Grieks collectief troeft eenmanszaak Figo af

Met groen-gele sjaals boven hun hoofd zongen bijna 50.000 Portugezen het volkslied, maar dat indrukwekkende eerbetoon in Estadio do Dragao stond zaterdag niet model voor de eenheid van de nationale ploeg....

Van onze verslaggever Robèrt Misset

Na de mislukte ouverture van Euro 2004 tegen het gedisciplineerd spelende Griekenland zit Portugal opgescheept met een dolend elftal, waarin vedette Luis Figo een eigen BV lijkt te hebben opgericht.

Het team van de Braziliaanse bondscoach Luiz Felipe Scolari kan zich na de ontluisterende 2-1 nederlaag in groep A met Rusland en buurman Spanje geen enkele misstap meer permitteren. Nederig bood Scolari zijn excuses aan voor de wanvertoning in het stadion van FC Porto, waar de aanhang van de Champions League-winnaar zich aanvankelijk niet herkende in de samenstelling van de ploeg.

Met alleen Costinha, Maniche en Paulo Ferreira van FC Porto in de basis was Portugal meer van Lissabon dan van Porto, ademde het meer de geest van Benfica dan van de ploeg die Europa dit seizoen aan zijn voeten kreeg. Maar uitgerekend in hun thuishaven blokkeerden middenvelder Costinha en rechtsback Paulo Ferreira van Porto en schonken zij met fataal balverlies Griekenland twee doelpunten.

Al na zeven minuten leverde de onzekere Paulo Ferreira de bal in bij de Griekse middenvelder Karagounis, die vanaf twintig meter een houdbaar schot loste. Sporting Lissabon-doelman Ricardo - verkozen boven Vitor Baia, het monument van Porto - verkeek zich echter op de geniepige stuit en moest passen: 1-0. Die mentale dreun kwamen de Portugezen volgens bondscoach Scolari niet meer te boven.

Ook in het tweede bedrijf kende Portugal een valse start, toen Costinha in de fout ging en de Griekse rechtsback Seitaridis door invaller Christiano Ronaldo werd getorpedeerd. Onberispelijk benutte Basinas de strafschop en de voor Griekenland historische, eerste zege op een EK kwam ook door de kopbal van Ronaldo in blessuretijd niet meer in gevaar. 'Nu mag ik vast als enige in Athene over de busbaan rijden', grapte de Duitse bondscoach Otto Rehhagel.

Der Otto hield zijn Braziliaanse collega Scolari fijntjes een spiegel voor, want het lukte hem wél om egocentrisch ingestelde baltovenaars tot een hecht collectief te smeden. Hartverwarmend was de inzet van de fysiek sterke spitsen Vryzas en Charisteas, terwijl de Griekse ruit op het middenveld geen barstjes vertoonde en de defensie alleen in de slotseconden even onoplettend was.

Rehhagel had er tijdens de voor Griekenland spectaculaire EK-kwalificatie voortdurend op gehamerd, discipline was voortaan het toverwoord in zijn selectie. Zelden zal een coach zich zo in het spel van zijn ploeg hebben herkend als Rehhagel in Porto.

Uitgelaten verwoordde aanvoerder Zagorakis de succesvolle koers van de Grieken. 'Hier hebben we tweeënhalf jaar keihard voor gewerkt. Iedereen was bereid zich ondergeschikt te maken aan het team. Bovendien speelden we uiterst effectief.'

De Grieken wisten een rel rond sterspeler Nikolaidis in de kiem te smoren. De aanvaller van Atletico Madrid kocht aandelen van zijn noodlijdende oude liefde AEK Athene en verzocht zijn voormalige teamgenoten salaris in te leveren. Bij Portugal kwam een sluimerende machtsstrijd tussen de oude en de jonge generatie onbarmhartig aan het licht. Met een hoofdrol voor Figo als onruststoker én saboteur.

Als boegbeeld van de gouden generatie, die in 1993 de wereldtitel voor spelers onder 23 jaar won, wekt de 31-jarige aanvaller de indruk dat Portugal een FC Figo is geworden. Na een traumatisch seizoen bij Real Madrid oogt Figo vermoeid en versleten, maar heeft Scolari het spel van de nationale ploeg juist op hem afgestemd.

Nog erger voor Portugal is de openlijke afkeer bij Figo voor de architect van FC Porto, de in Brazilië geboren Anderson de Souza Deco. Een dag voor het EK hekelde Figo in het Spaanse dagblad El Pais de motieven van Deco om zich tot Portugees te laten naturaliseren. 'Het blijft een oppervlakkige keuze. Ik denk niet dat mensen blij zijn als ik Spanjaard word en voor Spanje ga spelen. Het lijkt erop dat Deco ergens misbruik van maakt.'

Veel liever speelt Figo met zijn vriend Rui Costa als schaduwspits en dat bleek ook wel, toen Deco na rust diens positie overnam. Plotseling besloot Figo, normaal zwervend over de linker- en rechterflank, centraal te spelen en verdronk Deco in een niemandsland. Daarmee saboteerde Figo de toch al voorspelbare aanvalspatronen van Portugal, dat juist snakte naar de impulsen van 'Art' Deco.

Bondscoach Scolari beloofde na te denken over mogelijke ingrepen voor het cruciale duel met Rusland. Het belangrijkste offer zal hij vermoedelijk niet durven brengen. Maar als Figo het nationale elftal als een eenmanszaak blijft beschouwen, zal Euro 2004 voor de Portugezen al na de voorronde instorten.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden