SCHAKENDONNER - LARSEN

Hein Donner was uniek, ook vanwege zijn ‘Russofobie’

Hein Donner is in binnen- en buitenland niet vergeten. Terecht dat nu de biografie over hem is vertaald.

De Rus Mikhail Botvinnik (links) tegen Jan Hein Donner.Beeld ANP

‘Bestaat IJsland?’, schreef Erwin l’Ami in een sms nadat ik hem in 2015 had gefeliciteerd met zijn overwinning in het Reykjavik Open. Het was een verwijzing naar het hilarische verhaal ‘Bestaat Canada?’, dat Hein Donner in 1971 schreef na de zege van Hans Ree in het open kampioenschap van Canada. Het was een genoegen te merken dat een vertegenwoordiger van een veel jongere generatie Donners werk zo goed kende.

Ook in het buitenland is Donner niet vergeten. De vertaling van De Koning, de door Tim Krabbé en Max Pam samengestelde selectie van zijn artikelen, werd overal met groot enthousiasme ontvangen. De Engelsman John Saunders schreef dat The King het enige boek was dat hij zou meenemen naar een onbewoond eiland.

Het was dan ook hoog tijd dat bij uitgeverij New in Chess Hein Donner, The Biography verscheen, een boek waarop in het buitenland met ongeduld is gewacht. Het is de vertaling van Hein Donner 1927-1988, de in 1994 verschenen biografie van Alexander Münninghoff. De Deen Bent Larsen noemde in het tijdschrift Kingpin een van zijn vijf favoriete boeken.

Bij herlezing merkte ik hoeveel ik was vergeten. Wat te denken bijvoorbeeld van Donners schrikbarend matige resultaten tegen spelers voor wie hij groot ontzag had? Nooit slaagde hij erin een partij te winnen van Max Euwe en als hij tegenstanders uit de Sovjet-Unie trof, werd hij steevast bevangen door wat Münninghoff ­Russofobie noemt. Donner verloor 54 van zijn 159 partijen tegen Sovjet-spelers en won slechts driemaal.

De sterkste West-Europese collega’s konden op minder onderdanigheid rekenen. Zo liet Donner tegen Larsen vaak zijn beste spel zien, al eindigde hij na 28 toernooipartijen licht in de min (12,5-15,5). Mooi was de tweede onderlinge ontmoeting uit het ­zonale toernooi in Wageningen 1957.

Donner – Larsen

1.d4 Pf6 2. c4 g6 3. g3 Lg7 4. Lg2 0-0 5. Pc3 d6 6. Pf3 Pc6 7. 0-0 a6 8. d5 Pa5 9. Pd2 c5 10. Dc2 Tb8 11. b3 b5 12. cxb5 axb5 13. Lb2 b4 14. Pd1 La6 15. Te1 Lh6 16. e4 Lxd2 17. Dxd2 c4 18. e5 Pe8 19. Dd4

Diagram links

19 ... c3?

Te optimistisch. Na 19 ... Db6! 20. Dxb6 Txb6 21. exd6 Pxd6 22. bxc4 Pxc4 23. Txe7 Pxb2 24. Pxb2 Tc8 heeft zwart behoorlijk spel voor de verloren pion.

20. Pxc3! bxc3 21. Lxc3 f6

Niet goed is 21 ... dxe5 22. Dxe5 f6 23. De6+ en 24. Dxa6.

22. Da7! Pxb3 23. axb3 Ta8 24. La5 Txa7 25. Lxd8 fxe5 26. f4 Pg7 27. Lb6 Taa8 28. fxe5 Pf5 29. exd6 exd6 30. Lf2 Tfb8 31. g4 Ph6 32. Te7

Diagram rechts

32 ... Pxg4

In het toernooiboek wijst Hans Bouwmeester op de aardige wending 32 ... Lb7 33. Ta7!

33. Ld4 Tb4 34. Tg7+ Kf8 35. Txh7 Lb7 36. Tf1+ Ke8 37. Lg7 Td8 38. Tf8+ Kd7 39. Lf6+

Zwart geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden