Groeihormoon lastig te traceren

HGH, het menselijk groeihormoon dat verboden is in de sportwereld, zal ook de komende jaren niet afdoende te traceren zijn....

Het synthetische HGH, in de jaren tachtig ontwikkeld als medicijn voor kinderen met groeistoornissen, wordt waarschijnlijk sinds eind jaren tachtig in de sportwereld gebruikt.

Het gebruik van HGH zou spiergroei bij sporters tot gevolg hebben, hetgeen overigens nooit wetenschappelijk is bewezen. Op welke schaal het gebruikt wordt, is 'pure speculatie', aldus R. van Kleij, directeur van het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo).

Het IOC zette het middel in 1989 op de lijst van verboden middelen, maar net als indertijd Epo was HGH niet te traceren in het lichaam van de sporter.

Het gebruik van Epo kan inmiddels door een Franse test in de urine aangetoond worden, HGH is nog steeds niet op te sporen. Het IOC riep in 1996 het project HGH 2000 in het leven, dat voor de Spelen in 2000 Sydney een afdoende test zou moeten opleveren.

Die deadline werd niet gehaald en hoewel inmiddels wetenschappelijke teams in zes verschillende landen een waterdichte detectiemethode proberen te ontwikkelen, zal HGH ook tijdens de Spelen van 2004 nog niet op te sporen zijn.

Volgens dr. O. Rabin, wetenschappelijk directeur van het Wereld Anti Doping Agentschap (WADA), zijn er weliswaar twee teams die verregaande vorderingen maken, maar is een 100 procent wetenschappelijke acceptatie binnen een jaar nog niet te verwachten.

Net als zoveel andere medicijnen die als doping binnen de sportwereld worden benut, is ook het gebruik van HGH niet zonder gevaar. De Haarlemse huisarts en dopingkenner M. Karsten waarschuwde negen jaar geleden in de Volkskrant al voor het gebruik.

'Groeihormoon is een gevaarlijk middel. Het werkt in op allerlei hormoonsystemen in het lichaam, wat onvermijdelijk afwijkingen geeft die onomkeerbaar, onherstelbaar, zijn.'

Volgens Van Kleij van het NeCeDo kunnen gebruikers last krijgen van vochtophoping en gewrichtspijnen. Bovendien kunnen er vergroeiingen ontstaan van lichaamsdelen, zoals handen, voeten, voorhoofd en kaken. Binnen de sportwereld wordt daarom altijd wat lacherig gedaan over volwassen topsporters die een beugeltje nodig hebben.

HGH is niet traceerbaar, dus is onduidelijk in welke mate het gebruikt wordt binnen de sportwereld. Tien jaar geleden was er nog moeilijk aan te komen, maar met de komst van internet (HGH: Buy One, Get One Free!) is dat veranderd.

Dat het gebruikt wordt, is zeker. In 1998 werden door de Australische douane dertien ampullen van het spul aangetroffen in de tas van de Chinese zwemster Yuan Yuan, die op weg was naar de WK in Perth.

De ampullen zouden volgens Australische doping-experts genoeg HGH bevatten om een sportteam van twintig personen twee weken van een stevige kuur te voorzien.

De merknaam van het product was Norditropin, van de Deense fabrikant Novo Nordisk. Het medicijn was op legale wijze aan Chinese ziekenhuizen verkocht. De Deense multinational die het middel produceert, sponsort inmiddels het wetenschappelijk onderzoek naar een detectiemethode.

Overigens is niet alleen HGH nog niet traceerbaar. Volgens D. de Boer, directeur van het dopinglab in Lissabon, geldt dat ook voor insuline, het medicijn dat suikerpatiënten gebruiken en dat volgens hem ook in de sportwereld gebruikt wordt.

De Boer hoopt dat er voldoende financiële middelen zullen worden vrijgemaakt voor wetenschappelijk onderzoek naar een waterdichte HGH-detectiemethode: 'Dan zal het probleem over een aantal jaren op zijn retour zijn. Dan kunnen we de strijd gaan aanbinden met genetische doping.'

Want volgens De Boer zal het dopingprobleem nimmer op te lossen zijn, 'het verschuift alleen maar'. Zo vreest de Nederlandse wetenschapper dat er op termijn een 'nieuwe' vorm van Epo op de markt komt die 'zeer waarschijnlijk' niet te onderscheiden kan worden van het lichaamseigen Epo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden