Henk Grol presenteert een nieuwe versie van zichzelf: 'Ik had de keuze, zwaargewicht of stoppen'

Het liefst gaat hij door tot de Zomerspelen in 2020

Henk Grol kan geen afscheid nemen van het judo. Maar op dieet wil hij nooit meer. Dit weekeinde debuteert hij als zwaargewicht (115 kilo) in de WK open klasse in Marokko. 'Ik had de keuze, zwaargewicht of stoppen.'

Henk Grol moet tegen zwaargewichten in een hoog tempo judoën. 'Conditioneel ben ik sterker dan die flatgebouwen met een buikje.' Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Henk Grol noemt zijn lichaam een frame. Dat frame is in korte tijd veel zwaarder geworden. De afgelopen jaren moest de 32-jarige judoka in wedstrijden minder wegen dan 100 kilo. Nu maakt het niet meer uit. Tijdens de WK open klasse, dit weekeinde in Marrakech, komt hij uit in de zogeheten open klasse. Hij zal 110 tot 115 kilogram zwaar zijn.

Foto Guus Dubbelman

In Marokko kan Grol tegenover 'flatgebouwen' van 180 kilogram komen te staan, logge judoka's die hij nauwelijks kan werpen. Maar zwaarder dan 120 kilogram wil de Groninger niet wegen. Zijn frame kan het niet aan. 'Ik heb niet de genen om veel lichaamsvet aan te maken. Die 115 kilogram is een en al spier. Hier voel ik me het beste bij.'

De keuze voor het zwaargewicht is min of meer gedwongen. Grol kan en wil niet meer afvallen. De strijd tegen het gewicht heeft zijn leven volledig beheerst. Buiten de wedstrijden om groeide hij door de krachttraining naar 110 kilogram. Voor toernooien moest hij die kilo's weer kwijt zien te raken. Telkens hongerde hij zichzelf uit.

'Het is niet meer haalbaar om als een monnik te leven. Als mijn vetpercentage onder de 10 procent komt, wordt mijn weerbaarheid minder en krijg ik last van mijn gewrichten. Ik heb lang op de grens gebalanceerd. Mijn lichaam zei weleens: ik vind het niet fijn dat je nog meer van mij afneemt. Dan moest ik nog 5 kilo kwijt. Mijn lichaam accepteert het niet meer. Ik had de keuze: zwaargewicht of stoppen.'

Grol geniet van de vrijheid. Hij heeft die middag hij voor het eerst in zes jaar weer een pannekoek met spek op, vertelt hij in zijn appartement in het centrum van Haarlem. 'Het was fantastisch. Lekker veel stroop erbij. Opeens kan het gewoon. Ik eet nog steeds gezond, maar ben niet meer zo strikt voor mezelf. Vroeger wilde ik na de training per se bepaalde producten hebben. Als ik die niet in huis had, werd ik helemaal gek. Nu bestel ik gewoon wat.'

De drie liter water per dag zijn ingeruild voor drie liter volle melk. Als ontbijt neemt hij vier in plaats van twee sneden brood. Een bord pasta bij de lunch én het avondeten. Tussendoor bakt hij eieren met spek of een pannekoek. 'Ik kan de gezonde vetten goed gebruiken om iets zwaarder te worden. Ik krijg nu ongeveer 7.000 calorieën per dag binnen. Voorheen waren dat er in de laatste weken voor een toernooi dagelijks maar 2.000. Ik hoef me niet meer in te houden, wil me gewoon goed voelen.'

Het contrast met de afgelopen tien jaar is groot. Lange tijd leefde Grol een monomaan leven waarbij hij naar eigen zeggen weinig respect toonde voor zijn lichaam. 'Ik heb mijn frame behoorlijk op zijn donder gegeven door stelselmatig te veel te trainen en geen rust te pakken. Ik heb toernooien gejudood met een gebroken duim en rib. Ik ben gewaarschuwd voor de gevolgen, maar ik was niet te stoppen. Niks kon mij raken. Ik moest op dat moment presteren.'

Hij legt zijn linkerhand op tafel. Zijn duim staat scheef ten opzichte van de andere vingers. De duim functioneert, maar of dat over twintig jaar nog zo is, durft Grol niet te zeggen. 'Nu denk ik erover na, destijds kon het mij niks schelen.'

De totale toewijding leverde hem drie Europese titels op, drie zilveren WK-medailles en twee olympische bronzen plakken. Zijn droom op een gouden medaille op WK of Spelen in de klasse tot 100 kilo is nooit uitgekomen. 'Ik kon niet accepteren wat ik had gepresteerd. Ik wilde de beste zijn en kwam daardoor in een molen terecht waar ik zelf niet kon uitkomen.'

Hij vervolgt: 'Ik moest eens een presentatie houden. Daar werd ik aangekondigd als de nummer twee van de wereld. Dat raakte mij enorm. Het was voor mij een reden nog meer te gaan trainen. Na die presentatie ben ik naar het krachthonk gegaan, ook al had ik die dag al drie keer getraind. Ik legde mezelf te veel druk op.'

Mentaal en fysiek gesloopt

Grol brak tijdens de Spelen in Rio, iets meer dan een jaar geleden. Nadat hij in de derde ronde verloor van een Fransman van wie hij vaak had gewonnen, kondigde hij het einde van 'het tijdperk-Grol' aan. Hij wist het zeker: nooit meer wil hij het leven leiden dat hij de afgelopen jaren heeft geleid. 'Ik was gesloopt, zowel fysiek als mentaal. Ik heb 27 jaar lang kunnen opbrengen om elke dag te trainen, maar nu was ik er klaar mee.'

Hij nam afstand van het judo en liet zich opereren aan een afgebroken stuk bot in zijn schouder, een blessure waarmee hij al een tijdje rondliep. In dezelfde periode liep zijn relatie na veertien jaar stuk. Met een vriend reisde hij naar Aruba. Hij ging op bezoek bij een oud-trainer op Curaçao en trok in zijn eentje door de jungle van Colombia. 'Voor mij was het de laatste stap om weer blij te worden met mezelf.'

CV Henk Grol, judoka

1985 Geboren op 14 april in Veendam

Erelijst (categorie tot 100 kilo)

Olympisch Spelen

- brons

(2008, 2012)

WK judo

- zilver

(2009, 2010, 2013)

EK judo

- goud

(2008, 2015, 2016)

- zilver

(2009, 2010, 2013)

In mei besloot Grol zijn judopak toch weer aan te trekken. Hij miste de spanning van de wedstrijddag, het gevecht met zijn tegenstanders. 'Dat is wie ik ben, ik heb nooit iets anders gedaan.' Hij keerde terug in de klasse tot 100 kilogram, met de WK drie maanden later als doel. Maar toen hij in aanloop naar het toernooi geblesseerd raakte aan zijn knie, wist hij dat hij opnieuw te veel vroeg zijn lijf. 'Ik moest weer 13 kilo kwijtraken. Mijn lichaam accepteerde het niet meer. Ook mentaal kon ik het niet meer opbrengen.'

Is de overstap naar het zwaargewicht een laatste stuiptrekking? 'Ik heb altijd gezegd dat ik het nog een keer in de plusklasse wil proberen. Dit is het laatste beetje dat nog in het glas zit. In de categorie tot 100 kilogram bleef ik enkel om wereldkampioen te worden. In het zwaargewicht zal dat moeilijker worden. Ik heb in deze klasse minder bagage mee te nemen.'

Nieuwe versie van zichzelf

Bovendien moet hij zien af te rekenen met Teddy Riner. De negenvoudig wereldkampioen maakt al jaren de dienst uit bij de zwaargewichten. De 2.04 meter lange Fransman is met zijn 145 kilogram een natuurlijk zwaargewicht. Met 1.90 meter en 115 kilo is Grol een kleintje naast Riner. 'Of ik van hem kan winnen? Dat moet blijken. Hij is de beste judoka aller tijden. Ik wil het graag een keer tegen hem opnemen. Maar liever niet meteen in de eerste ronde.'

Om een rol van betekenis te kunnen spelen, moet Grol in de herfst van zijn carrière een nieuwe versie van zichzelf presenteren. 'Ik vind het leuk mensen tegen het plafond te plakken, maar dat zal niet meer lukken. De meesten zijn toch 60 kilo zwaarder dan ik.'

In plaats daarvan komt het in de pluscategorie veelal aan op tactiek. 'Ik moet ze moe maken door het tempo hoog te houden. Elke handeling kost hun meer energie dan mij. Conditioneel ben ik sterker dan die flatgebouwen met een buikje.'

Het aantal trainingen heeft hij teruggebracht van dertien naar acht sessies in de week. Hij moet zijn versleten lichaam rust gunnen. De manier van trainen blijft hetzelfde. Alleen door het tempo hoog te houden en meer te bewegen dan zijn tegenstanders kan hij 'de muren' omver krijgen. Wel heeft hij zijn hardloopschoenen ingeruild voor de wielrenfiets. 'Hardlopen lukt me niet meer, dan heb ik de volgende dag te veel last van mijn knieën.'

Hoe lang zijn carrière nog duurt, durft Grol niet te zeggen. Het liefst gaat hij door tot de Zomerspelen van Tokio, in 2020. 'Ik weet zeker dat ik ook in deze klasse medailles kan halen. Als toch blijkt dat ik niet meer ben dan toernooiopvulling, ben ik de eerste die de stekker eruit trekt.'

Reus Wereldkampioen Teddy Riner (2.04 meter, 145 kilo) Foto EPA