Heer sta mij bij, wat een droevige vertoning

Het eerste voorteken dat de 116de FA Cup Final niet zou worden wat ervan was gehoopt, vormde zaterdagmiddag op Wembley de entree van Sir Cliff Richard....

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Vermoedelijk was het onzalige plan Sir Cliff uit te nodigen opgekomen in een van die perverse pr- of marketinghoofden die heden ten dage als aasgieren het edele voetbalspel belagen. Toen Cliffie was uitgekweeld, was er nog maar één ding dat de middag kon redden: een prachtige, historische wedstrijd in dat laatste bastion waar de marketeers met hun grijpgrage vingers nog niet zijn binnengedrongen: dat tussen de vier witte lijnen.

In alle voorbeschouwingen viel te lezen dat het eigenlijk niet anders dan een FA Cup Final in de beste tradities kon worden. Chelsea en Middlesbrough, twee teams die van verdedigen weinig kaas hebben gegeten, zouden er een aanvallend spektakel van maken, dat de 400 miljoen tv-kijkers over de hele wereld voor eens en voor altijd de charmes van het Engelse voetbal zou inpeperen.

Maar helaas ging ook die droom al vlug in rook op, na 42 seconden om precies te zijn. Toen had Chelsea's Italiaanse middenvelder Roberto di Matteo de bal ontvangen van zijn aanvoerder Dennis Wise, was hij er ongehinderd veertig meter mee opgerukt, en had hij een pegel afgevuurd die keeper Ben Roberts van Middlesbrough te machtig was: 1-0, wedstrijd afgelopen.

Want Chelsea vond het vervolgens wel mooi of kon niet beter, en Middlesbrough liet zien dat de zwakte van de ploeg niet alleen in de verdediging ligt, maar zich over alle linies uitstrekt. Wat de tachtigduizend toeschouwers in Wembley in de resterende 89 minuten door beide ploegen kregen voorgeschoteld, was zo allerbelabberdst, zo ongelooflijk slecht, zo intens droevig, dat het lachwekkend werd.

Dat vonden althans enkele buitenlandse waarnemers op de tribune. Want de fans van Chelsea vonden het prachtig en die van Middlesbrough barstten evenmin in een verontwaardigd gehuil los - zelfs niet degenen die op de zwarte markt drieduizend gulden voor een kaartje hadden neergeteld om getuige te kunnen zijn van voetbalhistorie.

De Engelse voetbalsupporter is aandoenlijk in zijn trouw en loyaliteit. Nadat Eddie Newton Chelsea zeven minuten voor tijd op 2-0 had gebracht, en Middlesbrough na het verlies in de finale van de Coca-Cola Cup en de degradatie de derde zeperd op rij had verwezenlijkt, hief de rode massa op de tribunes een geëmotioneerd spreekkoor aan. 'Wij danken je Boro, wij danken je Boro', schalde het door het stadion, zonder een spoortje van ironie.

Chelsea was toen al bezig met een van de langdurigste vieringen van een overwinning aller tijden. Drie kwartier lang draafden Wise en zijn mannen door het stadion, de Cup hoog geheven, begeleid door euforisch gezang van hun fans. Ruud Gullit, de eerste buitenlandse manager die zijn team de illustere beker zag winnen, zag het vanaf een afstandje gereserveerd aan.

Gullit zei na afloop dat hij nog trotser was op de overwinning dan toen hij zelf met AC Milan de eerste Europa Cup I veroverde, tegen Steaua Boekarest. Hij had, zei hij, zijn elftal een 'zeer professionele prestatie' zien leveren.

Zijn spelers kregen inderdaad voor de wedstrijd betaald, dus in zoverre had Gullit gelijk. Maar wat er verder professioneel was aan het vertoonde, bleef onduidelijk. Met een beetje mazzel had het samengeraapte zooitje van Middlesbrough er nog een verlenging uitgesleept ook.

Een van de vier Italianen die aan de wedstrijd waren begonnen, verdediger Festa, zag bijvoorbeeld op slag van rust de gelijkmaker op dubieuze gronden afgekeurd worden. En een ander lid van het kwartet, doelpuntenmaker Di Matteo, kon in de tweede helft de Braziliaan Juninho alleen met een zware overtreding van doorbreken afhouden. Dezelfde speler schoot even later een vrije trap rakelings naast.

Juninho was de enige die de neutrale toeschouwer nog enigszins bij de les hield. Hoewel hij zich, zeker na het uitvallen van Ravanelli, gedwongen zag alles alleen te doen - afspelen betekende automatisch balverlies - vormde de kleine magiër een voortdurende bedreiging voor de Chelsea-verdediging.

De Braziliaan vloog zondag zo snel mogelijk naar Rio, en bezint zich op zijn toekomst. Hoewel Manchester United hem graag zou aantrekken als opvolger van Cantona, overweegt Juninho te verkassen naar Spanje, omdat hij vreest dat het lage speelniveau in Engeland hem zijn kansen op deelname aan het WK van 1998 zal kosten. Atletico Madrid zou overwegen in te gaan op Middlesbroughs vraagprijs, ruim vijftig miljoen gulden, drie ton per centimeter Juninho (1.60 meter).

Aan Chelsea's kant liet de even kleine en hooggeprezen Gianfranco Zola het afweten, op één fraaie rush en een listig hakje na - uit die laatste beweging scoorde Newton. Zola paste zich verder perfect aan het niveau van de wedstrijd aan. Gebrek aan beweging, gebrek aan fantasie, gebrek aan techniek, gebrek aan inzicht, gebrek aan alles; zelfs de geboren optimist Gullit moet zich in stilte hebben afgevraagd hoe hij in godsnaam aan de in zuidwest-Londen nu torenhoog gestegen verwachtingen moet gaan voldoen.

Wellicht kan haptonoom Ted Troost, zaterdag bij Chelsea op de bank, in de beantwoording van die vraag een rol spelen. Troost kreeg van Gullit een belangrijke rol toebedeeld in de voorbereiding op de finale. De Nederlandse manager kocht voor volgend seizoen alvast drie spelers (de Nigeriaan Celestine Babayaro, de Noor Flo en de uit Uruguay afkomstige Gustavo Poyet), waarmee het aantal bij Chelsea vertegenwoordigde naties tot acht zal stijgen.

Zestigduizend Chelsea-fans hadden zich maandag verzameld bij de Fulham Town Hall, om nog eens te genieten van de eerste grote prijs sinds 1971, toen de club de Europa Cup II won. Een herhaling van dat glorieuze feit is wel het minste dat de supporters verwachten, naast een serieuze gooi naar de landstitel. Lord, abide with me, moet Gullit hebben gedacht: Heer, sta mij bij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden