ReportageFC GRONINGEN

Grote clubs gaan niet failliet, en FC Groningen zeker niet

Kinderen krijgen voetballes onder leiding van professionele trainers tijdens FC Groningen on Tour. Beeld ANP

Het sociale gezicht laten zien. Bezuinigen. Hopen op voetbal met publiek. Maar omvallen? FC Groningen? Nee, onmogelijk.

Voetbal bindt. De crisis bindt. Trainer Danny Buijs van FC Groningen ‘pakte onlangs het fietsje op een zaterdagmiddag, met 21 adressen’. Seizoenkaarthouders. Of ze wilden verlengen. ‘Een jonge man die vorig jaar zijn vrouw verloor. Een moeder met een dochter van zestien. Allemaal zeiden ze: ik heb al verlengd en ik hoef geen restitutie.’

Negentig procent van de seizoenkaarthouders vraagt geen compensatie voor niet gespeelde duels van afgelopen seizoen. Ruim zesduizend supporters kochten een jaarkaart voor volgend seizoen, terwijl onbekend is wanneer dat begint en of toeschouwers welkom zijn. Buijs: ‘Ook voor die mensen zijn het onzekere tijden, want misschien verliezen ze hun baan. Grote clubs vallen niet om, maar ik kan ernaast zitten.’

FC Groningen is een volksclub. Innig geliefd bij succes, zoals bij de bekerfinale vijf jaar geleden, toen de Martinitoren wit en groen kleurde. In slechte tijden buldert de kritiek van tribunes met te veel lege plekken. Maar de club is verankerd in duizenden harten.

In de stad hangen posters: #laatonsweereensjuichen. Een veiling ligt in het verschiet, met de opbrengst voor de jeugdopleiding. Organisator Niels Hilboesen, dertig jaar supporter, noemt aantrekkelijke kavels. Schoenen van Virgil van Dijk. Het laatste driedelige pak van de vorige clubdirecteur Hans Nijland. Van ‘el presidente’, waarmee Nijland het aanbood.

Hilboesen sprak met algemeen directeur Wouter Gudde over een speciale kaart, met kruisverbanden tussen club, supporter en bedrijfsleven. Hij wil van FC Groningen meer een beweging maken. ‘We zijn nog lang geen FC Twente, met een supportersvereniging in elk dorp.’ Gudde: ‘Daarin kunnen wij stappen zetten. Dat ze vanuit Beerta, Oude-Pekela, Delfzijl en Winschoten allemaal de club helpen.’

Het betaald voetbal werkt aan een gezamenlijk reddingsplan, nu de totale schade kan oplopen tot 300, misschien 400 miljoen euro. Mogelijk verdwijnen clubs, zeker als volgend seizoen geen publiek mag komen kijken vanwege corona. ‘Ik ga er niet vanuit dat onze FC failliet gaat’, aldus Arjen Robben. Onze FC, zegt hij over de club waarbij hij als 16-jarige jongen uit Bedum debuteerde als dribbelende duivelskunstenaar. Hij heeft een skybox in het stadion en doet mee aan de seizoenkaartactie, net als andere voormalige sterren als Van Dijk, Luis Suarez, Erik Nevland en Hans Hateboer. Ze kopen een aantal seizoenkaarten voor mensen die ze niet kunnen betalen omdat ze onder de armoedegrens leven.

Robben kan de club een impuls geven, in welke rol ook: ‘Wij verhuizen deze zomer terug naar Groningen.’ De bouw van zijn majestueuze huis aan de lommerrijke stadsrand nadert voltooiing. ‘We kijken ernaar uit, na zestien jaar in het buitenland.’ Gudde: ‘Het ligt aan Arjen wat hij wil. Alle deuren staan wagenwijd open.’

Hilboesen leidt rond door de wijk waar vroeger stadion Oosterpark stond. De flat op die plek heet Langezijde, genoemd naar een tribune. In het trappenhuis, van boven naar beneden, muurschilderingen in zwart-wit: Arjen Robben, Tonny van Leeuwen, Martin Koeman, Piet Fransen. In de gevel zijn de contouren van het Oosterpark gemetseld.

Groningen is trots op zijn historie. Robben, aan wiens voeten de mooiste dribbels ontsproten. Van Dijk, nu de beste verdediger ter wereld bij Liverpool. Suarez, nu doelpuntenjager van Barcelona. Allemaal de Champions League gewonnen. Daley Blind blies in Groningen zijn loopbaan nieuw leven in. Tadic, Matavz, Kostic, Hateboer, Marcus Berg. Eerder de broers Koeman. Milko Djurovski, de rookmagiër.

