'Goud was altijd mijn doel, dat heb ik niet gehaald'

Sommige topsporters vieren elke olympische medaille als een overwinning, ongeacht de kleur. Niet Tom Dumoulin. Tijdens de prijsuitreiking kijkt hij met een schuin oog naar de borst van Fabian Cancellara, de winnaar van de tijdrit. Daar hangt hij, zijn medaille.

Tom Dumoulin na het rijden van zijn tijdrit. Beeld  Klaas Jan van der Weij/de Volkskrant
Tom Dumoulin na het rijden van zijn tijdrit.Beeld Klaas Jan van der Weij/de Volkskrant

Goud op het heuvelachtige parcours van een Braziliaanse buitenwijk is dit jaar zijn enige doel geweest. Vóór de pijnlijke val in de Tour, waarbij hij een haarscheurtje opliep in zijn linkerpols. Tijdens de stressvolle revalidatie van de afgelopen weken. En eigenlijk ook nu nog, na zijn tweede plaats op de tijdrit van 55 kilometer.

Dumoulin weet dat hij afstand moet nemen van de missie die zijn dagelijkse bestaan betekenis heeft gegeven. Het is voorbij, voorgoed voorbij. Hij beseft nu al dat hij kansloos is bij de Zomerspelen van Tokio, over vier jaar. Daar is het tijdritparcours vlak. Hij heeft hellingen en afdalingen nodig om zijn fietstalent te kunnen etaleren.

Zijn verdriet is subtiel, ingetogen. Hij laat zich gedwee omhelzen door zijn vriendin. Hij staat gelaten toe dat de verzorger die bij het peloton bekend staat als Rooie Dries hem met een washandje afzeept. Hij reageert beleefd op troostende woorden. Hij toont begrip voor verslaggevers die hem trachten aan te praten dat zilver een prestatie is om trots op te zijn.

Teleurstelling

Maar wat hij voelt is diepe teleurstelling. Die heeft bezit genomen van zijn ranke lijf. 'Iedereen zegt wel: zet eens een lach op je gezicht. Die tover ik niet zomaar te voorschijn. Goud was altijd mijn doel. Dat heb ik niet gehaald.'

Een schrale troost is de enorme voorsprong waarmee Cancellara hem heeft verslagen. Was hij zonder polsproblemen 47 seconden sneller geweest dan de 35-jarige Zwitser, die met zijn tweede gouden tijdritmedaille afscheid neemt van de wielersport?

Speculeren heeft weinig zin, meent de Limburgse gymnasiast die pas voor de wielersport koos nadat hij werd uitgeloot voor de studie geneeskunde. '47 seconden is heel veel hè. Fabian is gewoon een klasbak. Maar het is voor mij gewoon een heel stressvolle periode geweest. Dat doet een mens nooit goed. Ik ben kapotmoe van de afgelopen weken.'

Tijdens zijn revalidatie leefde Dumoulin tussen hoop en vrees. Zijn gemoedstoestand veranderde met de dag. De pols werd de onzichtbare barometer van zijn humeur, ongeacht de opbeurende mededelingen van anderen. Zijn orthopedisch chirurg verzekerde hem dat hij zijn polsklachten niet kon verergeren. Zijn trainer kon aan de wattages die hij wegtrapte, zien dat zijn conditie op peil bleef.

Pas de afgelopen dagen slaagde hij erin om het onderhuidse drama los te laten. Hij richtte zich op de wedstrijd. Om de pijn te onderdrukken begon hij vanaf maandag met een protocol van toegestane pijnstillers: paracetamol, ibuprofen en diclofenac. Hij bouwde een 'spiegel' op, waardoor hij tijdens de race geen pijn in zijn pols voelde.

Op de rest van zijn lichaam was de uitwerking nihil, meent hij. 'Sommige renners nemen pijnstillers om minder pijn in hun benen te voelen. Maar op een gegeven moment kun je toch niet harder. Het is niet zo dat ik met die dingen door een grens kan heengaan. Als ik in een flow zit, maakt het niet uit of ik honderd pijnstillers neem of geeneen, dan rijd ik precies even hard.'

Tom Dumoulin tijdens de prijsuitreiking met de zilveren medaille om zijn nek. Beeld Getty Images
Tom Dumoulin tijdens de prijsuitreiking met de zilveren medaille om zijn nek.Beeld Getty Images

Te weinig getraind

Tijdens de tijdrit merkte Dumoulin wel dat hij te weinig had getraind. Vooral op het soms natte, soms droge wegdek in de bochtige de afdaling waarop veel coureurs onderuit gingen tijdens de wegwedstrijd van afgelopen weekeinde. 'Ik voelde me onzeker, vooral in de bochten. Ik reed technisch niet goed. Ik had me niet echt kunnen testen op de afdaling. Ik dacht: dat gaan we wel zien als de adrenaline meespeelt.'

Uit de tussentijden bleek ongeveer halverwege al dat Cancellara te sterk voor hem was. Ook voormalig werelduurrecordhouder Rohan Dennis leek lange tijd nog voor de 25-jarige Nederlander te zullen eindigen. Maar de Australiër kreeg problemen met zijn stuur. Hij moest van fiets verwisselen en verspeelde in de slotfase zo veel tijd dat Dumoulin hem in het eindklassement voorbleef.

Die meevaller is aan de uitgeputte renner net zo min besteed als vragen over zijn olympische gevoel. Spottende blik. 'Daar was ik hier niet voor. Ik was hier voor het goud.' Meteen herpakt hij zichzelf. 'Ik vergeet altijd te genieten op het moment zelf. Dat is, denk ik, een topsporter eigen. Je bent zo gefocust dat je niet bezig bent met hoe gaaf het eigenlijk is om in een olympisch dorp rond te lopen.'

Dat soort gevoelens komt later vast wel, oppert hij. Hij voorspelt dat hij op een dag met enige tevredenheid zijn zilveren medaille zal bekijken. 'Over een paar jaar, of een paar decennia, zal ik mijn kinderen of kleinkinderen hierover vertellen. Dan is het iets om trots op te zijn.'

Maar later is voor later. Eerst gaat hij ongeremd rouwen om het misgelopen goud.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden