Hahnenkamm het Thialf van de skiërs

Een worstje gegeten met Karl Schranz, Franz Klammer en Toni Sailer. De Oostenrijkse ski-legenden zijn 'natuurlijk' naar Kitzbühel gekomen om de 60ste Hahnenkammrennen bij te wonen....

Buiten trekt een gezelschap rood-wit-rood gekleurde Oostenrijkse skifans naar de berg, binnen zegt Schranz dat hij graag aan de Rennen der Legenden, een dag eerder, had willen meedoen.

Een groot aantal al dan niet bejaarde skiërs was, tot groot plezier van het publiek, van de gevreesde Streif gegleden. De Johan Cruijff van het Oostenrijkse skiën, Franz Klammer, die hier in 1975-'77 en 1984 de afdaling won, was weer eens de beste geweest. Hij toonde zich nog steeds de ware koning van Kitzbühel.

Schranz deed 'helaas' niet mee: 'Ik ben onlangs in de Arlberg gevallen bij het skiën. Ik heb daar mijn schouder geblesseerd.'

Sailer, driemaal goud tijdens de Olympische Spelen van Cortina d'Ampezzo (1956), ging wel als 'Legende' van de helling af.

Was het zwaar? De 64-jarige Oostenrijkse sportman van de eeuw glimlacht: 'Och, het was in mijn tijd veel moeilijker. Het materiaal is ontzettend verbeterd, de pistes zijn veel mooier geprepareerd.'

Sailer won hier in 1956 en '57. Schranz was de beste op de Hahnenkamm in '66, '69 en '72. Zijn tijden waren veel langzamer dan die van de huidige helden, zijn portemonnee was ook beduidend minder gevuld.

De beminnelijke Schranz sportte in een tijd dat het nog kon gebeuren dat een atleet van de Olympische Spelen werd geweerd vanwege vermeend professionalisme. Zo waren skileraren lang niet welkom binnen de olympische familie.

Schranz overtrad de profregel aan de vooravond van de Winterspelen van Sapporo, in 1972. Hij had een potje gevoetbald met een shirt aan waarop een reclame-uiting was aangebracht. De toenmalige IOC-president Avery Brundage wees hem de deur.

Tijden veranderen. De skiheld van het jaar 2000, Hermann Maier, krijgt alleen voor een uurtje handtekeningen uitdelen van zijn sponsor al vele duizenden guldens uitgekeerd. Het geschatte jaarinkomen van de skiër uit Flachau bedraagt vijftien miljoen gulden.

Schranz, die betrokken is bij de voorbereiding van de WK-skiën 2001 in Sankt Anton am Arlberg, heeft er geen problemen mee: 'Hermann heeft het verdiend. In zijn eentje zorgt hij ervoor dat het skiën internationaal op de kaart staat. Zelfs in de Verenigde Staten is hij, sinds zijn spectaculaire val in Nagano, een held.'

Het skiën in Oostenrijk vertoont veel overeenkomsten met het schaatsen in Nederland. De fans in Kitzbühel lijken in hun gedrag op hun collega-supporters in Thialf in Heerenveen. Goedmoedig gebrul, een hoop sterke drank (de politie noteerde in de lange nachten van Kitzbühel enkele gevallen van alcoholvergiftiging), maar geen vandalisme.

En er wordt hier óók gejuicht voor tegenstanders uit andere landen, het meeschrijven van de tijden hoort er ook bij. Verschillen? Knuffelberen versus enorme koebellen, 'Rintje, Rintje' versus 'Hermann, Hermann'. Een ander verschil: skihellingen zijn gelukkig niet overdekt.

De Nederlanders monopoliseren het internationale schaatsen, de Oostenrijkers verstikken met hun successen de skiwereld. FIS-president Gian-Franco Kasper zou graag winnaars uit andere landen op de podia zien: 'Als één natie een sport beheerst, neemt de interesse in andere landen af.'

Spijtig voor hem, buiten Maier is er nog een heel peloton Oostenrijkers dat de lakens uitdeelt op de bepoederde hellingen; op afdaling, reuzenslalom en Super-G. De slalom is wat internationaler gekleurd, maar op de drie andere, snellere disciplines komt het zelden voor dat een niet-Oostenrijker er met de hoofdprijs vandoor gaat.

Na een weekeindje 'Kitz', het Wimbledon van de skisport, hoefde dat beeld niet bijgesteld te worden. Tot grote vreugde van de tienduizenden toeschouwers won Hermann Maier vrijdag al de Super G, een discipline die slechts eenmaal eerder (in 1995) in Kitzbühel was gehouden.

Maier (27) heeft in zijn nog vrij korte carrière nagenoeg alles gewonnen: Wereld- en olympische titels, plus de algemene wereldbeker. Een overwinning in Kitzbühel ontbrak echter nog in de prijzenkast in Reitdorf, Flachau.

In het olympisch jaar 1998 bleef hij hier helemaal weg; 'landverraad' noemde de lokale pers dat indertijd. En vorig jaar was hij te veel gefixeerd op de WK in Vail. Hij kwam, vermoeid, maar onder druk van sponsors toch naar Kitzbühel - en werd slechts achtste. Dit jaar, beloofde hij, ging hij voor de hoofdprijs.

De eerste prijs vrijdag op de Super-G was mooi meegenomen, maar er telt natuurlijk slechts één eerste plaats in Tirol. Dat is die op de Hahnenkammrennen, de ijzingwekkende afdaling langs Mausefalle, Steilhang, Hausbergkante en Rasmusleiten. In 1930 voor het eerst geskied, zaterdag voor de 60ste maal op het programma.

Zelfs zeer ervaren skiërs gaan met angst en beven naar beneden op de 3312 meter lange piste, die een verval kent van liefst 863 meter. Een start hier wordt wel vergeleken met een parachutesprong uit een vliegtuig. De snelheden kunnen oplopen tot 140 kilometer per uur. Er zitten sprongen in van tachtig meter.

Ondanks zijn goede voornemens werd Maier zaterdag opnieuw verslagen door de Streif. De spectaculaire afdaling was wegens het bar slechte weer - sneeuwstormen, mist - iets ingekort. Er werd gestart onder de gevreesde Mausefalle.

Fritz Strobl beschikte ditmaal over de meeste durf. Hij bleef Josef 'de Pepinator' Strobl (geen familie), Kristian Ghedina en de Herminator voor.

De laatste schopte voorbij de finish boos zijn ski's uit. Hij vervloekte de verse sneeuw, die de piste 'te langzaam' had gemaakt. 'Volgend jaar wil ik ijs.'

In 2001 gaat Maier dus opnieuw de strijd aan met de Hahnenkamm. 'Ooit zal ik hier winnen.' Lukt dat niet, dan dreigt hij de Ivan Lendl van het skiën te worden. Die arme tennisser won ook veel toernooien, maar zegevierde nimmer op het belangrijkste toernooi, dat van Wimbledon.

Geen zege op de beruchte afdaling, wel een overwinning op de Super G. Maier is nu nog slechts een wereldbekerzege verwijderd van het totaal van 26 titels dat Franz Klammer bijeensprokkelde. Dat is overigens nog ver verwijderd van het 'wereldrecord', de 86 overwinningen van Ingemar Stenmark.

Het record van de Zweedse slalomspecialist uit Tärnaby is onbereikbaar, maar een evenaring van Klammers Oostenrijkse record is dit seizoen voor Maier al makkelijk haalbaar.

Klammer, de boerenzoon uit Mooswald, weet dat hij zijn positie binnenkort moet afstaan: 'Tegen een sneeuwstorm kun je je beschermen, tegen een lawine niet. En Hermann is een lawine.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.