Van het Oosterpark ging het in 2006 naar de Euroborg, officieel het Hitachi Capital Mobility Stadion. Van buiten nauwelijks als stadion herkenbaar, van binnen een groene kathedraal met een museum, met onder meer de Gouden Schoen van voormalig topschutter Hennie Meijer. Het doel is om voetbal rond en in deze arena nog meer te verrijken tot een sociaal samenzijn dat het spel overstijgt. Gudde: ‘Deze tijd is ook een wake-upcall.’

Trainer Buijs kreeg al gevoel voor Groningen in zijn spelerstijd bij de club. ‘En toen kwam ik hier terug als beginnend trainer en vielen we bijna van teletekst af, in het begin van het seizoen. Ik schaamde me een beetje. Maar de mensen waren superpositief. Een van mijn kinderen deed mee aan een loopwedstrijd door de stad. Ik durfde bijna niet te gaan kijken. Tal van mensen kwamen naar me toe: we staan achter je, het komt goed. Onze relatie heeft een fundament.’

De crisis brengt mensen bij elkaar. Vijf miljoen is het begrote tekort door de coronacrisis. Straks komt daar bij elke wedstrijd zonder publiek vier ton bij. Gudde: ‘We gaan dan terugbetalen als we niet kunnen leveren.’ Hopelijk is er in september weer voetbal met toeschouwers, ook als er geen vaccin is gevonden. Gudde: ‘De hunkering naar voetbal is groot. De roep om daarbij aanwezig te zijn zal toenemen. Gewoon omdat supporters weer naar voetbal willen.’

Rond 18 miljoen euro was dit seizoen begroot aan uitgaven, tegen 16 miljoen inkomsten. Vorig seizoen kwam de club 3 miljoen tekort. Gudde: ‘We moeten elk seizoen een transfer doen.’ Dat lukt. De laatste jaren zijn veel spelers verkocht: Doan, Memisevic, Sierhuis, Reis, Chabot, Benschop.

De financiële cijfers zijn behoorlijk, al haalt corona een streep door plannen. Maar de provincie Groningen zonder betaald voetbal, na het eerdere faillissement van Veendam? Ondenkbaar. Gudde: ‘Wij zijn diep geworteld. Supporters hebben soms niet door dat ze in een ritme zitten, door elk weekeinde naar voetbal te kijken. Dat valt weg. Een deel van hun leven stort in. Maar we moeten ook kritisch zijn. We zijn er blijkbaar nog onvoldoende in geslaagd onszelf beter te verkopen, onze functie aan te tonen en ons maatschappelijk gezicht te laten zien. We kunnen nog meer doen voor de samenleving.’

In de meivakantie trainden duizend kinderen bij FC Groningen. ‘Bij Excelsior, mijn vorige club, hadden we twaalf mensen in dienst die alleen bezig waren met sociale projecten. Maar waarover gaat het in de publieke opinie? Over het bericht dat Ihattaren van PSV een dure auto koopt en een foto op Instagram post.’

Kinderen krijgen voetballes onder leiding van professionele trainers tijdens FC Groningen on Tour. Beeld ANP

Tegen dat imago is het moeilijk vechten. ‘Ook omdat wij in het voetbal veel ruzie hebben gemaakt de laatste tijd.’ Daarbij heeft FC Groningen onlangs elf mensen ontslagen, terwijl de club tegelijkertijd jaagt op de dure Mark Diemers van Fortuna. ‘Onze waarde moet op het veld staan. Stel dat we voor Diemers gaan: hij kan goals maken en wedstrijden winnen voor ons. Met goed voetbal, met dynamiek die onze achterban wil zien. Dan krijgen we meer inkomsten.’

Hoe dieper de maatschappelijke worteling, des te meer respect. Gudde: ‘Wij willen ook de aanjager zijn om bewegingsarmoede in Groningen op te lossen. We maken een toer langs ruim 210 basisscholen in de provincie. Kinderen komen minimaal één keer per jaar in aanraking met een FC Groningen-gymles. Als je een speler met een clubembleem de klas instuurt, hoeven ze zijn naam niet eens te kennen, zo groot is het enthousiasme. In Crooswijk (een wijk in Rotterdam, red.) ging 30 procent zonder eten naar school. Als een bekende speler daarover iets zegt, maakt het vaak meer indruk dan wanneer papa en mama dat doen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden