Haastige zwembond vergeet Mastenbroek

In de aanloop naar de EK van 2008 wordt door Nederland getoerd met een tentoonstelling over zwemmen sinds 1888. De afwezigheid van zwemster Rie Mastenbroek wijst op haast....

Het lijkt geen wonder dat Ada Kok, de olympische kampioene van 1968, voor het openingswoord werd gevraagd. In de tentoonstelling over de Nederlandse geschiedenis van de zwemsport – een maar matig beoefende stiel in de sporthistorie – komen liefst zeven foto’s van de geliefde vlinderslagzwemster voor.

Het staat in schril contrast met de aandacht voor de vrouw die de grootste zwemprestatie uit de voorbije eeuw leverde: Rie Mastenbroek. Zij veroverde drie gouden medailles bij de Olympische Spelen van 1936 – van de vijf die destijds gewonnen konden worden – maar de historicus van de zwembond is daar gemakshalve aan voorbijgegaan.

Wie goed kijkt naar een foto in zwart-wit, ziet bij de huldiging van de gouden estafetteploeg in Berlijn nog een klein hoofdje tussen enkele breedgeschouderde Duitse vrouwen door. Dat moet Mastenbroek zijn, de vrouw die niet tot nauwelijks om eer gaf.

Het is een dissonant die bij een volgende editie van de tentoonstelling snel rechtgezet dient te worden, zo geven de verantwoordelijken van de nationale zwembond (KNZB) toe.

Het was haastwerk geweest, zeggen de betrokkenen. Er moest nodig iets komen, waarmee straks, in de aanloop naar de Europese titelstrijd van 2008, door het land getoerd kon worden. Dat was de opvatting van voorzitter Erik van Heijningen (‘ik ben dol op geschiedenis’) en hij had het personeel van het bondsbureau opdracht gegeven nu toch eens echt met een weerslag van de geschiedenis van de jaren 1888-2006 te komen.

De panelen van 1988, het gouden jaar van de Nederlandse zwemsport, hingen nog op het kantoor in Nieuwegein en werden gebruikt voor deze exercitie. Ook foto’s van het jubileumboek bij het 75-jarig bestaan, Kaleidoscoop van een Jeugdige Grijsaard, waren zeer bruikbaar voor de roadshow.

De tentoonstelling rammelt van de fouten – vijfvoudig wereldkampioene Edith van Dijk wordt aangekondigd als tweevoudig Europees titelhoudster – maar de foto’s uit de oude doos boeien en vertederen. Hoe ouder, hoe fraaier lijkt het wel.

De mooiste foto’s zijn van legendarische coaches. Jan Stender, de kampioenenmaker, met palmtak na het winnen van de Scheldewedstrijd in 1932. Ma Braun in jurk – zij koos altijd tussen nopjes en bloemenmotief – en hoedje aan de rand van het band, bij de training van ODZ (Onderlinge Dames Zwemclub) te Rotterdam.

Braun geldt als de grondlegger van het Nederlandse topzwemmen. Haar dochter Marie, ook wel Zus, werd olympisch kampioene bij de Spelen van Amsterdam in 1928. De bijgaande foto toont echter Marie Baron die van prins Hendrik de gouden medaille in ontvangst zou nemen. Dat klopt niet, Baron won zilver.

Ada Kok roept op de vierde verdieping van de Haagse bibliotheek ‘chapeau’ over het initiatief tot de reizende tentoonstelling. Maar ze heeft de collage van platen dan nog niet gezien. Haar hoop dat er aandacht is geweest voor de zwemploeg die niet naar de door Nederland geboycotte Spelen van Melbourne in 1956 ging, blijkt ijdel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden