'Halve zolen' verpesten glorieus seizoen van Feyenoord

Aan de vooravond van het seizoen 1998-'99 zijn de kenners somber gestemd. Bijna alle spelers van het Nederlands elftal, dat in Frankrijk weer geen wereldkampioen is geworden, staan bij buitenlandse clubs onder contract en nieuwe talenten dienen zich niet of nauwelijks aan....

Augustus

Als Heerenveen en FC Twente op donderdagavond het seizoen openen luidt de kop in de Volkskrant 'Voor Heerenveen en FC Twente begint seizoen te vroeg'. Drie dagen later ontvangt Ajax in de Arena Willem II en, zonder Frank en Ronald de Boer, die een transfer naar Barcelona willen forceren, wordt het 2-0 voor de regerend landskampioen. Co Adriaanse, de voorman van Willem II, vindt niet dat zijn ploeg Ajax in de kaart heeft gespeeld. 'Naïef is denken dat je door zo te spelen als PSV toeschouwers naar de stadions zult lokken', zegt hij, een week nadat de Eindhovense club met twee counters de eerste prijs van het seizoen (de Johan Cruijff-schaal) op Ajax heeft veroverd. Europa is dan zonder PSV al volop in beweging. De plannen voor een Superlia worden ontvouwd en PSV-manager Arnesen vindt het maar een elitair gedoe dat van Nederlandse kant alleen Ajax bij die gesprekken aanwezig mag zijn. PSV heeft zich dan net met de grootste moeite via Maribor uit Slovenië een weg naar de Champions League weten te banen. In de competitie gaat het al net zo hortend en stotend. Als Heerenveen in Eindhoven met 2-1 wint, praat tussenpaus Bobby Robson zichzelf moed in. 'Het wordt een lang seizoen, maar we gaan echt nog wel plezier beleven aan dit PSV.'

Topvier in eredivisie: FC Utrecht, Ajax, Feyenoord, Heerenveen 2-6.

Onderste drie: MVV, Sparta, Roda JC 2-0.

September

Het seizoen is pas een paar weken oud als de eerste trainer de laan wordt uitgestuurd. Kees Zwamborn moet opstappen bij FC Den Bosch omdat hij kritiek levert op het aankoopbeleid van zijn club uit de eerste divisie. Frank en Ronald de Boer trainen nog steeds niet bij Ajax, maar krijgen wel de garantie dat ze vóór 2004, als hun contracten aflopen, weg mogen uit Amsterdam. Dat trekt de tweeling over de streep. Ze hervatten spontaan de training. Het gewenste effect levert het vooralsnog niet op. Met Frank in de basis en Ronald als invaller blijft het in de eerste wedstrijd van de Champions League tegen Croatia Zagreb bij 0-0. Feyenoord begint heel wat overtuigender aan de Europese mars en zet VfB Stuttgart op eigen veld te kijk (3-1). Alleen wordt het geheel weer ontsierd door supporters die zich misdragen. Voorzitter Van den Herik speelt dan al met de gedachte om de eigen fans de ploeg niet meer te laten vergezellen naar wedstrijden in het buitenland. Veertien dagen later is dat ook niet meer nodig omdat Feyenoord in de eigen Kuip met 3-0 verliest. Ajax wint wel, met 2-1 van Porto, en de club lijkt daarmee een crisis te bezweren in een seizoen dat zo onalledaags was begonnen.

Topdrie in eredivisie: Feyenoord 6-18, Vitesse, FC Twente 7-16.

Onderste drie: Cambuur 7-5, Sparta 7-4, RKC 7-2.

Oktober

Met PSV wil het maar niet lukken. De club verliest voor de derde keer op rij, maar voorzitter Van Raaij wil van geen crisis weten. 'We hebben alleen te maken met een verschrikkelijk dramatische periode. Daarbij is het de voornaamste vraag of het aanloopproblemen zijn. Die zijn voor de technische staf om op te lossen. Als het een structureel probleem betreft, dan is dat aan het bestuur.' Bij Ajax is het dan al goed mis. In de Kuip wordt verloren van Sparta, dat het eigen Kasteel aan het verbouwen is. 'Ajax verliest in Kuip: als dát geen crisis is', kopt de Volkskrant. Vitesse, dat ook graag een topclub wil zijn, ziet trainer Artur Jorge, die zich met zijn familie in Nederland niet thuisvoelt, naar Paris Saint Germain verkassen en haalt Herbert Neumann terug van NAC. Zijn plaats in Breda wordt ook weer overgenomen door een oude bekende: Ronald Spelbos. Feyenoord wordt door de UEFA beboet met 55 duizend gulden voor de misdragingen van de supporters in Stuttgart. Alsof dat niet genoeg is valt ook de FIOD nog binnen in Rotterdam. De club zou in het verleden stelselmatig belasting hebben ontdoken bij transfers. Met PSV wil het nog steeds niet lukken. Er wordt met 4-2 verloren van Willem II, maar Robson houdt moed. 'We hebben opnieuw een slag verloren, maar nog niet de oorlog.' Adriaanse denkt nog steeds dat Ajax de titel prolongeert. 'Ik denk dat Ajax met twee vingers in de neus kampioen wordt als ze alles bij elkaar houden.' Peter Boeve moet dan al weg bij het als vanouds in de onderste regionen verkerende RKC ('Maar ik zag ongelooflijk veel licht aan het eind van de tunnel'). Jol wordt een paar dagen later zijn vervanger ('Ik ben er zeker van dat RKC degradatie kan ontlopen') als PSV de eerste verloren zoon (Fuchs van De Graafschap terughaalt.

Topvier in eredivisie: Feyenoord 9-23, Vitesse 9-20, Ajax, FC Twente 10-20.

Onderste drie: Fortuna Sittard 10-8, Cambuur 10-6, RKC 10-3.

November

Feyenoord verliest de eerste competitiewedstrijd van het seizoen. AZ wint met 2-1 en de eerder uit Rotterdam weggestuurde coach Van Hanegem viert op de Alkmaarse bank feest. 'Het gaat inderdaad goed nu, maar ineens kan het weer tegenzitten. Dat weet ik, want ik heb zelf jarenlang gevoetbald.' Collega Beenhakker zegt dat hij nog moet leren omgaan met de hectische toestanden rond de koploper. Hij schoffeert spelers als Picun, Sanchez en Kornejev en biedt vrijwel onmiddellijk zijn excuses aan. 'Dit is een leerproces voor het elftal, voor de club. In zo'n proces vallen er wel eens splinters.' Voor coach Morten Olsen is de vraag of hij ook volgend seizoen nog in dienst is van Ajax niet aan de orde. 'Daar zeg ik niets over.' Heerenveen voert tot verbazing van iedereen tijdelijk de eredivisie aan. 'We laten ons het hoofd niet op hol brengen', zegt voorzitter Riemer van der Velde. 'We blijven reëel, de plaats waar we nu staan is niet het niveau dat bij ons hoort.' RKC verkeert nog steeds in degradatienood en trekt Rick Hoogendorp aan van Dordrecht '90, de topscorer van de eerste divisie aan, om dat te verhelpen. 'Winnen of verliezen begint bij de coach', zegt Adriaanse nadat Willem II met 5-1 heeft verloren bij FC Twente. 'Als je al in de eerste minuut met 1-0 achterkomt, dan staat je ploeg niet op scherp.'

Topdrie in eredivisie: Feyenoord 14-35, Ajax 16-31, Heerenveen 15-30.

Onderste drie: NAC 13-10, Fortuna Sittard 16-10, RKC 15-6.

December

In de Arena ligt inmiddels de achtste grasmat en volgens Olsen 'rolt de bal echt beter'. In Alkmaar ontstaat commotie als Van Hanegem aankondigt het aan het eind van het seizoen bij AZ voor gezien te houden. Voorzitter Scheringa geeft de details prijs. 'We hebben hem een miljoen gulden per jaar aangeboden, maar hij wilde 1,3 miljoen. Dat is tien procent van de AZ-begroting.' Een paar dagen later zijn de twee weer dikke vrienden. 'Ik blijf, en misschien wel voor vijf of tien jaar', belooft Van Hanegem. Voor Olsen dreigt het doek te vallen na de nederlaag bij Vitesse en het gelijkspel tegen De Graafschap. De fans zwaaien in de Arena met witte zakdoekjes. Zelf weet de Deen wel hoe zijn toekomst bij Ajax eruit ziet. 'Nog twee competitie-wedstrijden en woensdag voor de Champions League tegen Porto.' Hans van der Zee is dan al weggestuurd bij Sparta. Hij heeft zelf een passende verklaring. 'Als je uit de laatste zeven wedstrijden twee punten haalt, resteren nog twee mogelijkheden: spelers aantrekken of de coach ontslaan.' Net als de voetbalclubs verwacht ook de Tweede Kamer geen wonderen van de invoering van de Persoonsgebonden ClubCard. De winnaar van de Champions League nieuwe stijl kan volgend seizoen honderd miljoen gulden verdienen als dertien wedstrijden, inclusief de finale, worden gewonnen. Olsen wordt, in elk geval twee duels eerder dan hij zelf voor mogelijk hield, ontslagen bij Ajax. Zijn vervanger Jan Wouters vindt het geen felicitatie waard. 'Een man is beschadigd en een club ook. Ik heb niet het gevoel dat ik hiervoor naar Ajax ben gekomen.' Bij De Graafschap moet Fritz Korbach, die ruziet met supporters, vertrekken na een reeks nederlagen. Koprbach houdt zich groot. 'Als ze denken dat De Graafschap beter af is zonder Korbach, dan doen ze hun best maar.' Vlak voor het begin van de winterstop maakt Eric Gerets bekend dat hij, als hij straks zijn Nederlandse trainerslicentie heeft, volgend seizoen de eerste man is van PSV.

Topdrie in eredivisie: Feyenoord 18-43, Vitesse 19-37, Ajax 19-34.

Onderste drie: Sparta 19-15, NAC 18-13, RKC 19-10.

Januari

De Flexwet wordt ingevoerd en de voetbalwereld schrikt plotseling wakker van de mogelijke gevolgen. De spelersvakbond (VVCS) voorziet dat nog meer Nederlandse spelers naar het buitenland vertrekken. De enige manier om te voorkomen dat spelers na een driejarig contract zo maar kunen opstappen bij hun club is de totstandkoming van een voetbal-CAO. De VVCS en de clubs (FBO) doen een eerste voorzichtige poging om tot zo'n afspraak te komen. De Finse middenvelder Jari Litmanen zegt zijn verbintenis met Ajax zeker niet te zullen verlengen. Warrig blijven de berichten over Frank en Ronald de Boer. Eerst zeggen ze het seizoen bij Ajax te zullen afmaken, vervolgens meldt Bracelona dat het alleen nog geïnteresseerd is in Frank en als klap op de vuurpijl betaalt de Spaanse club 21 miljoen gulden voor de tweeling. Johan Cruijff begrijpt niet wat Barcelona-coach Louis van Gaal wil met al die ex-Ajacieden. 'De kleedkamer van Barcelona vullen met acht Hollanders, staat gelijk aan het plaatsen van een tijdbom.' Feyenoord speelt een oefenwedstrijd in Duitsland en ziet een paar honderd hooligans een ravage in en rond het stadion van Bayer Leverkusen aanrichten. Voorzitter Willem Veenman van de supportersvereniging weet het ook niet meer. 'Het interesseert die jongens geen moer dat ze Feyenoord beschadigen.' Beenhakker vindt het niet erg dat zijn club voortaan geen fans meer meeneemt naar het buitenland. 'Laat die halve zolen maar lekker thuis blijven.'

Februari

Feyenoord pakt de draad weer op en verslaat PSV met 3-1. 'Feyenoord kan nu alleen nog worden tegengehouden door Feyenoord zelf', denkt verdediger Kees van Wonderen. De Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond heeft een commissie onder voorzitterschap van burgemeester Stekelenburg van Tilburg laten uitzoeken dat de ClubCard inderdaad geen levensvatbaarheid heeft. De PCC wordt een gewone servicekaart. Volgend seizoen kan elke voetballiefhebber, de risicowedstrijden uitgezonderd, weer gewoon een kaartje kopen. Ajax probeert Niels Oude Kamphuis van FC Twente aan te trekken. De verdediger denkt niet te kunnen aarden in het harde Amsterdamse klimaat en kiest voor Schalke 04, de Duitse club met de grote Nederlandse inbreng.

Topdrie in eredivisie: Feyenoord 21-52, Vitesse 22-44, Roda JC 21-40.

Onderste drie: Sparta 22-15, NAC 22-13, RKC 23-12.

Maart

Ferdi Vierklau wil wel bij Ajax spelen en komt met onmiddellijke ingang over van Tenerife. Bij de Spaanse club kwam hij niet meer in aanmerking voor een basisplaats. Feyenoord versterkt zich voor het volgend seizoen met middenvelder Jan de Visser van Heerenveen. Volgens (weer) de VVCS is de voetbal-CAO eindelijk op komst. Volgens voorzitter Theo van Seggelen 'is het wel zo dat we nu spijkers met koppen moeten slaan'. Terwijl Vitesse in de strijd om een plaats in de Champions League punten blijft morsen, pakt Willem II uit tegen Feyenoord: 4-1. Commentaar van de winnende coach: 'We zitten dichter bij de typisch Hollandse voetbalstijl dan Feyenoord.' Spits Michael Mols - gewogen en te licht bevonden door Feyenoord, PSV en Ajax - hoopt komend seizoen zijn doelpunten te maken voor Glasgow Rangers. NAC hoopt de vrije val op de ranglijst alsnog een halt toe te roepen en schuift coach Spelbos achteloos opzij. Ajax legt Jan van Halst (29) van FC Twente vast. Hij moet de opvolger worden van Danny Blind.

Topdrie in eredivisie: Feyenoord 24-58, Vitesse 25-50, PSV 25-46.

Onderste drie: Sparta 25-18, RKC 26-15, NAC 25-14.

April

Er worden allerlei berekeningen gemaakt wanneer Feyenoord kampioen kan worden. Coach Beenhakker: 'Als we zonder zelf te spelen kampioen worden, ga ik wel even alleen naar de Coolsingel.' Prompt verliest zijn ploeg, met 2-1, al is het dan in de halve finale van het toernooi om de KNVB-beker, van Ajax. Burgemeester Wöltgens van Kerkrade zet het titelfeest van de Rotterdamse club nog even in de ijskast door het treffen Roda JC - Feyenoord uit te stellen. Hij is bang dat Rotterdamse supporters zich wederom zullen misdragen. Een week later wordt Feyenoord dan maar in de eigen Kuip kampioen. Tegen NAC wordt het laatste ontbrekende punt (2-2) veroverd. Oud-speler Coen Moulijn zegt: 'Mijn gedachten zijn dezer dagen ook een beetje bij Ajax. Als Van der Sar en Litmanen nou ook al weggaan, vreselijk toch.' De huldiging van de nieuwe kampioen loopt vreselijk uit de hand. In Rotterdam wordt voor miljoenen schade aangericht. Politie-agenten moeten zelfs gericht schieten om de massa tot bedaren te brengen. Het Nederlands elftal verliest zijn eerste wedstrijd onder leiding van coach Frank Rijkaard. In Arnhem wint Marokko met 2-1. Spits Ruud van Nistelrooy (PSV) is zwaar teleurgesteld. 'Ik had hoge verwachtingen van deze wedstrijd en ook van mijn eigen spel. En dan valt zo'n avond behoorlijk tegen.' PSV contracteert de derde nieuwe speler. Na de Joegoslavische doelman Kralj en middenvelder Mark van Bommel van Fortuna Sittard is ook de Zwitser Johann Vogel volgend seizoen in Eindhoven te bewonderen.

Topdrie in eredivisie: Feyenoord 29-71, Willem II 30-56, Vitesse 30-55.

Onderste drie: Sparta 30-22, RKC 30-20, NAC 31-18.

Mei

Feyenoord verliest zo maar met 6-0 van Ajax. Zelfs Ajax-coach Wouters begrijpt het niet. 'Waarom kunnen de spelers dit niet elke week opbrengen.' Willem II sluipt naar de Champions League, waarvoor gerenommeerde topclubs als Juventus, Inter Milaan, Liverpool, Atletico Madrid en Paris Saint Germain zich niet eens meer kunnen plaatsen. Coach Robson incasseert een nieuwe dreun als zijn ploeg met 6-4 verliest van Fortuna Sittard. Daar kan zelfs zijn nieuwe rechterhand Erwin Koeman niets aan veranderen. 'PSV lijkt rijp voor opheffingsuitverkoop', kopt de Vokskrant. Vitesse hoopt weer op een plaatsje bij de Europese elite als met 2-1 wordt gewonnen van FC Utrecht. Coach Neumann pareert de kritiek van zijn eigen spelers. 'Ik schaam me echt dood als ik lees dat we te hard trainen. Zelf kan ik aan bepaalde onderdelen meedoen, terwijl mijn conditie dramatisch is.' Ajax kwalificeert zich voor het nieuwe Uefacuptoernooi door in de bekerfinale Fortuna Sittard in De Kuip met 2-0 de baas te blijven. De Limburgse coach Van Marwijk, die zijn ploeg in de gewone competitie wel twee keer van Ajax zag winnen, zegt dat 'de nederlaag niet nodig was omdat Ajax echt niet beter was'. De spelers van Willem II nemen hun trainer op de schouders nadat de tweede plaats op de ranglijst (prijskaart Champions League) is veiliggesteld. De Graafschap vindt alvast een nieuwe trainer: Frans Thijssen. Onder leiding van de oud-international hoopt voorzitter Enzerink 'meer voetbal in het elftal te krijgen'. Weemoed vult de Arena als Danny Blind en Jari Litmanen, twee van de laatste godenzonen, afscheid van hun fans nemen. Blind blijft overigens bij de Amsterdamse club betrokken; hij wordt directeur spelersbeleid. In Breda gelooft niemand dat de plaatselijke club straks in de eerste divisie terug te vinden zal zijn. Maar dat gebeurt toch, ondanks een gelijkspel in de laatste wedstrijd tegen Ajax. Een andere Brabantse club, FC Den Bosch, neemt de plaats van NAC over. PSV passeert op de laatste speeldag op miraculeuze wijze toch nog Vitesse en Roda JC en eist de derde plaats op, die toegang verschaft tot de voorronden van de Champions League. Feyenoord en Willem II mogen direct in het hoofdtoernooi beginnen, Vitesse, Roda JC en bekerwinnaar Ajax zullen aan de UEFA Cup-nieuwe-stijl meedoen. Onder de spelers die afscheid nemen van het betaald voetbal is ook Cor Lems van Dordrecht '90. Hij doet dat uiteraard met een gele kaart.

Topdrie in eredivisie: Feyenoord 34-80, Willem II 34-65, PSV 34-61.

Onderste drie: RKC 34-27, Sparta 34-26, NAC 34-23.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden