert fel op een vraag. ‘Probeer je ons een complex aan te praten’, bijt hij de verslaggever toe. De volgende dag vertelt hij door de telefoon dat hij zijn excuses heeft laten aanbieden. De journalist was juist positief, maar de tolk had het niet zo begrepen.

Grieks, Turks. Ze zijn verzeild geraakt in een wirwar van vertalingen. Als Rijkaard opspringt van de bank, springt zijn tolk soms mee. Voetbal in Griekenland en Turkije is hectiek. Alleen al in Athene verschijnen 11 sportdagbladen. Die moeten allemaal vol.

Als Ten Cate dus met Amsterdamse humor zegt dat hij Rijkaard ‘vermoordt’ als hij de punten meeneemt naar Turkije, laat hij dat volgen door: ‘Dit is een grap.’ En Rijkaard, wat later, op de hem typerende, droge wijze: ‘Ik hoop dat het een grap is.’

Rijkaard is anders dan Ten Cate. Hij is diplomaat pur sang en kan clichés zo uitspreken dat ze weer mooi klinken. ‘De volgende wedstrijd is altijd de moeilijkste’, antwoordt hij doodleuk op de vraag of het duel zwaar zal zijn. Als hij het zegt, klinkt het bijna filosofisch.

De Europa League is leuk en aardig, maar Ten Cate moet dit seizoen kampioen worden. Dat is het bijna heilige doel. De laatste titel dateert van 2004. ‘Het heeft te lang geduurd. Het is net als met Ajax.’ Vorig seizoen, tijdens zijn eerste jaar in Athene, eindigde Panathinaikos voor Internazionale als eerste in de poule van de Champions League en waren zelfs de kwartfinales dichtbij.

Dan gaven zijn spelers alles tegen Inter of Werder Bremen en lieten ze daarna punten liggen. ‘Dan was het zo moeilijk om bij Levadiakos te spelen, op een veld waar de bal alle kanten opstuit, waar aan twee kanten een tribune staat en het volk vijandig is.’ Vooralsnog staat Ten Cate eerste in de competitie, met 9 uit 3. Ook Rijkaard is koploper, met 15 uit 5.

Meteen na afloop wil Ten Cate Rijkaard feliciteren, maar als hij ziet dat die nog even bezig is, beent hij chagrijnig naar binnen. Dat zal Rijkaard toch wel begrijpen, als vriend?

En na de toelichting van Galatasaray-assistent Johan Neeskens op de overwinning, herinnert een Griekse verslaggever Ten Cate aan zijn opmerking dat hij Rijkaard zou vermoorden bij winst. Ten Cate lacht: ‘Waarom denk je dat hij niet op de persconferentie is?’ Ze begrijpen het al een beetje in Griekenland, die Amsterdamse humor.

Kopduel tussen Sebastian Leto van Panathinaikos en Sapri Sarioglu van Galatasaray (AFP) Beeld
Kopduel tussen Sebastian Leto van Panathinaikos en Sapri Sarioglu van Galatasaray (AFP)

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden